KWALIFIKACJA PGF5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 17.
Na rysunku przedstawiono ocenę jakości wydruków na podstawie pomiaru
Ilustracja przedstawia proces oceny jakości wydruków, co jest istotne w kontekście kwalifikacji zawodowej TECHNIK GRAFIKI I
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ocena jakości wydruków na podstawie pomiaru gęstości optycznej dotyczy kontroli ilości farby na odbitce. Densytometr mierzy, jak dużo światła jest pochłaniane/odbite przez pole zadruku, co wskazuje na zbyt słabe lub zbyt mocne nafarbienie. Gładkość, tack i gramaturę bada się innymi metodami.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce druku offsetowego jednym z podstawowych sposobów kontroli jakości w trakcie produkcji jest pomiar gęstości optycznej na wydruku. Taki pomiar wykonuje się zwykle na polach kontrolnych (np. na pasku kontrolnym) i służy on do oceny, czy na arkuszu znajduje się właściwa ilość farby, a proces jest stabilny w czasie.

Odpowiedź "gęstości optycznej" pasuje do sytuacji, gdy rysunek przedstawia wyniki densytometrii (wartości gęstości dla barw, wykresy/odczyty z densytometru lub pola pełne do pomiaru). Wnioski z takiego pomiaru pomagają szybko wykryć odchylenia: niedodruk (za mała gęstość), przedruk/nadmiar farby (za duża gęstość) oraz zmiany w podawaniu farby lub warunkach drukowania.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych obszarów kontroli i nie są typowym parametrem ocenianym "na podstawie pomiaru" widocznego na standardowych materiałach kontroli wydruku:

  • "gładkości podłoża" to właściwość papieru, badana metodami właściwymi dla papiernictwa; nie jest to standardowy odczyt z densytometru ani ocena bezpośrednio z pól barwnych wydruku.
  • "tacku farby" opisuje lepko-sprężyste zachowanie farby (jej "ciągliwość/lepkość" w pracy), co bada się innymi testami niż densytometria; nie jest to parametr odczytywany z wydruku jako liczba gęstości.
  • "gramatury papieru" to masa powierzchniowa podłoża (cecha materiału). Może wpływać pośrednio na wygląd druku, ale nie jest oceniana przez pomiar gęstości optycznej na zadruku.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniach pojawiają się paski kontrolne, pola pełne lub odczyty liczbowe typowe dla kontroli barw w druku, najczęściej chodzi o parametry procesu drukowania (m.in. gęstość optyczna), a nie o właściwości papieru czy "chemiczne" cechy farby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gęstość optyczna to miara tego, ile światła pochłania (a ile odbija) zadrukowane pole. W praktyce informuje pośrednio o ilości farby na podłożu i pomaga kontrolować powtarzalność oraz stabilność druku.
Gęstość optyczną mierzy się densytometrem (czasem urządzeniem łączącym funkcje densytometru i spektrofotometru). Pomiar wykonuje się na polach kontrolnych lub pełnych apli na arkuszu, zgodnie z procedurą zakładową.
Pozwala szybko wykryć odchylenia w nafarbieniu: zbyt słaby lub zbyt mocny druk. Dzięki temu operator może korygować ustawienia, zanim wada pojawi się na dużej liczbie arkuszy, co ogranicza makulaturę i reklamacje.
Materiały dotyczące gęstości zwykle pokazują pola barwne/paski kontrolne i wartości liczbowe dla barw. Badania papieru (np. gładkości, gramatury) częściej odnoszą się do parametrów materiału i urządzeń papierniczych, a nie do pól zadruku.
Najczęściej oznacza zbyt małe nafarbienie (niedodruk) albo zmianę warunków procesu, przez co pole zadruku jest jaśniejsze niż powinno. W praktyce wymaga to sprawdzenia ustawień farbowych, równowagi farba–woda i stabilności podawania.
Nie. Tack farby to właściwość samej farby (związana z jej zachowaniem podczas rozrywania filmu farbowego) i bada się go innymi metodami oraz przyrządami. Densytometr służy do oceny parametrów optycznych zadruku, a nie lepkości/ciągliwości farby.
Gęstość optyczna dotyczy głównie pól pełnych (apli) i wiąże się z "siłą" zadruku. Przyrost punktu dotyczy rastra i opisuje, jak zmienia się wielkość punktów rastrowych w druku względem formy, wpływając na tony i kontrast.
Najczęściej podczas narządu (ustawiania maszyny) oraz w trakcie produkcji, cyklicznie na kolejnych arkuszach. Dzięki temu można potwierdzić, że druk utrzymuje wymagany poziom nafarbienia i nie "ucieka" w czasie nakładu.
Częste błędy to: mylenie pomiaru z oceną papieru, pomijanie stałych warunków pomiaru (to samo miejsce i pole kontrolne), porównywanie wyników z różnych obszarów arkusza oraz wyciąganie wniosków z pojedynczego odczytu zamiast z trendu w czasie.
Warto przećwiczyć rozpoznawanie: pasków kontrolnych, pól pełnych i rastrowych oraz tego, jakie parametry są z nimi łączone (np. gęstość, przyrost punktu). Pomaga też znajomość podstaw działania densytometru i typowych zastosowań w offsecie.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Ocena jakości wydruków na podstawie pomiaru gęstości optycznej dotyczy kontroli ilości farby na odbitce."

Źródła:

  • ISO 12647-2, Graphic technology — Process control for the production of half-tone colour separations, proof and production prints — Part 2: Offset lithographic processes
  • ISO 5-3, Photography and graphic technology — Density measurements — Part 3: Spectral conditions

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii druku offsetowego (kontrola procesu, paski kontrolne)
  • Instrukcje obsługi densytometrów stosowanych w poligrafii (zasada pomiaru, interpretacja)
  • Dokumentacja/opracowania dotyczące kontroli procesu wg norm serii ISO 12647 (opis parametrów, niekoniecznie pełny tekst normy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego