KWALIFIKACJA SPO4 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 25.
Łączenie jednowyrazowych wypowiedzi z kontekstem sytuacyjnym i wskaźnikami pozawerbalnymi w rozwoju mowy dziecka oznacza stadium
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stadium holofrazy to etap, gdy dziecko używa pojedynczego wyrazu jak całej wypowiedzi, a sens doprecyzowuje sytuacja i gesty (np. "mama" może znaczyć "chodź"). Głużenie i gaworzenie to wcześniejsze wokalizacje bez stałego znaczenia, a echolalia polega na powtarzaniu cudzych słów.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie "łączenie jednowyrazowych wypowiedzi z kontekstem sytuacyjnym i wskaźnikami pozawerbalnymi" opisuje typową cechę etapu holofrazy. W tym stadium dziecko potrafi wypowiedzieć pojedyncze słowo, ale używa go funkcjonalnie jak całego zdania. Znaczenie nie wynika wyłącznie z samego wyrazu, tylko jest "dopowiadane" przez sytuację (co się dzieje, na co dziecko patrzy) oraz komunikację niewerbalną (gest wskazywania, mimika, intonacja).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "głużenia" nie opisuje wypowiedzi znaczących. To wczesne, spontaniczne dźwięki i wokalizacje niemowlęcia, które nie są jeszcze stabilnie powiązane z konkretnym znaczeniem komunikacyjnym. Na tym etapie nie mówimy o "jednym słowie zastępującym zdanie".
  • "gaworzenia" jest zwykle późniejsze niż głużenie, ale nadal dotyczy ćwiczenia aparatu mowy i powtarzalnych sylab. Może wyglądać "językowo", jednak nie jest jeszcze tym samym co celowa, jednowyrazowa wypowiedź oparta o kontekst i gest.
  • "echolalii" polega na powtarzaniu usłyszanych słów lub fraz (czasem natychmiastowo, czasem z opóźnieniem). To inny mechanizm niż holofraza: w holofrazie dziecko komunikuje własną intencję za pomocą jednego słowa, a w echolalii odtwarza wypowiedź zasłyszaną.

W praktyce opiekunka dziecięca może wspierać dziecko na etapie holofrazy poprzez: nazywanie obiektów i czynności w trakcie działania, rozszerzanie wypowiedzi (dziecko: "pić" → dorosły: "Chcesz pić wodę?") oraz wzmacnianie gestów i kontaktu wzrokowego, bo to one pomagają dziecku łączyć słowo z intencją.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Holofraza to etap, w którym pojedyncze słowo pełni funkcję całej wypowiedzi. Dziecko mówi np. "mama", a znaczenie wynika z sytuacji, intonacji i gestów (może znaczyć "chodź", "daj", "zobacz"). To ważny krok między wokalizacjami a zdaniami.
W holofrazie samo słowo bywa "niedopowiedziane". Dopiero kontekst (co dziecko widzi, czego chce) i sygnały niewerbalne (wskazywanie, mimika, ton) pozwalają dorosłemu właściwie odczytać intencję. Bez kontekstu ten sam wyraz mógłby znaczyć coś innego.
Głużenie to bardzo wczesne, spontaniczne dźwięki i wokalizacje bez stałego znaczenia. Gaworzenie to bardziej uporządkowane "ćwiczenie mowy", często z powtarzaniem sylab. Żadne z nich nie jest jeszcze typową, jednowyrazową wypowiedzią zależną od kontekstu.
Echolalia polega na powtarzaniu zasłyszanych słów lub fraz. W holofrazie dziecko używa własnego słowa jako komunikatu o znaczeniu "zdaniowym", a sens dopowiada sytuacja. Mechanizm jest więc inny: powtarzanie vs samodzielne komunikowanie intencji.
Pomaga nazywanie tego, co dziecko robi i widzi, oraz rozszerzanie wypowiedzi: dziecko "pić" → dorosły "Chcesz pić wodę?". Warto też wzmacniać gest wskazywania i kontakt wzrokowy, bo ułatwiają one łączenie słowa z intencją.
To "mowa" w sensie komunikacji, gdy wyraz jest używany celowo i powtarzalnie w podobnym znaczeniu, a dorosły może odczytać intencję dzięki sytuacji i gestom. Same dźwięki (wokalizacje) bez stałego użycia komunikacyjnego są typowe dla wcześniejszych etapów.
Częste pomyłki to: mylenie głużenia z gaworzeniem (bo oba brzmią podobnie) oraz wybieranie echolalii, gdy w pytaniu pojawia się "powtarzanie" (choć chodzi o kontekst i gest). Pomaga uczenie się etapów przez cechy, nie tylko nazwy.
Nie. Holofraza oznacza sposób użycia słowa: jedno słowo działa jak całe zdanie. Dziecko może znać więcej wyrazów, ale nadal komunikować się głównie jednowyrazowo, dopowiadając znaczenie gestem, spojrzeniem i sytuacją. To etap przejściowy w rozwoju mowy.
Widać to, gdy dziecko mówi pojedyncze słowo i jednocześnie wskazuje, patrzy na obiekt albo używa wyraźnej intonacji (prośba, protest). Np. "daj", "auto", "jeszcze", a dorosły rozumie, czego dotyczy komunikat dzięki sytuacji i zachowaniu dziecka.
Warto zrobić krótką ściągę: nazwa etapu → cecha kluczowa → przykład. Ucz się rozróżniać: wokalizacje (głużenie, gaworzenie), jednowyrazowe komunikaty (holofraza) oraz zjawiska powtarzania (echolalia). Ćwicz na prostych sytuacjach z życia dziecka.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Stadium holofrazy to etap, gdy dziecko używa pojedynczego wyrazu jak całej wypowiedzi, a sens doprecyzowuje sytuacja i gesty (np. "mama" może znaczyć "chodź")."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Holofraza" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Holofraza (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL), "Gaworzenie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Gaworzenie (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL), "Głużenie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C5%82u%C5%BCenie (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z psychologii rozwojowej i psycholingwistyki (rozdziały o rozwoju mowy)
  • Materiały szkoleniowe z wczesnego wspomagania rozwoju komunikacji
  • Hasła encyklopedyczne i słowniki terminów z logopedii/lingwistyki (definicje: holofraza, echolalia)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego