KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 22.
Łyżkę cedzakową należy wykorzystać do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łyżka cedzakowa ma perforowaną część roboczą, dlatego służy do wyławiania drobnych elementów z gorącego płynu i jednoczesnego odsączenia ich z nadmiaru cieczy. Zacierka jest typowym przykładem produktu wyjmowanego w ten sposób. Przesiewanie wykonuje się sitem, a sosy nabiera chochlą.

Pełne wyjaśnienie:

Łyżka cedzakowa (często spotykana też jako "szumówka") to przybór, którego część robocza ma otwory. Dzięki temu podczas pracy z potrawami płynnymi pozwala wyłowić produkt stały (drobne elementy) i jednocześnie odsączyć go nad garnkiem. W praktyce kuchni gastronomicznej wykorzystuje się ją m.in. do wyjmowania z zupy lub wywaru takich składników jak zacierka, drobne kluski czy inne elementy, które nie powinny być nabierane razem z dużą ilością płynu.

Dlatego odpowiedź "wyjmowania zacierki." jest właściwa: zacierka ma małe rozmiary, znajduje się w płynie i po wyjęciu powinna zostać odsączona, aby nie rozrzedzać porcji na talerzu oraz ograniczyć kapanie i rozchlapywanie.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo odnoszą się do innych narzędzi i czynności:

  • "przesiewania mąki." – przesiewanie to operacja wykonywana sitem (np. sito cukiernicze), a nie łyżką z otworami. Łyżka cedzakowa nie zapewnia równomiernego napowietrzenia ani rozbicia grudek na całej powierzchni.
  • "nabierania sosów." – sosy i zupy nalewa się chochlą, bo ma pełną czaszę i pozwala odmierzać porcję płynu. Łyżka cedzakowa z natury "gubi" płyn przez otwory.
  • "odcedzania bulionów." – bulion odcedza się przez sito, gazę lub cedzak, aby oddzielić płyn od stałych resztek na większej objętości. Łyżka cedzakowa może chwilowo zebrać szumowiny lub wyłowić składniki, ale nie zastępuje procesu odcedzania całego wywaru.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się czynność "przesiewanie", szukaj narzędzia typu sito; jeśli "nabieranie płynów" – zwykle chochla; jeśli "wyławianie z płynu" – łyżka cedzakowa/szumówka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łyżka cedzakowa to łyżka z otworami w czaszy. Służy do wyławiania składników stałych z płynu (np. zupy, wywaru) i ich odsączenia nad naczyniem. Dzięki perforacji nie nabiera nadmiaru cieczy, co ułatwia porcjowanie i pracę na wydawce.
Zacierka ma drobne elementy zanurzone w płynie. Łyżka cedzakowa pozwala je wyłowić, a otwory umożliwiają szybkie odsączenie. To ogranicza kapanie, rozcieńczanie porcji i ryzyko rozchlapywania gorącej zupy podczas przekładania na talerz.
Do nabierania sosów wybiera się chochlę, bo ma pełną czaszę i pozwala przenieść porcję płynu. Łyżka cedzakowa ma otwory, więc płyn z niej spływa. Jest lepsza do wyławiania elementów stałych z sosu lub zupy, a nie do nalewania.
Najczęściej myli się ją z narzędziami do odcedzania całego płynu (sito/cedzak) albo z chochlą. Uczniowie kierują się słowem "cedzakowa" i wybierają "odcedzanie bulionu", mimo że łyżka cedzakowa służy raczej do wyławiania składników, nie do filtracji całej objętości.
Bulion odcedza się przez sito, drobny cedzak lub gazę, aby oddzielić klarowny płyn od kości, warzyw i przypraw. Łyżka cedzakowa może pomóc zebrać szumowiny lub wyłowić większe składniki, ale nie zastępuje odcedzania całego wywaru.
Nie jest to właściwe narzędzie. Przesiewanie mąki wymaga sita, które równomiernie rozbija grudki i napowietrza mąkę na większej powierzchni. Łyżka cedzakowa ma małą powierzchnię i otwory nieprzystosowane do równomiernego przesiewania, więc efekt będzie gorszy.
Rozpoznasz ją po płaskiej lub lekko wklęsłej czaszy z licznymi otworami. Jest podobna do "szumówki". Często ma dłuższy trzonek do pracy w głębokich garnkach. Jej cecha kluczowa to perforacja, dzięki której można odsączać składniki nad naczyniem.
Łyżki cedzakowej używa się, gdy chcesz wyłowić pojedyncze składniki z płynu (np. zacierkę, kluski, warzywa) podczas gotowania lub porcjowania. Sito stosuje się, gdy trzeba odcedzić całą zawartość albo przefiltrować płyn na większej objętości.
Pracuj powoli, trzymaj łyżkę nad garnkiem, aby odsączyć produkt i ograniczyć kapanie. Unikaj gwałtownych ruchów, które powodują rozchlapywanie. Używaj narzędzi z długim trzonkiem i stabilnie ustaw naczynie. To zmniejsza ryzyko poparzeń na stanowisku kuchennym.
Warto zrobić listę najczęstszych narzędzi (chochla, sito, trzepaczka, łopatka, łyżka cedzakowa) i dopasować do nich typowe czynności. Ćwicz na przykładach z technologii potraw: co służy do przesiewania, co do nalewania, a co do wyławiania z płynu.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Łyżka cedzakowa ma perforowaną część roboczą, dlatego służy do wyławiania drobnych elementów z gorącego płynu i jednoczesnego odsączenia ich z nadmiaru cieczy."

Materiały:

  • Podręczniki do technologii gastronomicznej (dział: wyposażenie i narzędzia kuchenne)
  • Materiały OKE/CKE z gastronomii: nazewnictwo i zastosowanie sprzętu drobnego
  • Instrukcje stanowiskowe i karty pracy z pracowni gastronomicznej dotyczące narzędzi kuchennych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego