KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 1.
Liczba samic zaobserwowanych na drzewach jest podstawą opracowania prognozy zagrożenia drzewostanów iglastych i mieszanych z przewagą gatunków iglastych w wieku powyżej 20 lat ze strony
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brudnica mniszka jest klasycznym szkodnikiem drzewostanów iglastych, a jednym z elementów oceny zagrożenia może być monitoring liczby samic obserwowanych na drzewach. Taki wskaźnik służy do prognozy ryzyka wzrostu liczebności i potencjalnej gradacji w starszych drzewostanach.

Pełne wyjaśnienie:

W prognozowaniu zagrożenia drzewostanów ważne jest powiązanie konkretnej metody obserwacji z konkretnym gatunkiem szkodnika. W zadaniu kluczowa jest informacja, że podstawą opracowania prognozy jest liczba samic zaobserwowanych na drzewach w drzewostanach iglastych oraz mieszanych z przewagą iglastych (powyżej 20 lat). Taki sposób oceny ryzyka jest kojarzony z brudnicą mniszką, która może powodować silne uszkodzenia aparatu asymilacyjnego drzew i w sprzyjających warunkach prowadzić do masowego pojawu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym ujęciu? W przypadku wielu innych szkodników iglastych prognozowanie bywa oparte na innych wskaźnikach (np. liczebność larw na pędach/igłach, wielkość żerowisk, wyniki odłowów w pułapkach lub ocena uszkodzeń). Sam fakt, że dany owad występuje na sośnie lub w borach, nie oznacza jeszcze, że właśnie liczba samic obserwowanych na drzewach stanowi typową podstawę prognozy dla tego gatunku. To zadanie sprawdza więc umiejętność dopasowania metody monitoringu do właściwego organizmu, a nie ogólną znajomość listy szkodników.

W praktyce leśnej poprawne rozpoznanie metody prognozy pomaga:

  • zaplanować właściwy rodzaj lustracji terenowej,
  • porównać wyniki z poprzednimi sezonami,
  • podjąć decyzję o zwiększeniu obserwacji lub działaniach ochronnych.

Na egzaminie warto zwracać uwagę na słowa-klucze w treści (tu: "samice", "na drzewach", "drzewostany iglaste i mieszane z przewagą iglastych", "powyżej 20 lat"), bo to one odróżniają podobne gatunki i podobne tematy ochrony lasu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ocena ryzyka wzrostu liczebności szkodnika i możliwych szkód w lesie w najbliższym okresie. Opiera się na monitoringu (np. obserwacjach w terenie, odłowach, ocenie uszkodzeń) i pozwala zaplanować lustracje oraz ewentualne działania ochronne.
Liczba samic może być wskaźnikiem potencjalnej rozrodczości populacji. Gdy obserwacji jest dużo, rośnie ryzyko, że w kolejnym okresie pojawi się więcej potomstwa i wzrośnie presja na drzewostan, co może skutkować większymi uszkodzeniami.
To taki drzewostan, w którym występują różne gatunki drzew, ale dominują gatunki iglaste (np. sosna, świerk). W praktyce ma to znaczenie, bo wiele szkodników jest silniej związanych właśnie z iglastymi i w takich drzewostanach szkody są bardziej prawdopodobne.
Najczęściej obserwuje się osłabienie drzew, ubytki aparatu asymilacyjnego (defoliację), spadek przyrostu i większą podatność na czynniki wtórne (np. inne owady lub choroby). W skrajnych przypadkach może dojść do zamierania fragmentów drzewostanu.
Wiele gatunków atakuje podobne siedliska i te same gatunki drzew, a nazwy potoczne bywają mylące. Na egzaminie kluczowe jest nie tyle "czy owad szkodzi sośnie", ale jaka metoda monitoringu lub jaki wskaźnik prognozy jest dla niego charakterystyczny.
Wskazówką są sformułowania typu "podstawą opracowania prognozy jest…", "na podstawie liczby…", "wskaźnikiem zagrożenia jest…". Wtedy trzeba dobrać gatunek do metody, a nie opisywać żerowania czy wyglądu owada.
Wykonuje się je cyklicznie oraz wtedy, gdy rośnie ryzyko zagrożeń biotycznych (np. po sygnałach o wzroście liczebności szkodnika). Terminy zależą od cyklu rozwojowego owada i celu obserwacji: wykrycie, ocena zagrożenia lub weryfikacja skutków żerowania.
Najczęstsze są: ignorowanie warunków w treści (wiek drzewostanu, typ drzewostanu), wybór "najbardziej znanej" nazwy zamiast dopasowania do metody prognozy oraz utożsamianie wszystkich szkodników iglastych z tym samym sposobem monitoringu.
Tak, bo część szkodników częściej osiąga istotne znaczenie gospodarcze w określonych klasach wieku lub strukturach drzewostanu. W pytaniach testowych wiek bywa elementem zawężającym, który ma skierować do właściwego gatunku i właściwej metody obserwacji.
Najlepiej łączyć nazwę z: (1) drzewem żywicielskim, (2) typem szkody, (3) metodą monitoringu/prognozy. Pomagają fiszki i tabele porównawcze. W zadaniach często wygrywa skojarzenie "metoda obserwacji → gatunek", a nie sama definicja.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Brudnica mniszka jest klasycznym szkodnikiem drzewostanów iglastych, a jednym z elementów oceny zagrożenia może być monitoring liczby samic obserwowanych na drzewach."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z entomologii leśnej dla technika leśnika
  • Materiały dydaktyczne o monitoringu i prognozowaniu zagrożeń biotycznych w lesie
  • Atlasy/klucze do rozpoznawania najważniejszych szkodników lasu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego