KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 21.
Lekarz oddziału rehabilitacji w skierowaniu na terapię zajęciową zapisał wskazanie do zwiększenia zakresu ruchu w stawie ramienno-barkowym. Zgodnie z zaleceniem terapeuta powinien zaproponować pacjentowi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Malowanie na sztaludze wymaga ustawienia kończyny górnej wyżej i wykonywania ruchów w barku (m.in. uniesienia i odwiedzenia) oraz kontroli łopatki, co sprzyja zwiększaniu zakresu ruchu w stawie ramienno-barkowym. Pozostałe czynności angażują głównie dłoń i palce lub pracę w niewielkiej amplitudzie.

Pełne wyjaśnienie:

Celem "zwiększenia zakresu ruchu w stawie ramienno-barkowym" jest dobranie takiej aktywności, która wymusza lub zachęca do ruchów o większej amplitudzie w barku (z uwzględnieniem bezpieczeństwa, bólu i stopniowania trudności). W terapii zajęciowej dobór zadania opiera się na analizie czynności: jakie stawy pracują najbardziej, w jakich płaszczyznach i czy pacjent ma okazję wykonywać ruchy proksymalne (bark, łopatka), a nie tylko manipulacje palcami.

Odpowiedź "malowanie na sztaludze" jest trafna, ponieważ podczas malowania na pionowej powierzchni ręka zwykle pracuje w ustawieniu wyższym niż przy stole. To sprzyja ruchom w barku (np. uniesienie, odwiedzenie, rotacje) oraz aktywizuje kontrolę obręczy barkowej. Dodatkowo zadanie pozwala łatwo stopniować obciążenie: można regulować wysokość sztalugi, wielkość arkusza, czas pracy czy zakres wymaganych ruchów, a także dobierać technikę (krótsze/dłuższe pociągnięcia).

Pozostałe propozycje są mniej adekwatne do celu barkowego:

  • "pisanie na klawiaturze" – dominują ruchy palców i nadgarstka oraz statyczne ustawienie barku; zakres ruchu w stawie ramienno-barkowym jest zwykle mały, a pozycja siedząca przy biurku często utrwala kompensacje posturalne.
  • "lepienie kulek z krepiny" – to aktywność ukierunkowana na sprawność manualną, siłę chwytu i czucie, zwykle wykonywana blisko tułowia, bez potrzeby dużych ruchów w barku.
  • "zwijanie pasków z papieru" – podobnie jak lepienie, angażuje głównie dłoń i przedramię; bark pracuje w niewielkiej amplitudzie i często może pozostać prawie nieruchomy.

W praktyce klinicznej przy aktywnościach "na bark" warto pamiętać o: kontroli bólu, unikaniu wymuszania ruchu, obserwacji kompensacji (np. unoszenie barku, skręt tułowia), a także o stopniowaniu zadania tak, by pacjent wykonywał ruch możliwie jakościowo i powtarzalnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To poprawić ruchomość barku tak, aby ramię mogło bezpiecznie wykonywać większą amplitudę ruchów (np. uniesienie, odwiedzenie, rotacje) przy możliwie dobrej jakości ruchu. W praktyce oznacza to dobór zadań, które angażują bark i łopatkę, a nie tylko palce.
Bo praca na pionowej powierzchni zwykle wymaga utrzymania ręki wyżej oraz wykonywania szerszych ruchów w obręczy barkowej. Pacjent naturalnie ćwiczy uniesienie i odwiedzenie ramienia oraz kontrolę łopatki, a terapeutę stać na łatwe stopniowanie wysokości i zasięgu ruchu.
Najczęściej pojawia się uniesienie i opuszczenie ramienia, odwiedzenie i przywiedzenie oraz rotacja wewnętrzna i zewnętrzna. Ważna jest też współpraca łopatki z kością ramienną (kontrola obręczy barkowej), bo bez niej ruch bywa ograniczony lub kompensowany tułowiem.
Zwykle nie jest to aktywność pierwszego wyboru dla celu "ROM barku", bo angażuje głównie palce, nadgarstek i niewielkie ustawienia w łokciu. Bark często pozostaje w pozycji prawie statycznej, więc amplituda ruchu jest mała. Taka czynność lepiej pasuje do treningu manualnego lub ergonomii.
Można regulować wysokość zadania (niżej/wyżej), zasięg ruchu (krótsze/dłuższe pociągnięcia), czas pracy, wielkość narzędzia (pędzel gruby/cienki) oraz pozycję pacjenta (siedzenie/stanie). Stopniowanie powinno uwzględniać ból, zmęczenie i jakość ruchu bez kompensacji.
Częsty błąd to wybór zadań "na rękę" (drobna motoryka), które prawie nie poruszają barkiem. Inny błąd to zbyt szybkie podnoszenie trudności, co prowokuje kompensacje (unoszenie barku, skręt tułowia). Warto analizować, który staw realnie pracuje w danej czynności.
Gdy celem jest poprawa chwytu, precyzji, koordynacji palców, czucia lub wytrzymałości manualnej (np. po urazach dłoni). Wtedy zadania takie jak lepienie, ugniatanie czy zwijanie papieru mogą być celowe. Jeśli jednak wskazanie dotyczy barku, priorytetem jest ruch proksymalny.
Typowe kompensacje to unoszenie barku do ucha, przechylanie lub skręt tułowia, nadmierny wyprost w odcinku lędźwiowym albo "wykręcanie" nadgarstka zamiast ruchu w barku. Terapeuta powinien obserwować postawę i tor ruchu oraz korygować zadanie i ustawienie stanowiska.
Tak, bo wysokość bezpośrednio wpływa na to, jak wysoko pacjent musi unieść ramię i jaką amplitudę uzyska w barku. Niższe ustawienie bywa bezpieczne na początku (mniejszy zakres), a wyższe zwiększa wymagania. Dostosowanie wysokości to prosty sposób stopniowania ćwiczenia.
Ćwicz analizę czynności: dla każdej aktywności wypisz, które stawy i mięśnie pracują najbardziej, w jakiej płaszczyźnie i z jaką amplitudą. Ucz się łączyć cel (np. ROM barku) z właściwą aktywnością (zadania ponad poziomem stołu), a nie z nazwą czynności kojarzoną ogólnie z rehabilitacją.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe czynności angażują głównie dłoń i palce lub pracę w niewielkiej amplitudzie."

Źródła:

  • Pedretti’s Occupational Therapy: Practice Skills for Physical Dysfunction (rozdziały dotyczące analizy czynności i usprawniania kończyny górnej) – szczegółowe informacje wymagają dostępu do podręcznika.
  • Willard and Spackman’s Occupational Therapy (działy o interwencjach dla dysfunkcji kończyny górnej i doborze aktywności) – szczegółowe informacje wymagają dostępu do podręcznika.

Materiały:

  • Podręczniki z terapii zajęciowej opisujące analizę czynności i dobór aktywności do celu funkcjonalnego
  • Materiały dydaktyczne z anatomii funkcjonalnej kończyny górnej (bark, łopatka, rytm łopatkowo-ramienny)
  • Skrypty/ćwiczenia z kinezyterapii i usprawniania narządu ruchu (w zakresie ogólnych zasad ROM)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego