KWALIFIKACJA MTL1 + MTL2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 33.
Który znak stopu określa silumin podeutektyczny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silumin podeutektyczny to stop Al–Si o zawartości krzemu mniejszej niż eutektyczna (czyli poniżej ok. 12–13% Si). Oznaczenie AlSi7Mg0,3 wskazuje na ok. 7% Si, więc jest podeutektyczne. AlSi21CuNi ma wysoką zawartość Si (nadeutektyczny), a AlMg10 i AlCu5 nie są siluminami.

Pełne wyjaśnienie:

Silumin to nazwa stopów aluminium z krzemem (układ Al–Si). Kluczowe w pytaniu jest rozpoznanie, co oznacza "podeutektyczny". Stop podeutektyczny ma skład z mniejszą zawartością składnika eutektycznego niż skład eutektyki w danym układzie. Dla układu Al–Si eutektyka występuje w okolicach 12–13% Si (wartość przybliżona, wystarczająca do rozróżnienia typów siluminów w zadaniach testowych).

Dlaczego poprawne jest: AlSi7Mg0,3?
Oznaczenie "AlSi7…" informuje, że stop zawiera około 7% krzemu. To wyraźnie poniżej składu eutektycznego, więc taki silumin klasyfikuje się jako podeutektyczny. Dodatkowe "Mg0,3" oznacza domieszkę magnezu (ok. 0,3%), która może wpływać na własności (np. umacnianie wydzieleniowe), ale nie zmienia faktu, że o typie pode-/nadeutektycznym decyduje przede wszystkim udział Si.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • AlSi21CuNi – zawartość Si ok. 21% jest powyżej eutektyki, więc to silumin nadeutektyczny; dodatki Cu i Ni nie zmieniają podstawowej klasyfikacji względem eutektyki.
  • AlMg10 – to stop aluminium z magnezem, bez wskazanego krzemu; nie jest siluminem (nie należy do grupy Al–Si).
  • AlCu5 – to stop aluminium z miedzią, również nie jest siluminem, bo nie jest stopem Al–Si.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź, czy w oznaczeniu występuje "Si" (czyli czy to w ogóle silumin), a dopiero potem porównaj liczbę przy Si z progiem eutektyki (około 12–13). To pozwala szybko odrzucić odpowiedzi z AlMg i AlCu oraz rozróżnić AlSi7 od AlSi21.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Silumin podeutektyczny to stop aluminium z krzemem (Al–Si), w którym zawartość krzemu jest niższa niż skład eutektyki w układzie Al–Si (w przybliżeniu ok. 12–13% Si). Taki skład daje mikrostrukturę z pierwotną fazą Al oraz eutektyką Al–Si.
W oznaczeniu powinien występować symbol Si, np. AlSi7… albo AlSi21…. Jeśli w oznaczeniu są tylko inne dodatki (np. AlMg… lub AlCu…), to nie jest to silumin, bo siluminy należą do grupy stopów Al–Si.
Oznaczenie "AlSi7…" wskazuje na około 7% krzemu. Ponieważ to wartość poniżej składu eutektyki Al–Si (ok. 12–13% Si), stop klasyfikuje się jako podeutektyczny. Dodatek Mg0,3 nie zmienia faktu, że decyduje głównie zawartość Si.
To nadal silumin (bo zawiera Si), ale z bardzo dużą zawartością krzemu: ok. 21%. Taki skład jest powyżej eutektyki, więc stop jest nadeutektyczny. Dodatki Cu i Ni mogą zmieniać właściwości, lecz nie "cofają" go do zakresu podeutektycznego.
Nie. Oznaczenie AlMg10 wskazuje stop aluminium z magnezem (około 10% Mg). Brak "Si" w oznaczeniu oznacza, że nie jest to stop Al–Si, a więc nie jest siluminem. To częsty błąd: utożsamianie każdego stopu Al z siluminem.
AlCu5 oznacza stop aluminium z miedzią (ok. 5% Cu). To inna rodzina stopów niż Al–Si i zwykle ma inne właściwości technologiczne (np. lejność) oraz inną mikrostrukturę. W pytaniach o siluminy odpowiedzi bez "Si" zwykle są dystraktorami.
Eutektyka jest punktem odniesienia do klasyfikacji: podeutektyczne (mniej Si niż eutektyka) i nadeutektyczne (więcej Si). W testach często wystarczy wiedza jakościowa: ok. 7% Si to podeutektyczny, a ok. 20% Si to nadeutektyczny.
Najczęstsze błędy to: (1) wybór stopu z większą liczbą Si, bo "bardziej krzemowy", bez pamiętania o progu eutektyki; (2) pominięcie faktu, że silumin musi mieć "Si" w oznaczeniu; (3) sugerowanie się dodatkami Cu/Ni/Mg zamiast zawartością Si.
Siluminy podeutektyczne dobiera się często, gdy ważna jest dobra lejność i możliwość uzyskania odlewów o złożonych kształtach oraz stabilne własności. W modelarstwie/odlewnictwie wiedza o typie siluminu pomaga rozumieć zachowanie stopu podczas zalewania i krzepnięcia.
Stosuj prosty schemat: (1) wybierz tylko odpowiedzi z "Si" (to siluminy), (2) porównaj liczbę przy Si z progiem eutektyki (ok. 12–13): mniejsza → podeutektyczny, większa → nadeutektyczny. To ogranicza ryzyko błędu pod presją czasu.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Silumin podeutektyczny to stop Al–Si o zawartości krzemu mniejszej niż eutektyczna (czyli poniżej ok. 12–13% Si)."

Materiały:

  • Podstawowy podręcznik do metaloznawstwa i układów fazowych stopów aluminium
  • Materiały dydaktyczne z odlewnictwa dotyczące siluminów (Al–Si) i wpływu dodatków stopowych
  • Tablice/wykresy układu fazowego Al–Si (do nauki pojęć eutektyki, podeutektyczności i nadeutektyczności)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego