KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 40.
Pacjentka lat 70, choruje na chorobę zwyrodnieniową stawów kończyn górnych i dolnych. Ma trudności z przemieszczaniem się. Wskaż sprzęt, który pomoże pacjentce w przemieszczaniu się.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W trudności z przemieszczaniem się najbardziej bezpośrednio pomaga wózek inwalidzki, bo umożliwia pokonywanie dystansów mimo bólu i ograniczenia ruchu w stawach. Sprzęt ślizgowy służy głównie do transferów (np. z łóżka na wózek), a aparat i obuwie ortopedyczne wspierają stabilizację, nie zastępują lokomocji.

Pełne wyjaśnienie:

W przypadku 70-letniej pacjentki z chorobą zwyrodnieniową stawów kończyn górnych i dolnych kluczowym problemem jest ograniczenie lokomocji: ból, sztywność i mniejszy zakres ruchu mogą utrudniać chodzenie oraz zwiększać ryzyko upadku. Sprzęt, który realnie "pomaga w przemieszczaniu się" na większy dystans i odciąża kończyny dolne, to wózek inwalidzki. Umożliwia on bezpieczne przemieszczanie, gdy chód jest zbyt wolny, bolesny lub niepewny.

Odpowiedź "sprzęt ślizgowy" jest typowym przykładem pomocy stosowanej przede wszystkim do transferu, czyli przesiadania i zmiany miejsca (np. łóżko–wózek, wózek–toaleta). Może ułatwiać przesuwanie pacjenta i zmniejszać obciążenie opiekuna, ale nie jest środkiem lokomocji na korytarzu czy poza domem.

"Aparat ortopedyczny" (np. orteza) ma na celu stabilizację, ograniczenie niepożądanych ruchów lub odciążenie konkretnego stawu. Może zmniejszać dolegliwości i poprawić funkcję, lecz sam w sobie nie rozwiązuje istotnych trudności w przemieszczaniu się, gdy ograniczenia są wielostawowe i dotyczą także kończyn dolnych.

"Obuwie ortopedyczne" może poprawiać komfort chodu i ustawienie stopy, ale nadal wymaga zdolności do chodzenia. Przy znacznych problemach z poruszaniem obuwie nie zastąpi pomocy lokomocyjnej.

Wskazówka egzaminacyjna: czytaj uważnie, czy pytanie dotyczy przemieszczania (lokomocji), czy transferu (przesiadania). Pomoc lokomocyjna to taka, która pozwala pokonywać dystans; pomoc transferowa ułatwia zmianę pozycji i przesiadanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To urządzenia, które umożliwiają lub ułatwiają lokomocję mimo ograniczeń ruchu, bólu czy osłabienia. Najczęściej są to wózki inwalidzkie, chodziki lub laski. Ich celem jest bezpieczne pokonywanie dystansu i zmniejszenie ryzyka upadku, a nie tylko przesiadanie.
Przemieszczanie oznacza pokonywanie dystansu (np. do łazienki, na spacer). Transfer to zmiana miejsca/pozycji (np. łóżko–wózek, wózek–toaleta). Sprzęt ślizgowy pomaga głównie w transferach, a wózek inwalidzki służy do przemieszczania.
Zmiany zwyrodnieniowe często powodują ból i sztywność, które ograniczają chód i zwiększają ryzyko upadku. Wózek inwalidzki pozwala pokonywać dystanse bez obciążania bolesnych stawów kończyn dolnych, daje stabilne podparcie i umożliwia odpoczynek w trakcie aktywności.
Nie. Sprzęt ślizgowy jest przeznaczony do bezpieczniejszego przesuwania i przesiadania osoby (transferu), np. z łóżka na wózek. Nie jest środkiem lokomocji i nie służy do pokonywania dystansów. W praktyce może być dodatkiem, ale nie zamiennikiem wózka.
Aparat ortopedyczny (np. orteza) najczęściej stabilizuje lub odciąża konkretny staw, ogranicza bolesne ruchy i wspiera leczenie zachowawcze. Może poprawić funkcję kończyny, ale zwykle nie rozwiązuje problemu poruszania się, gdy pacjent ma znaczne trudności z chodzeniem.
Może poprawić komfort i bezpieczeństwo chodu (np. lepsze podparcie stopy), ale działa tylko wtedy, gdy pacjent jest w stanie chodzić. Przy dużych ograniczeniach lokomocji obuwie nie zapewnia alternatywnego sposobu przemieszczania. W takich sytuacjach potrzebna bywa pomoc lokomocyjna, np. wózek.
Najczęściej rośnie ryzyko upadku, przeciążenia stawów, nasilenia bólu i zniechęcenia do aktywności. U osób starszych upadek może skutkować powikłaniami i utratą samodzielności. Dobór właściwej pomocy (np. wózka) bywa elementem profilaktyki urazów i poprawy jakości życia.
Może zadbać o hamulce podczas transferu, ustawienie podnóżków, prawidłowe ułożenie pacjenta, usunięcie przeszkód z drogi oraz obserwację objawów zmęczenia lub bólu. Ważne jest też przypominanie o ostrożnym pokonywaniu progów i nierówności oraz o zabezpieczeniu stóp.
Gdy pacjent ma trudności z przesiadaniem (np. z łóżka na wózek) albo opiekun odczuwa duże obciążenie podczas czynności. Wtedy pomocne bywają rozwiązania transferowe, takie jak deski lub materiały ślizgowe. Nie zastępują one wózka, ale zwiększają bezpieczeństwo opieki.
Najczęstszy błąd to wybór sprzętu "okołomedycznego" bez analizy funkcji (np. ortezy zamiast pomocy lokomocyjnej) albo mylenie transferu z przemieszczaniem. Pomaga metoda: najpierw nazwij problem (chód czy przesiadanie), potem dobierz sprzęt, który bezpośrednio go rozwiązuje.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "W trudności z przemieszczaniem się najbardziej bezpośrednio pomaga wózek inwalidzki, bo umożliwia pokonywanie dystansów mimo bólu i ograniczenia ruchu w stawach."

Źródła:

  • WHO & UNICEF: Global Report on Assistive Technology (GReAT), 2022 (rozdziały o mobilności i wyrobach pomocniczych)
  • WHO: Priority Assistive Products List (APL), 2016 (sekcja: produkty do mobilności osobistej, m.in. wózki)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu opieki długoterminowej i pielęgnacyjno-opiekuńczej (dział: sprzęt pomocniczy)
  • Materiały szkoleniowe z ergonomii i technik bezpiecznego przemieszczania pacjenta
  • Instrukcje producentów wózków inwalidzkich (bezpieczeństwo, dopasowanie, hamulce, podnóżki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego