KWALIFIKACJA CHM4 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 21.
Którymi metodami przeprowadzono izolację kultur przedstawioną na rysunku?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek związany z techniką izolacji kultur mikrobiologicznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Izolacja kultur na podłożu stałym polega na takim naniesieniu materiału, aby uzyskać kolonie izolowane.
W praktyce porównuje się charakter wzrostu: posiew na całej powierzchni daje równomierną murawę, a posiew sektorowo‑redukcjny (z wyczerpywaniem) prowadzi do stopniowego przerzedzenia i pojawienia się pojedynczych kolonii w końcowych sektorach.

Pełne wyjaśnienie:

Izolacja kultur drobnoustrojów na podłożach stałych ma jeden główny cel: uzyskanie pojedynczych, odseparowanych kolonii, z których można założyć czystą hodowlę do dalszych badań (identyfikacja, oznaczenia biochemiczne, antybiogram, kontrola czystości). Osiąga się to przez odpowiednią technikę posiewu, która stopniowo zmniejsza liczbę komórek przenoszonych na kolejne obszary płytki.

W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej porównia się dwie klasyczne techniki:

  • Posiew na całej powierzchni (często wykonywany wymazówką lub bagietką) – materiał rozprowadza się po całej płytce, co sprzyja uzyskaniu równomiernego wzrostu (murawy). Taki posiew jest przydatny np. do uzyskania jednolitego wzrostu w testach wymagających "dywanu" bakterii, ale sam w sobie nie zawsze prowadzi do izolowanych kolonii.
  • Posiew sektorowo-redukcyjny (posiew redukcyjny, metoda wyczerpywania na płytce) – wykonuje się kolejne smugi w sektorach/obszarach, każdorazowo przerzedzając materiał. Dzięki temu w dalszych sektorach pojawiają się pojedyncze kolonie, które można pobrać do dalszych analiz.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi (inne metody) mogłyby być błędne? Najczęstsze pomyłki wynikają z mylenia technik, które też dają rozproszone kolonie, ale w inny sposób:

  • Metody typu posiew wgłębny lub zalewowy mogą dawać kolonie w objętości agaru, a nie tylko na powierzchni – na rysunkach widać wtedy inny charakter wzrostu.
  • Rozcieńczenia i posiew ilościowy prowadzą do kolonii rozmieszczonych bardziej losowo na całej płytce, bez typowego "ciągu" przerzedzania w sektorach.
  • Wzór wzrostu zależy też od narzędzia (ezą/wymazówką) i sposobu prowadzenia smugi; kluczem jest rozpoznanie, czy występuje kontrolowane przerzedzanie prowadzące do kolonii izolowanych.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj na obrazie (1) obszarów gęstego wzrostu oraz (2) miejsca, gdzie pojawiają się pojedyncze kolonie. Jeśli widoczna jest sekwencja od "gęsto" do "rzadko" w kolejnych polach/smugach, jest to typowe dla posiewu sektorowo‑redukcjnego. Jeśli cały agar jest pokryty podobnie gęsto, to odpowiada posiewowi na całej powierzchni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Izolacja kultur to uzyskanie czystej hodowli (jednego gatunku/szczepu) z materiału mieszanego. W praktyce dąży się do otrzymania pojedynczych, odseparowanych kolonii na podłożu stałym, aby można je było przenieść na nowe podłoże i dalej identyfikować.
Posiew sektorowo-redukcyjny polega na wykonywaniu kolejnych smug w kilku obszarach płytki tak, aby każda następna smuga przenosiła mniej drobnoustrojów (przerzedzanie inokulum). Dzięki temu w końcowych sektorach wyrastają pojedyncze kolonie, nadające się do pobrania.
W posiewie na całej powierzchni materiał jest rozprowadzany równomiernie po całym agarze, co sprzyja powstaniu murawy (ciągłego wzrostu). Jeśli stężenie drobnoustrojów jest wysokie, komórki nie zostają wystarczająco przerzedzone, więc kolonie zlewają się i trudno wybrać pojedynczą.
W posiewie redukcyjnym zwykle widać ciągłość smug i przejście od gęstego wzrostu do coraz rzadszego w kolejnych obszarach. Przy losowym rozproszeniu (np. po rozcieńczeniu) kolonie są bardziej równomiernie rozsiane bez typowego układu sektorów i bez "ścieżki" przerzedzania.
Posiew na całej powierzchni wykonuje się, gdy potrzebny jest równomierny wzrost na całej płytce, np. w testach, które wymagają jednolitej warstwy bakterii. Taka murawa bywa wykorzystywana także do oceny działania substancji przeciwdrobnoustrojowych, zależnie od procedury laboratorium.
Częste błędy to: zbyt duża ilość materiału na początku, brak właściwego wyżarzania/sterylizacji ezy między sektorami, zbyt krótkie przerwy między smugami (brak redukcji), dotykanie miejsc już zaszczepionych oraz zaburzenie aseptyki, co skutkuje kontaminacją i brakiem kolonii izolowanych.
Nie zawsze. Eza jest typowym narzędziem do posiewu redukcyjnego, ale w zależności od celu stosuje się też wymazówki, bagietki (spreader) lub pipety (np. w posiewach ilościowych). Kluczowe jest zachowanie aseptyki i dobranie techniki do oczekiwanego efektu na płytce.
Najczęściej używa się podłoży stałych na agarze dobranych do badanego materiału (ogólne lub wybiórcze/różnicujące). Agar zapewnia stabilną powierzchnię, na której pojedyncze komórki mogą utworzyć odrębne kolonie. Dobór podłoża zależy od rodzaju próbki i celu badania.
Aseptyka zapobiega wprowadzeniu obcych drobnoustrojów z otoczenia. Nawet niewielka kontaminacja może dać dodatkowe kolonie, utrudnić interpretację obrazu posiewu i uniemożliwić uzyskanie czystej kultury. Dlatego ważne są m.in. sterylne narzędzia, płomień/komora i szybka praca.
Warto nauczyć się "wzorów" typowych obrazów: murawa po posiewie na całej powierzchni, stopniowe przerzedzanie w posiewie sektorowo-redukcyjnym oraz kolonie w objętości agaru przy posiewie wgłębnym. Pomaga przegląd zdjęć z ćwiczeń i samodzielne rysowanie schematów sektorów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 39% zdających egzamin. bardzo trudne

Źródła:

  • OpenStax Microbiology 2e, rozdział "Culturing Microorganisms" (streak plate, lawn culture) – https://openstax.org/details/books/microbiology-2e (dostęp 2026-03-01)
  • Microbiology Society (MicrobiologyOnline) – materiały edukacyjne dot. technik posiewu i uzyskiwania czystych kultur (streaking for isolation) – https://microbiologysociety.org/ (dostęp 2026-03-01)
  • CDC (Centers for Disease Control and Prevention), ogólne materiały laboratoryjne z zakresu podstaw mikrobiologii i technik hodowli/izolacji (sekcje edukacyjne) – https://www.cdc.gov/labs/ (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Skrypty i instrukcje do ćwiczeń z mikrobiologii (techniki posiewu na podłożach stałych)
  • Atlas/album zdjęć wzrostu na płytkach agarowych i typowych wzorów posiewu
  • Podręcznik mikrobiologii ogólnej lub laboratoryjnej (rozdziały: hodowla, izolacja, posiewy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego