KWALIFIKACJA PGF6 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 29.
Którym urządzeniem można zmierzyć wartość gęstości optycznej diapozytywu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Diapozytyw jest materiałem przezroczystym, więc gęstość optyczną wyznacza się z pomiaru osłabienia światła przechodzącego przez próbkę. Do takiego pomiaru służy densytometr transmisyjny, a nie refleksyjny (dla podłoży odbijających) ani przyrządy ukierunkowane na barwę widmową.

Pełne wyjaśnienie:

Gęstość optyczna w poligrafii opisuje, jak silnie badany materiał tłumi światło. Kluczowe jest rozróżnienie, czy próbka jest transparentna (światło przez nią przechodzi), czy nieprzezroczysta (światło się od niej odbija).

Diapozytyw jest materiałem przepuszczającym światło, dlatego jego gęstość optyczną mierzy się w trybie transmisji. W praktyce oznacza to, że przyrząd emituje światło, które przechodzi przez diapozytyw, a detektor rejestruje, ile światła dotarło po przejściu przez materiał. Z tego wyznacza się wartość gęstości optycznej.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "Densytometrem transmisyjnym." To właśnie densytometr transmisyjny jest przeznaczony do pomiarów gęstości na materiałach transparentnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Densytometrem refleksyjnym." Ten typ densytometru służy do próbek odbijających światło (np. odbitki na papierze). Użycie go do diapozytywu jest błędem doboru geometrii pomiaru.
  • "Kolorymetrem." Kolorymetr jest zorientowany na ocenę barwy (np. w przestrzeniach barw), a nie na klasyczny pomiar gęstości optycznej diapozytywu w transmisji. To inna kategoria zadania pomiarowego.
  • "Spektrografem." Przyrządy spektralne analizują rozkład widmowy promieniowania; nie są standardowym narzędziem do podawania prostego wyniku gęstości optycznej diapozytywu w ujęciu egzaminacyjnym. Tu sprawdzana jest znajomość podstawowego przyrządu densytometrycznego.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj regułę doboru toru pomiarowego — transparentne mierzy się w transmisji, a nieprzezroczyste w refleksji. To pozwala szybko odsiać błędne typy urządzeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gęstość optyczna to miara tego, jak silnie materiał tłumi światło. W poligrafii używa się jej m.in. do oceny "mocy" zaczernienia lub stopnia pochłaniania światła przez warstwę obrazu. Może być mierzona w transmisji (materiały przezroczyste) albo w refleksji (materiały nieprzezroczyste).
Densytometr transmisyjny świeci przez próbkę (diapozytyw), a detektor mierzy ilość światła, która przeszła na drugą stronę. Im mniej światła przechodzi, tym większa jest gęstość optyczna. To podstawowy sposób oceny materiałów transparentnych w kontroli jakości.
Densytometr refleksyjny mierzy światło odbite od powierzchni, więc jest przeznaczony dla próbek nieprzezroczystych (np. odbitek na papierze). Diapozytyw przepuszcza światło, a nie odbija go w sposób właściwy dla takiego pomiaru, dlatego wynik byłby nieadekwatny do zadania.
Diapozytyw to materiał obrazowy na nośniku przezroczystym (światło może przez niego przechodzić). Właśnie dlatego ocena jego parametrów optycznych odnosi się do transmisji, czyli pomiaru osłabienia światła po przejściu przez próbkę, a nie do refleksji.
Najczęściej myli się tryb pomiaru: wybiera się refleksję zamiast transmisji, bo "densytometr" brzmi znajomo. Drugi błąd to wybór kolorymetru lub przyrządu spektralnego, gdy pytanie dotyczy konkretnie gęstości optycznej, a nie oceny barwy w ujęciu kolorymetrycznym.
Zwykle nie wprost. Kolorymetr służy do pomiaru barwy (wartości kolorymetrycznych), a densytometr do pomiaru gęstości optycznej. Na egzaminie trzeba dopasować narzędzie do wielkości mierzonej w pytaniu: jeśli jest "gęstość optyczna diapozytywu", właściwy jest densytometr transmisyjny.
Pomiar w refleksji stosuje się, gdy próbka jest nieprzezroczysta i oceniamy światło odbite od powierzchni, np. w kontroli odbitek na papierze lub kartonie. Wtedy naturalnym wyborem jest densytometr refleksyjny albo przyrządy do oceny barwy odbiciowej, zależnie od wymaganego parametru.
Zwróć uwagę na materiał: jeśli w treści pojawiają się pojęcia typu "diapozytyw", "folia", "przezroczysty nośnik", to zwykle chodzi o transmisję. Jeśli mowa o "odbitce", "papierze", "podłożu", to najczęściej chodzi o refleksję. Ta prosta reguła pomaga szybko wybrać właściwe urządzenie.
Pomiary optyczne wspierają kontrolę jakości i powtarzalność procesu: pozwalają ocenić, czy materiały wejściowe i wyniki pośrednie spełniają wymagania (np. w zakresie tłumienia światła, tonalności czy stabilności). Dobór właściwego pomiaru ogranicza ryzyko błędów w dalszych etapach produkcji.
Najmocniejszym sygnałem jest fraza "gęstość optyczna" lub "gęstość". Jeśli dodatkowo jest "diapozytyw" (materiał transparentny), to łącznie prowadzi do densytometru w trybie transmisji. Gdy pojawia się "odbitka" lub "papier", zwykle chodzi o densytometrię refleksyjną.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Diapozytyw jest materiałem przezroczystym, więc gęstość optyczną wyznacza się z pomiaru osłabienia światła przechodzącego przez próbkę."

Źródła:

  • Wikipedia: "Densitometer" (opis zastosowań densytometru, w tym pomiarów w transmisji i refleksji), https://en.wikipedia.org/wiki/Densitometer (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Optical density" (definicja gęstości optycznej jako miary tłumienia światła), https://en.wikipedia.org/wiki/Optical_density (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi densytometrów (część o trybie transmisyjnym i geometrii pomiaru)
  • Podstawy metrologii barwy i densytometrii w poligrafii (materiały dydaktyczne do przedmiotów technologicznych)
  • Normatywne opisy pojęć densytometrii i pomiarów barwy (dokumenty normalizacyjne dotyczące densytometrii i pomiarów kolorymetrycznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego