KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 27.
Których sprzętów ortopedycznych należy użyć w celu przemieszczenia osoby z porażeniem kończyn dolnych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy porażeniu kończyn dolnych osoba zwykle nie może bezpiecznie obciążać nóg, więc kule, laska, trójnóg, chodzik czy balkonik nie zapewnią samodzielnego przemieszczania.
Do wykonania transferu i dalszego przemieszczania właściwe są: podnośnik (do przeniesienia) oraz wózek inwalidzki (do transportu).

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o bezpieczne przemieszczenie osoby z porażeniem kończyn dolnych. Taka osoba z reguły nie może obciążać kończyn dolnych i nie uzyska stabilnego chodu wyłącznie dzięki podparciu. Dlatego potrzebny jest sprzęt, który:

  • umożliwia transfer (np. z łóżka na wózek) bez stania na nogach,
  • pozwala na transport w obrębie oddziału/domu.

Odpowiedź "Podnośnika i wózka inwalidzkiego." spełnia oba cele. Podnośnik (z odpowiednim zawiesiem) służy do przeniesienia pacjenta bez ręcznego dźwigania i bez konieczności podporu na nogach. Wózek inwalidzki umożliwia dalsze przemieszczanie na odległość, zapewniając stabilną pozycję siedzącą i bezpieczeństwo.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Kul łokciowych i chodzika." – oba rozwiązania zakładają, że pacjent może przenosić ciężar ciała na kończyny dolne (choćby częściowo) i utrzymać równowagę w pozycji stojącej. Przy porażeniu nóg jest to zwykle niemożliwe lub niebezpieczne.
  • "Wózka inwalidzkiego i balkonika." – wózek jest właściwy do transportu, ale balkonik służy do nauki chodzenia i wymaga czynnego udziału nóg oraz stania. Nie rozwiązuje problemu transferu osoby, która nie może wstać.
  • "Laski i trójnogu." – to pomoce do chodu dla osób z zachowaną zdolnością obciążania nóg i kontrolą postawy. Przy porażeniu kończyn dolnych nie zapewniają bezpiecznego przemieszczania.

W praktyce opiekun medyczny powinien dodatkowo pamiętać o ocenie stanu pacjenta (siła kończyn górnych, kontrola tułowia, współpraca), dobraniu właściwego osprzętu (np. typ zawiesia), zabezpieczeniu hamulców wózka oraz o zasadach ergonomii chroniących kręgosłup. To minimalizuje ryzyko upadku pacjenta i urazów personelu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Transfer to przeniesienie osoby między powierzchniami/pozycjami, np. z łóżka na wózek, z wózka na toaletę. Przemieszczanie to poruszanie się na odcinku, np. przejazd wózkiem korytarzem. Przy porażeniu nóg często potrzebujesz sprzętu do transferu (podnośnik) i do transportu (wózek).
Najczęściej stosuje się podnośnik pacjenta (mobilny lub sufitowy) z odpowiednim zawiesiem oraz wózek inwalidzki do dalszego transportu. W praktyce używa się też desek transferowych lub pasów, ale dobór zależy od siły rąk, kontroli tułowia i współpracy pacjenta.
Balkonik i chodzik są pomocami do chodu, a nie do przenoszenia bez udziału nóg. Wymagają co najmniej częściowego obciążania kończyn dolnych i utrzymania pozycji stojącej. Przy porażeniu nóg może to zwiększać ryzyko upadku i urazów, a nie ułatwiać bezpiecznego transferu.
Wózek rozwiązuje problem transportu, ale nie zawsze transferu. Podnośnik jest potrzebny, gdy pacjent nie jest w stanie bezpiecznie wstać lub wykonać przesiadki, ma porażone nogi, nie kontroluje tułowia albo gdy transfer ręczny byłby zbyt ryzykowny dla pacjenta i opiekuna.
Kule łokciowe pomagają, gdy pacjent może utrzymać pozycję stojącą i w pewnym stopniu obciążać nogi (choćby jedną) oraz ma dobrą równowagę. Przy porażeniu obu kończyn dolnych zwykle nie spełniają tego celu. Wtedy bezpieczniejsze są urządzenia do transferu i wózek.
Częsty błąd to wybór pomocy do chodu (laska, kule, balkonik) bez analizy, czy pacjent może obciążać nogi. Drugi błąd to pominięcie etapu transferu: wózek jest potrzebny do jazdy, ale do samego przeniesienia z łóżka często konieczny jest podnośnik lub inna technika transferowa.
Kluczowe jest dobranie właściwego zawiesia (rozmiar, typ), sprawdzenie stanu technicznego, zabezpieczenie otoczenia i komunikacja z pacjentem. Należy też zablokować hamulce wózka/łóżka, unikać gwałtownych ruchów i kontrolować pozycję pacjenta w trakcie unoszenia, aby zmniejszyć ryzyko zsunięcia.
Sam wózek może wystarczyć, gdy pacjent potrafi wykonać bezpieczną przesiadkę (np. ma silne kończyny górne, dobrą kontrolę tułowia, współpracuje i ma technikę "przesiadania"). Gdy przesiadka jest niestabilna lub pacjent nie może wstać, zwykle potrzebne jest dodatkowe urządzenie do transferu.
W zależności od stanu pacjenta stosuje się m.in. deskę transferową, pas transferowy, ślizgi/podkłady poślizgowe czy obrotnice. Dobór zależy od ryzyka upadku, masy ciała, możliwości pacjenta i liczby opiekunów. Zawsze trzeba kierować się bezpieczeństwem i ergonomią pracy.
Ucz się schematem: ocena pacjenta (siła, równowaga, współpraca), cel (transfer czy transport), dobór sprzętu (wózek, podnośnik, pomoce transferowe) i zasady bezpieczeństwa. Pomaga ćwiczenie scenariuszy: łóżko–wózek, wózek–toaleta, pozycjonowanie oraz analiza, kiedy pomoce do chodu są niewłaściwe.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • PN-EN ISO 10535:2006, Podnośniki dla osób niepełnosprawnych — Wymagania i metody badań (norma dotycząca urządzeń do podnoszenia/transferu).
  • ISO 9999:2016, Assistive products for persons with disability — Classification and terminology (klasyfikacja i terminologia wyrobów pomocniczych, w tym mobilności i transferu).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji opiekun medyczny: techniki pielęgnacyjne i transfer pacjenta
  • Instrukcje producentów dotyczące obsługi podnośników i wózków (szkolenia stanowiskowe)
  • Podręczniki/poradniki z ergonomii i bezpiecznego przemieszczania pacjenta

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego