KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 26.
Którym przewodem należy wykonać przyłącze ziemne z sieci TN-C 230/400 V do budynku mieszkalnego?
Ilustracja przedstawia cztery różne rodzaje przewodów elektrycznych oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W sieci TN-C nie występują osobne przewody PE i N, tylko wspólny przewód PEN. Dlatego przy zasilaniu 3‑fazowym do budynku stosuje się przewód czterożyłowy (L1, L2, L3, PEN). Poprawna jest odpowiedź opisująca przewód 4‑żyłowy z żyłami roboczymi i żyłą pełniącą funkcję PEN.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie sieci TN-C funkcje przewodu ochronnego i neutralnego są połączone w jednym przewodzie, który nazywa się PEN. To jest kluczowa cecha odróżniająca TN-C od TN-S, gdzie przewody PE i N występują osobno.

Jeżeli budynek jest zasilany z sieci 230/400 V (typowo zasilanie trójfazowe), to do doprowadzenia energii potrzebne są trzy przewody fazowe oraz przewód pełniący funkcję powrotną i ochronną, czyli właśnie PEN. Z tego powodu dobiera się przewód/kabel czterożyłowy (L1, L2, L3, PEN). Odpowiedź wskazująca przewód składający się z czterech żył odpowiada tej logice doboru.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, jeśli opisują:

  • przewód trzyżyłowy – byłby typowy dla zasilania jednofazowego (L, N/PEN), a nie dla 230/400 V jako zasilania trójfazowego,
  • przewód pięciożyłowy – sugeruje układ z oddzielnymi PE i N (czyli TN-S), co jest sprzeczne z założeniem TN-C,
  • przewód/połączenie tylko do uziomu – nie spełnia roli przewodu zasilającego i nie realizuje kompletnego doprowadzenia L1–L3 oraz PEN.

W praktyce egzaminacyjnej trzeba zawsze zacząć od odczytania rodzaju sieci (tu: TN-C), a dopiero potem dopasować liczbę żył i funkcje przewodów. To eliminuje częsty błąd polegający na "odruchowym" wybieraniu rozwiązania charakterystycznego dla TN-S/TN-C-S.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
TN-C to układ, w którym przewód ochronny i neutralny są połączone w jeden wspólny przewód PEN. Oznacza to, że w części instalacji nie ma osobnych żył PE i N, tylko jedna żyła realizuje obie funkcje. To wpływa na dobór liczby żył przewodu zasilającego.
Przewód PEN łączy funkcję przewodu ochronnego (ochrona przeciwporażeniowa) oraz neutralnego (przewód roboczy powrotny). Dlatego w TN-C nie dobiera się osobno PE i N w tym odcinku instalacji, tylko uwzględnia się jeden wspólny przewód.
Przy zasilaniu trójfazowym potrzebne są trzy fazy (L1, L2, L3) oraz przewód pełniący rolę neutralno-ochronną, czyli PEN. To daje łącznie 4 żyły. Przewód pięciożyłowy byłby typowy dla układu z oddzielnymi PE i N (np. TN-S).
W TN-C zobaczysz wspólny przewód PEN, czyli brak osobnych żył PE i N na danym odcinku. W TN-S występują osobno PE i N. Na egzaminie to rozróżnienie jest kluczowe, bo determinuje dobór liczby żył przewodu zasilającego.
Nie. "Lepszy" zależy od układu sieci i wymagań odcinka instalacji. Przewód pięciożyłowy pasuje do układów z osobnymi PE i N, natomiast w TN-C oczekuje się przewodu z żyłą PEN. Dobór powinien wynikać z warunku zadania, a nie z przyzwyczajeń.
W praktyce przyłącze (w sensie zasilania budynku) obejmuje odcinek doprowadzający energię do obiektu, zwykle od złącza/układu pomiarowego do rozdzielnicy głównej. W pytaniach egzaminacyjnych trzeba rozróżniać je od samego uziemienia, które jest tylko elementem ochrony.
Typowe pomyłki to: wybór przewodu 5‑żyłowego "bo tak się robi w nowych instalacjach", mylenie PEN z PE albo N oraz nieuwzględnienie, że TN-C oznacza brak osobnego PE i N na danym odcinku. Pomaga wypisanie funkcji żył przed wyborem odpowiedzi.
Rozdział PEN na osobne PE i N wykonuje się zwykle w rozdzielnicy (np. głównej) przy przejściu na układ TN-C-S. Wtedy dalej w instalacji wewnętrznej prowadzi się już oddzielne przewody PE i N. W samym odcinku TN-C nadal występuje wspólny PEN.
Najważniejsze to: L1/L2/L3 (fazowe), N (neutralny), PE (ochronny) oraz PEN (wspólny ochronno-neutralny). Kluczem jest powiązanie skrótu z funkcją i z układem sieci (TN-C lub TN-S), a nie samo "kucie" nazw.
Najpierw ustal: układ sieci (np. TN-C), potem liczbę wymaganych funkcji (L1, L2, L3, N/PE/PEN), a dopiero na końcu dopasuj liczbę żył. Jeśli w warunku jest TN-C, szukaj odpowiedzi zawierającej PEN, a nie osobne PE i N.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w sieci TN-C nie występują osobne przewody PE i N, tylko wspólny przewód PEN.

Materiały:

  • Podręczniki do instalacji elektrycznych nN (układy sieci, przewody ochronne i neutralne)
  • Materiały szkolne/kwalifikacyjne dotyczące ochrony przeciwporażeniowej w sieciach TN
  • Dokumentacje techniczne producentów kabli (liczba żył, oznaczenia i zastosowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego