KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 13.
Liniowymi źródłami emisji zanieczyszczeń do atmosfery są:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Źródła liniowe to takie, w których emisja jest rozłożona wzdłuż odcinka (np. trasy). Typowym przykładem są ciągi komunikacyjne: autostrady, ulice i szlaki transportowe, gdzie zanieczyszczenia pochodzą m.in. ze spalin i pyłu unoszonego przez ruch. Kominy czy kotłownie to zwykle źródła punktowe.

Pełne wyjaśnienie:

W ochronie powietrza często stosuje się podział źródeł emisji ze względu na ich "geometrię" w terenie: punktowe, powierzchniowe i liniowe. Taki podział pomaga w inwentaryzacji emisji, modelowaniu rozprzestrzeniania zanieczyszczeń oraz w planowaniu działań ograniczających emisje.

Źródła liniowe to te, których emisja jest związana z obiektem mającym charakter linii na mapie, czyli jest rozłożona wzdłuż trasy. Klasycznym przykładem są autostrady, ulice i szlaki komunikacyjne. Emisje wynikają przede wszystkim z ruchu pojazdów (spaliny), a także z procesów towarzyszących, jak ścieranie elementów czy unoszenie pyłu z jezdni. Z tego powodu wskazana odpowiedź jest właściwa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "kominy, chłodnie, hałdy" – kominy to typowe źródła punktowe (emisja z jednego wylotu). Hałdy najczęściej traktuje się jako powierzchniowe (emisja z powierzchni). Zestaw nie opisuje źródeł liniowych.
  • "paleniska domowe, lokalne kotłownie, małe zakłady przemysłowe" – to zazwyczaj punktowe (kominy) lub rozproszone źródła niskiej emisji, ale nie mają charakteru "wzdłuż trasy", więc nie są liniowe.
  • "duże zakłady przemysłowe, składowiska odpadów, komory fermentacyjne" – zakłady i komory fermentacyjne są zwykle punktowe (konkretne emitory), a składowiska to przeważnie powierzchniowe (emisje z obszaru). Brak cechy liniowego rozkładu emisji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawiają się elementy infrastruktury "ciągnące się" w przestrzeni (drogi, trasy, linie), najczęściej chodzi o źródło liniowe. Gdy jest mowa o kominie/emitorem – to zwykle punktowe, a gdy o obszarze (składowisko, hałda, plac) – powierzchniowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Liniowe źródła emisji to takie, w których emisja jest rozłożona wzdłuż trasy (odcinka), a nie w jednym punkcie lub na całej powierzchni. Najczęściej wiąże się to z ruchem pojazdów i infrastrukturą transportową, gdzie zanieczyszczenia powstają na długim ciągu komunikacyjnym.
Najczęściej jako źródła liniowe wskazuje się autostrady, ulice i szlaki komunikacyjne, bo emisje są generowane wzdłuż drogi (ruch pojazdów). W praktyce w inwentaryzacjach emisji są to tzw. emisje komunikacyjne przypisane do odcinków sieci drogowej.
Komin zwykle traktuje się jako źródło punktowe, bo emisja wychodzi z jednego, zlokalizowanego miejsca (emitora). Nawet jeśli zakład jest duży, sam emitor ma konkretny punkt w przestrzeni, co odróżnia go od emisji rozłożonej na odcinku, typowej dla źródeł liniowych.
Źródło liniowe kojarz z "trasą" (droga, szlak, ciąg komunikacyjny). Źródło powierzchniowe kojarz z "obszarem" (składowisko, hałda, plac). Gdy opis dotyczy pojedynczego emitora (np. komin), najczęściej jest to źródło punktowe.
Pojedyncze palenisko domowe ma charakter punktowy (konkretny budynek/komin). W ujęciu obszarowym (np. dla całej dzielnicy) takie emisje bywają raportowane jako rozproszone lub powierzchniowe, ale nadal nie są "liniowe", bo nie są związane z przebiegiem trasy.
Emisje liniowe analizuje się m.in. w inwentaryzacji emisji, przy ocenie wpływu dróg na jakość powietrza, w modelowaniu rozprzestrzeniania zanieczyszczeń oraz przy planowaniu działań ograniczających emisję komunikacyjną (np. organizacja ruchu, ograniczenia prędkości, strefy).
Bo zanieczyszczenia powstają wzdłuż całego układu drogowego, a nie w jednym miejscu. Emisje zależą od natężenia ruchu, prędkości, rodzaju pojazdów i warunków jazdy. W praktyce środowiskowej przypisuje się je do odcinków dróg, co odpowiada logice "źródła liniowego".
Częsty błąd to utożsamianie "liniowego" z "dużego" albo wybór odpowiedzi z zakładem przemysłowym, bo kojarzy się z wysoką emisją. Inny błąd to mylenie hałd i składowisk (zwykle powierzchniowe) ze źródłami liniowymi tylko dlatego, że są rozciągnięte w terenie.
Zazwyczaj nie. Składowisko to obiekt o powierzchni, więc emisje (np. gaz składowiskowy, odor) są rozłożone na obszarze i klasyfikuje się je jako powierzchniowe. Źródło liniowe wymaga powiązania emisji z przebiegiem trasy, jak w transporcie.
Najlepiej zrobić krótką ściągę: punktowe (komin, emitor), powierzchniowe (hałda, składowisko, plac), liniowe (drogi i szlaki). Następnie przećwicz zadania z klasyfikacji źródeł oraz dopasowywanie przykładów do kategorii.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Źródła liniowe to takie, w których emisja jest rozłożona wzdłuż odcinka (np. trasy)."

Źródła:

  • EMEP/EEA air pollutant emission inventory guidebook – część dotycząca emisji z transportu drogowego (road transport); szczegółowe wskazanie wersji/rozdziału wymaga dostępu do materiału źródłowego

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ochrony powietrza (emisja, imisja, źródła emisji)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji technik ochrony środowiska dotyczące inwentaryzacji emisji
  • Dokumentacje/metodyki inwentaryzacji emisji dla transportu drogowego (rozdziały o road transport)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego