KWALIFIKACJA INF2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 2.
Liczba 100110011 zapisana w kodzie ósemkowym ma postać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby zamienić zapis binarny na ósemkowy, dzieli się liczbę na trójki bitów od prawej: 100 110 011. Następnie każdą trójkę zamienia na cyfrę ósemkową: 100=4, 110=6, 011=3. Otrzymujemy zapis ósemkowy 463.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie ósemkowym (podstawa 8) każda cyfra odpowiada dokładnie 3 bitom zapisu binarnego, ponieważ 8 = 23. Dzięki temu konwersję binarny → ósemkowy wykonuje się mechanicznie, bez przeliczania całej liczby na dziesiętną.

Krok 1: grupowanie bitów
Liczymy od prawej strony (od najmniej znaczącego bitu) i dzielimy na trójki:
100110011 → 100 110 011
Nie trzeba dopisywać zer, bo liczba bitów (9) już dzieli się przez 3.

Krok 2: zamiana trójek na cyfry ósemkowe
Każdą trójkę interpretujemy jako liczbę binarną z zakresu 0–7:

  • 100 (bin) = 4 (oct)
  • 110 (bin) = 6 (oct)
  • 011 (bin) = 3 (oct)

Po złączeniu cyfr dostajemy 463 w kodzie ósemkowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
Typowe błędy prowadzące do takich wyników to:

  • "383" – sugeruje pomyłkę w przypisaniu wartości trójkom bitów (np. potraktowanie 110 jako 8 lub błędna interpretacja 011), albo zgubienie kolejności trójek.
  • "346" – często wynika z czytania trójek w złej kolejności (od lewej bez zachowania pozycji) lub przestawienia dwóch trójek podczas przepisywania.
  • "333" – może powstać przy mechanicznym założeniu, że każda trójka to 011, co jest błędem nieuwagi (kopiowanie jednej wartości), albo przy błędnym podziale na grupy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze kontroluj dwa elementy: (1) czy grupowanie jest od prawej i po 3 bity, (2) czy każda trójka daje cyfrę 0–7. To szybka metoda minimalizująca pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najszybciej: podziel zapis binarny na trójki bitów od prawej, a każdą trójkę zamień na cyfrę 0–7. To działa, bo 8 = 2^3, więc 3 bity odpowiadają jednej cyfrze ósemkowej.
Bo jedna cyfra ósemkowa ma 8 możliwych wartości (0–7), a 3 bity mają dokładnie 8 kombinacji (000–111). Dzięki temu można bezpośrednio mapować każdą trójkę bitów na jedną cyfrę ósemkową.
Dopisz zera z lewej strony (od strony najbardziej znaczącej), aby liczba bitów dzieliła się przez 3. To nie zmienia wartości liczby, a pozwala poprawnie utworzyć pełne trójki do konwersji na zapis ósemkowy.
Mapowanie jest stałe: 000→0, 001→1, 010→2, 011→3, 100→4, 101→5, 110→6, 111→7. Warto ją znać na pamięć, bo bardzo przyspiesza rozwiązywanie zadań egzaminacyjnych.
Najprościej: ponownie zamień zapis ósemkowy na binarny, zamieniając każdą cyfrę na 3 bity (np. 4→100). Jeśli po złączeniu trójek dostaniesz pierwotny zapis binarny, wynik jest poprawny.
Tak, ale to zwykle wolniejsze i bardziej podatne na błąd. Metoda "przez dziesiętny" polega na obliczeniu wartości w base 10, a potem dzieleniu przez 8. Na egzaminie praktyczniej jest grupowanie po 3 bity.
Najczęstsze pomyłki to: grupowanie od lewej zamiast od prawej, grupowanie po 4 bitach (jak do szesnastkowego), zgubienie bitu przy przepisywaniu oraz błędne przypisanie wartości trójce (np. 011 jako 2).
Często w systemach UNIX/Linux do zapisu uprawnień plików (np. 755), w skrótowym opisie masek i pól bitowych oraz w niektórych narzędziach administracyjnych. Rozumienie ósemkowego ułatwia analizę ustawień.
W treści zwykle pojawia się informacja "w kodzie ósemkowym" albo "w systemie ósemkowym". Dodatkowo w ósemkowym nie występują cyfry 8 i 9. Jeśli widzisz tylko cyfry 0–7, zapis może być ósemkowy.
Opanuj trzy rzeczy: (1) grupowanie bitów po 3 do ósemkowego i po 4 do szesnastkowego, (2) szybkie mapowanie 000–111 oraz 0000–1111, (3) kontrolę wyniku przez konwersję w drugą stronę. Ćwicz na krótkich przykładach.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Aby zamienić zapis binarny na ósemkowy, dzieli się liczbę na trójki bitów od prawej: 100 110 011."

Źródła:

  • Wikipedia: "Octal" (opis relacji 8 = 2^3 i konwersji przez grupowanie bitów) https://en.wikipedia.org/wiki/Octal (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Binary number" (podstawy zapisu binarnego i wartości pozycyjne) https://en.wikipedia.org/wiki/Binary_number (dostęp: 2026-03-01)
  • Wolfram MathWorld: "Octal" (informacje o systemie ósemkowym i powiązaniu z binarnym) https://mathworld.wolfram.com/Octal.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw informatyki: systemy liczbowe i konwersje
  • Notatki/ściąga: tabela 000–111 → 0–7
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych INF.2 z działu "systemy liczbowe"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego