KWALIFIKACJA CHM3 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 6.
Który zestaw sprzętu laboratoryjnego służy do sączenia osadów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sączenie osadów (filtracja grawitacyjna) wykonuje się zwykle przez lejek (z bibułą) ustawiony stabilnie na statywie, a przesącz zbiera do zlewki. Bagietka ułatwia bezpieczne przelewanie cieczy po ściance i kierowanie strumienia do lejka. Waga, trójnóg czy tygiel nie są typowymi elementami tego zestawu.

Pełne wyjaśnienie:

Przy sączeniu osadów (czyli filtracji grawitacyjnej) celem jest rozdzielenie mieszaniny na osad (pozostaje na filtrze) i przesącz (ciecz przechodząca przez filtr). Do tej czynności potrzebny jest zestaw, który zapewni: stabilne umieszczenie lejka, możliwość zastosowania materiału filtracyjnego oraz wygodne i bezpieczne przelewanie cieczy.

Odpowiedź "Zlewka, lejek, statyw, bagietka." odpowiada typowemu układowi do filtracji:

  • lejek służy jako element prowadzący ciecz i podtrzymujący bibułę filtracyjną,
  • statyw umożliwia stabilne osadzenie lejka na odpowiedniej wysokości i ogranicza ryzyko przewrócenia,
  • zlewka pełni rolę naczynia, do którego spływa przesącz (lub z którego mieszanina jest wlewana),
  • bagietka pozwala kierować strumień cieczy, przelewać "po bagietce" i minimalizować rozchlapywanie oraz straty próbki.

Pozostałe propozycje są niepoprawne z punktu widzenia praktyki filtracji, bo zawierają elementy niezwiązane bezpośrednio z sączeniem albo typowe dla innych operacji:

  • "Zlewka, lejek, waga, bagietka." – waga służy do ważenia, nie zastępuje statywu ani nie jest potrzebna do przeprowadzenia filtracji jako takiej.
  • "Zlewka, lejek, trójnóg, tygiel." – trójnóg i tygiel kojarzą się z ogrzewaniem lub prażeniem, a nie z podparciem lejka w filtracji grawitacyjnej i odbiorem przesączu.
  • "Zlewka, waga, tryskawka, bagietka." – tryskawka służy do płukania (np. przemywania osadu), ale bez lejka i statywu nie tworzy zestawu do sączenia; waga znów dotyczy innej czynności.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj w odpowiedziach kompletu, który daje podparcie (statyw) + droga filtracji (lejek) + naczynie odbierające (zlewka) + kontrola przelewania (bagietka). To odzwierciedla realną organizację stanowiska pracy technika analityka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sączenie osadów to filtracja, czyli oddzielenie ciała stałego (osadu) od cieczy za pomocą materiału filtracyjnego, najczęściej bibuły w lejku. Osad zostaje na filtrze, a ciecz jako przesącz spływa do naczynia odbierającego.
W typowej filtracji grawitacyjnej potrzebujesz: lejka (z bibułą), statywu/uchwytu do stabilnego podparcia lejka oraz naczynia do odbioru przesączu (np. zlewki). Dodatkowo przydaje się bagietka do kontrolowanego przelewania.
Statyw stabilizuje lejek i utrzymuje go na odpowiedniej wysokości nad naczyniem odbierającym. Dzięki temu filtracja przebiega bezpieczniej, zmniejsza się ryzyko przewrócenia szkła oraz ogranicza rozlewanie próbki i zanieczyszczenie stanowiska pracy.
Bagietka umożliwia przelewanie cieczy "po bagietce", czyli kierowanie strumienia po ściance naczynia i do lejka. To ogranicza rozchlapywanie, pienienie, straty próbki i ryzyko skażenia. Ułatwia też przenoszenie cieczy, gdy osad łatwo się wzburza.
Waga nie jest elementem zestawu do samej filtracji. Służy do ważenia odczynników, osadu lub naczyń, ale nie zapewnia podparcia lejka ani nie uczestniczy w rozdziale faz. Może być używana przed lub po sączeniu, jednak nie jest sprzętem "do sączenia".
Tygiel stosuje się głównie do operacji związanych z ogrzewaniem (np. prażeniem, suszeniem, wyprażaniem), a nie jako podstawowy element filtracji grawitacyjnej. W kontekście oddzielania osadu standardem jest lejek z materiałem filtracyjnym i naczynie na przesącz.
Osad to część stała zatrzymana na filtrze (np. na bibule). Przesącz to ciecz, która przeszła przez filtr i znajduje się w naczyniu odbierającym. W zadaniach egzaminacyjnych zwracaj uwagę na słowa "pozostaje na filtrze" vs "spływa do zlewki".
Najczęściej myli się sprzęt z innych czynności z filtracją, np. dodaje wagę (ważenie) albo trójnóg i tygiel (ogrzewanie). Błąd polega na tym, że zestaw do sączenia musi zapewnić: lejek, podparcie lejka i naczynie na przesącz.
Tryskawka bywa używana pomocniczo, np. do przemywania osadu wodą destylowaną i przenoszenia resztek z naczynia na filtr. Jednak sama w sobie nie tworzy zestawu do sączenia. Do filtracji kluczowe są lejek, podparcie (statyw) i naczynie na przesącz.
Ustaw statyw z uchwytem, umieść w nim lejek i podstaw zlewkę na przesącz. Przygotuj bibułę filtracyjną (jeśli jest wymagana) oraz bagietkę do kontrolowanego przelewania. Zadbaj o stabilność szkła i porządek na blacie, by uniknąć strat próbki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sączenie osadów (filtracja grawitacyjna) wykonuje się zwykle przez lejek (z bibułą) ustawiony stabilnie na statywie, a przesącz zbiera do zlewki.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Filtracja" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtracja (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Lejek (sprzęt laboratoryjny)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Lejek (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Szkło laboratoryjne" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Szk%C5%82o_laboratoryjne (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Instrukcje BHP i regulaminy pracowni chemicznej (procedury pracy ze szkłem)
  • Skrypty do ćwiczeń z chemii analitycznej opisujące filtrację grawitacyjną
  • Karty pracy/atlas szkła laboratoryjnego (nazwy i zastosowania sprzętu)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego