W doborze obrabiarek do wykonania cechy wewnętrznej w piaście (otworu przedstawionego na rysunku) kluczowe jest rozróżnienie dwóch etapów: wykonania otworu cylindrycznego oraz ewentualnego nadania mu cechy kształtowej (np. rowka, podcięcia lub innego elementu nieosiowosymetrycznego).
Tokarka jest typową obrabiarką do wykonania otworów w elementach obrotowych, takich jak piasty. Umożliwia wiercenie w uchwycie, a przede wszystkim wytaczanie/roztaczanie, co pozwala uzyskać wymaganą średnicę, współosiowość względem zewnętrznych powierzchni oraz odpowiednią jakość i dokładność.
Dłutownica pionowa (slotter) służy do obróbki kształtowej wewnątrz otworu – wykonuje ruch posuwisto-zwrotny narzędzia i pozwala kształtować powierzchnie wewnętrzne, których nie da się otrzymać samym toczeniem. W praktyce jest to częsta metoda wykonania rowka wpustowego wewnętrznego w piaście, co odpowiada typowym rozwiązaniom połączeń wał–piasta.
Dlaczego pozostałe zestawy są mniej właściwe w tym ujęciu:
- Tokarka i nakiełczarka – nakiełczarka służy głównie do wykonywania nakiełków/otworów centrujących, a nie do kształtowania cech wewnętrznych w piaście koła zębatego.
- Wiertarka promieniowa i wytaczarka – taki zestaw kojarzy się z wykonywaniem i powiększaniem otworów, ale nie jest typowy do wykonania cechy kształtowej wewnątrz otworu (np. rowka). Bez odpowiedniej obróbki kształtowej nie uzyska się elementu niecylindrycznego.
- Frezarka obwiedniowa i szlifierka do otworów – frezarka obwiedniowa jest przeznaczona do nacinania uzębień, a szlifierka do otworów do obróbki wykańczającej cylindrycznych otworów. To zestaw sensowny przy wymaganiu bardzo wysokiej dokładności otworu lub obróbki uzębienia, ale nie jest naturalnym wyborem do wykonania typowej cechy kształtowej wewnątrz piasty.
Na egzaminie warto najpierw rozpoznać z rysunku, czy otwór jest wyłącznie cylindryczny, czy zawiera element kształtowy. Jeśli występuje cecha typu rowek/kształt, zwykle potrzebna jest obrabiarka do obróbki kształtowej (np. dłutownica) w parze z tokarką wykonującą bazowy otwór.
