KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 27.
Których zobowiązań nie obejmuje dług publiczny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dług publiczny obejmuje tylko zobowiązania wskazane tytułami dłużnymi, m.in. papiery wartościowe oraz kredyty i pożyczki zaciągane przez podmioty sektora finansów publicznych (w tym gminy). Bieżące zobowiązania z tytułu zakupu dóbr i usług co do zasady nie są tytułem długu publicznego.

Pełne wyjaśnienie:

Pojęcie długu publicznego nie oznacza "wszystkich zobowiązań" jednostek publicznych. W ujęciu prawnym obejmuje ono określone tytuły dłużne podmiotów sektora finansów publicznych. Do takich tytułów należą w szczególności zobowiązania wynikające z emisji papierów wartościowych oraz zaciągniętych kredytów i pożyczek.

Dlatego odpowiedź "zakupu usług i dóbr przez jednostki sektora finansów publicznych" jest poprawna: typowe zobowiązania handlowe (np. faktury za usługi, dostawy materiałów) wynikają z bieżących zakupów i nie są z założenia klasyfikowane jako dług publiczny tylko dlatego, że jednostka publiczna coś kupiła. Takie zobowiązania mogą mieć znaczenie dopiero w szczególnych sytuacjach, gdy stają się wymagalne i spełniają przesłanki wskazywane w przepisach dotyczących długu.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą tytułów, które mieszczą się w kategorii długu publicznego:

  • "kredytów bankowych zaciągniętych przez gminę" – gmina jest jednostką samorządu terytorialnego, a więc należy do sektora finansów publicznych; zaciągnięty kredyt jest klasycznym tytułem dłużnym.
  • "wyemitowanych przez Skarb Państwa obligacji skarbowych" – emisja obligacji to emisja papierów wartościowych opiewających na wierzytelności pieniężne, zaliczana do długu.
  • "kredytów bankowych zaciągniętych przez jednostki sektora finansów publicznych" – wprost wskazuje kredyty zaciągnięte przez podmioty sektora, czyli tytuł objęty długiem.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się kredyt/pożyczka albo obligacje/papiery wartościowe, to zwykle są to tytuły długu. Jeżeli mowa o zakupie towarów i usług, to najczęściej chodzi o zobowiązania bieżące, a nie o dług publiczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Państwowy dług publiczny to skonsolidowane zadłużenie podmiotów sektora finansów publicznych wynikające z określonych tytułów dłużnych (np. papiery wartościowe, kredyty). Nie jest to suma wszystkich zobowiązań, bo część bieżących rozrachunków handlowych nie jest ujmowana jako dług.
Najczęściej są to zobowiązania z emisji papierów wartościowych (np. obligacje) oraz z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek przez jednostki sektora finansów publicznych. W praktyce to "finansowanie zwrotne", a nie bieżące faktury za zakupy.
Gmina jest jednostką samorządu terytorialnego, czyli elementem sektora finansów publicznych. Kredyt bankowy jest tytułem dłużnym wskazywanym w definicji długu, więc jego zaciągnięcie zwiększa poziom zadłużenia sektora (po odpowiedniej konsolidacji).
Konsolidacja oznacza eliminację wzajemnych zobowiązań między jednostkami sektora finansów publicznych, aby nie liczyć tego samego długu podwójnie. Dzięki temu dług publiczny pokazuje realne zadłużenie sektora wobec podmiotów spoza sektora.
Zwykle nie. Zakup dóbr i usług tworzy zobowiązania handlowe (np. faktury), które nie są typowym tytułem długu publicznego. Dopiero szczególne przypadki (np. sporne lub wymagalne zobowiązania spełniające przesłanki prawne) mogą wpływać na ujęcie w długu.
Deficyt to różnica między dochodami i wydatkami w danym okresie, a dług to stan zobowiązań dłużnych na określony dzień. Deficyt może zwiększać dług, ale nie musi (np. przy wykorzystaniu nadwyżek z lat ubiegłych). To dwa różne pojęcia.
Częste pomyłki to: uznanie, że gmina "nie należy" do sektora finansów publicznych, utożsamienie długu z każdym zobowiązaniem (np. fakturą) oraz mylenie długu z deficytem. Pomaga zapamiętać, że dług dotyczy głównie finansowania zwrotnego.
Do sektora zalicza się m.in. jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiaty, województwa) oraz inne wskazane w przepisach jednostki i instytucje publiczne. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest to, że JST są częścią sektora.
Znaczenie ma moment, gdy zobowiązanie staje się wymagalne i bezsporne (np. wynika z ustawy, prawomocnego orzeczenia albo jest uznane). Wtedy nie jest to już tylko "planowany wydatek", ale realny obowiązek zapłaty, który może podlegać szczególnym zasadom ujmowania.
Najlepiej zrobić tabelę: co wchodzi (obligacje, kredyty/pożyczki, depozyty) i co zwykle nie wchodzi (bieżące zakupy dóbr i usług). Następnie ćwiczyć zadania, w których gmina/JST pojawia się jako część sektora finansów publicznych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Dług publiczny obejmuje tylko zobowiązania wskazane tytułami dłużnymi, m.in. papiery wartościowe oraz kredyty i pożyczki zaciągane przez podmioty sektora finansów publicznych (w tym gminy)."

Źródła:

  • Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity), Dz.U. 2025 poz. 1483, art. 72
  • Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity), Dz.U. 2025 poz. 1483, art. 9

Materiały:

  • Ustawa o finansach publicznych – lektura art. 72 oraz art. 9 z omówieniem pojęć
  • Podręczniki do finansów publicznych dla technika ekonomisty (rozdziały: dług publiczny, sektor finansów publicznych)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obszaru finansów publicznych i sprawozdawczości

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego