W rozliczeniu podatku VAT kluczowe są dwa pojęcia:
- VAT należny – podatek "od sprzedaży", wykazywany na fakturach sprzedaży. Sprzedawca nalicza go nabywcy i ma obowiązek rozliczyć go w swoim rozrachunku podatkowym.
- VAT naliczony – podatek "od zakupów", wykazywany na fakturach zakupu. Dla podatnika jest to co do zasady podatek, który może odliczyć (o ile spełnione są warunki odliczenia).
Kwota VAT podlegająca wpłacie do urzędu skarbowego jest związana z tym, czy w danym okresie rozliczeniowym podatek od sprzedaży jest większy niż podatek od zakupów. Jeżeli VAT należny przewyższa VAT naliczony, różnica stanowi VAT do zapłaty. Jeśli odwrotnie – typowo powstaje nadwyżka do przeniesienia lub zwrotu (zależnie od sytuacji).
Dlatego poprawna odpowiedź to: różnica pomiędzy VAT należnym a VAT naliczonym.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "wartością brutto zakupu a podatkiem VAT naliczonym" – wartość brutto zawiera już w sobie VAT i nie jest składnikiem różnicy rozliczeniowej. Rozliczenie dotyczy podatku (VAT), a nie kwot brutto.
- "wartością brutto sprzedaży a podatkiem VAT należnym" – analogicznie, wartość brutto sprzedaży to kwota netto+VAT, więc porównywanie jej z samym VAT należnym nie tworzy sensownej kategorii "VAT do zapłaty".
- "podatkiem VAT naliczonym a podatkiem VAT należnym" – jest to odwrócenie relacji. W praktyce, gdy mówi się o kwocie do wpłaty, chodzi o sytuację należny > naliczony, czyli kierunek "należny minus naliczony" ma znaczenie pojęciowe.
W nauce do egzaminu warto ćwiczyć na prostych przykładach faktur: rozdzielać kwoty netto, VAT i brutto oraz przypisywać je do sprzedaży (VAT należny) i zakupów (VAT naliczony). To ogranicza typowy błąd mylenia brutto z podatkiem.
