KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 8.
Kwotę brutto z faktury za zakupiony środek trwały, płatną w odroczonym terminie, należy zaliczyć do zobowiązań
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zakup środka trwałego ma charakter inwestycyjny, więc zobowiązanie z faktury (nawet z odroczonym terminem płatności) klasyfikuje się w bilansie jako pozostałe zobowiązania.
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług dotyczą głównie bieżącej działalności operacyjnej (materiały, towary, usługi).

Pełne wyjaśnienie:

Kwota brutto z faktury za zakup środka trwałego (np. maszyny, urządzenia, samochodu) ujmowana jest jako zobowiązanie wynikające z transakcji o charakterze inwestycyjnym. Dlatego w bilansie zalicza się ją do pozostałych zobowiązań. Sam fakt, że dokumentem jest faktura i że występuje kontrahent (dostawca), nie przesądza o ujęciu w pozycji "z tytułu dostaw i usług".

W prezentacji bilansowej liczy się przede wszystkim przedmiot zakupu i jego funkcja ekonomiczna, a nie forma rozliczenia czy termin płatności. Odroczony termin płatności (np. 30, 60 lub 90 dni) nie zmienia klasyfikacji: nadal jest to zobowiązanie związane z nabyciem składnika majątku trwałego, czyli inwestycją.

  • Pozostałe – prawidłowe, bo obejmują m.in. zobowiązania z tytułu nabycia środków trwałych i innych zakupów o charakterze inwestycyjnym.
  • Publicznoprawnych – nieprawidłowe, bo ta kategoria dotyczy zobowiązań wobec państwa i instytucji publicznych (np. podatki, składki), a nie rozrachunków za zakup środka trwałego od kontrahenta.
  • Wekslowych – nieprawidłowe, bo dotyczy sytuacji, gdy zobowiązanie ma formę weksla. W pytaniu mowa o fakturze i odroczonej płatności, bez wskazania weksla.
  • Z tytułu dostaw i usług – nieprawidłowe, bo ta pozycja dotyczy typowo zakupów do bieżącej działalności (materiały, towary, usługi obce). Środek trwały nie jest zużywany w jednym cyklu operacyjnym, lecz służy długoterminowo.

W praktyce księgowej częsty błąd to automatyczne przypisywanie każdej faktury do "dostaw i usług". W zadaniach egzaminacyjnych warto zawsze zadać sobie pytanie: czy zakup dotyczy bieżącej działalności, czy inwestycji? Przy środku trwałym odpowiedź brzmi: inwestycja, więc "pozostałe zobowiązania".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zobowiązania wynikające głównie z bieżącej działalności operacyjnej, np. zakupu materiałów, towarów i usług obcych do wykorzystania w normalnym cyklu działalności. Nie obejmują typowo zakupów inwestycyjnych, takich jak nabycie środków trwałych.
Bo środek trwały ma charakter inwestycyjny i służy jednostce długoterminowo. Pozycja "dostawy i usługi" odnosi się do zakupów "na bieżąco" (operacyjnych). Klasyfikacja zależy od treści ekonomicznej transakcji, a nie od tego, że jest faktura od kontrahenta.
Nie. Termin płatności wpływa na zarządzanie płynnością, ale nie przesądza o tym, czy zobowiązanie jest "handlowe" czy "pozostałe". O klasyfikacji decyduje przedmiot transakcji: zakup inwestycyjny (środek trwały) vs zakup operacyjny (materiały/towary/usługi).
Są to zobowiązania wobec instytucji publicznych, np. z tytułu podatków, ceł, opłat czy składek na ubezpieczenia społeczne. Nie dotyczą rozrachunków z dostawcą za zakup środka trwałego, chyba że pytanie dotyczy wprost np. należnego podatku do zapłaty.
Zobowiązania wekslowe powstają wtedy, gdy jednostka reguluje lub zabezpiecza dług wekslem (np. weksel własny). W praktyce oznacza to inną formę zobowiązania niż zwykła faktura/rozrachunek. Jeśli w zadaniu nie ma informacji o wekslu, nie należy wybierać tej kategorii.
Wskazówką jest inwestycyjny lub nietypowy charakter operacji: zakup środka trwałego, wartości niematerialnych, inwestycji, rozliczenia z tytułu dywidend itp. Jeśli przedmiot zakupu ma służyć długoterminowo i nie jest elementem cyklu operacyjnego, zwykle klasyfikujemy je jako "pozostałe".
Co do zasady ujmuje się zwiększenie wartości środka trwałego po stronie Wn oraz powstanie zobowiązania po stronie Ma, klasyfikowanego jako "pozostałe zobowiązania". Szczegółowe konta zależą od planu kont jednostki, ale sens ekonomiczny jest stały: inwestycja + rozrachunek.
Najczęstszy błąd to automatyczne przypisywanie każdej faktury do "zobowiązań z tytułu dostaw i usług". Drugi błąd to kierowanie się terminem płatności zamiast przedmiotem transakcji. Na egzaminie zawsze rozdzielaj zakupy operacyjne (materiały/towary/usługi) od inwestycyjnych (środki trwałe).
Podział wpływa na ocenę struktury finansowania i ryzyka. Zobowiązania handlowe pokazują skalę kredytu kupieckiego w działalności operacyjnej, a "pozostałe" mogą odzwierciedlać finansowanie inwestycji. Błędna klasyfikacja zniekształca wskaźniki i ocenę płynności.
Podział pozycji bilansowych jest pokazany w załączniku zawierającym wzór bilansu. W pasywach znajdziesz grupę zobowiązań wraz z wyszczególnieniem m.in. "z tytułu dostaw i usług" oraz "pozostałych zobowiązań". Na egzaminie warto znać logikę tego podziału i przykłady transakcji.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190000351
  • Ustawa o rachunkowości z 29.09.1994 r., Załącznik nr 1 (Bilans), Pasywa B.III.8–B.III.9, Dz.U. 2023 poz. 120

Materiały:

  • Tekst ustawy o rachunkowości – Załącznik nr 1 (wzór bilansu) i objaśnienia pozycji pasywów
  • Podręczniki do rachunkowości finansowej (działy: bilans, klasyfikacja zobowiązań, środki trwałe)
  • Zadania i testy EKA.7 z zakresu sprawozdawczości finansowej (bilans i ewidencja zakupu środków trwałych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego