KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 12.
Maksymalna dopuszczalna prędkość powietrza w wyrobiskach wybierkowych powinna wynosić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalna dopuszczalna prędkość powietrza w wyrobiskach wybierkowych przyjmuje się jako 5 m/s, aby ograniczyć niekorzystne skutki zbyt dużego przepływu (nasilenie pylenia, przeciągi i pogorszenie warunków pracy). Wyższe wartości, jak 8–12 m/s, są w tym kontekście zbyt duże.

Pełne wyjaśnienie:

W wyrobiskach wybierkowych prędkość powietrza musi zapewniać skuteczne przewietrzanie, ale jednocześnie nie może pogarszać warunków pracy. Z tego powodu stosuje się wartości graniczne (maksymalne), których przekroczenie może powodować niepożądane skutki w rejonie eksploatacji.

Odpowiedź "5 m/s" wskazuje przyjmowaną maksymalną prędkość powietrza dla wyrobisk wybierkowych. Taki limit wiąże się z praktyczną potrzebą zrównoważenia dwóch celów: dostarczenia świeżego powietrza oraz ograniczenia zjawisk negatywnych, które narastają wraz ze wzrostem prędkości przepływu.

Dlaczego zbyt duża prędkość jest problemem?

  • Pylenie – silniejszy strumień powietrza łatwiej unosi i transportuje pył z urabiania i z drogi transportowej, co może pogarszać widoczność i zwiększać narażenie pracowników.
  • Przeciągi i dyskomfort – zbyt duża prędkość powoduje odczuwalne przeciągi i pogarsza mikroklimat w miejscu pracy (szczególnie przy długotrwałych robotach).
  • Oddziaływanie na organizację robót – nadmierny przepływ może utrudniać prowadzenie niektórych czynności oraz nasilać rozprzestrzenianie zanieczyszczeń w wyrobisku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "8 m/s" – wartość wyższa od przyjmowanego limitu dla wyrobisk wybierkowych; w praktyce zwiększa ryzyko niekorzystnych efektów przepływu.
  • "10 m/s" – jeszcze bardziej zawyżona; wybór często wynika z intuicji, że "im większy przewiew, tym lepiej", co nie uwzględnia pylenia i komfortu pracy.
  • "12 m/s" – skrajnie wysoka w tym kontekście; może być kuszącym wyborem przy myleniu wymagań dla innych miejsc/warunków przewietrzania, ale nie pasuje do ograniczeń dla wyrobisk wybierkowych.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na rodzaj wyrobiska w treści. Limity prędkości powietrza mogą różnić się między rejonami eksploatacyjnymi, chodnikami i innymi odcinkami sieci wentylacyjnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To szybkość przepływu strumienia wentylacyjnego mierzona w m/s w danym przekroju wyrobiska. Wpływa na skuteczność przewietrzania, odprowadzanie zanieczyszczeń oraz komfort pracy. Zbyt duża prędkość może nasilać pylenie i przeciągi, a zbyt mała pogarsza wymianę powietrza.
Ograniczenie ma chronić warunki pracy w rejonie urabiania. Wysoka prędkość może podrywać pył, pogarszać widoczność i zwiększać narażenie pracowników, a także powodować silne przeciągi. Limit równoważy potrzebę przewietrzania z bezpieczeństwem i ergonomią robót.
W praktyce wykonuje się pomiary anemometryczne (np. anemometrem) w wybranym przekroju wyrobiska. Ważne jest dobranie miejsca pomiaru, uwzględnienie nierównomierności przepływu oraz poprawne uśrednienie wyników. Wynik porównuje się następnie z wartościami dopuszczalnymi.
Nawet przy poprawnym kierunku i ilości powietrza, zbyt duża prędkość bywa problemem w rejonach robót, gdzie występuje intensywne pylenie lub stałe stanowiska pracy. Wtedy rośnie uciążliwość przeciągów i unoszenia pyłu. Dlatego ocenia się nie tylko "ile", ale i "jak szybko" płynie powietrze.
Typowe są pomyłki wynikające z zapamiętania wartości dla innego typu wyrobiska lub z intuicyjnego założenia, że większa prędkość zawsze jest korzystna. Częsty błąd to też nieuwzględnienie słowa "maksymalna" i wybieranie liczb "na oko" bez kojarzenia ich z ograniczeniami BHP.
Nie zawsze. Większy przepływ może poprawić rozcieńczanie zanieczyszczeń, ale jednocześnie może zwiększać pylenie i powodować przeciągi. Bezpieczeństwo zależy od zrównoważenia parametrów wentylacji: ilości powietrza, prędkości, kierunku przepływu oraz lokalnych zagrożeń (pył, gazy, mikroklimat).
Prędkość zależy m.in. od ilości doprowadzanego powietrza oraz pola przekroju wyrobiska (zwężenia zwiększają prędkość). Wpływ mają też opory przepływu w sieci wentylacyjnej, stan obudowy, elementy tamujące/kierujące oraz zmiany organizacji robót (np. zabudowa urządzeń w przekroju).
Największe wartości często pojawiają się w miejscach zwężeń przekroju, przy zabudowie urządzeń, na przejściach w rejonie tam lub w odcinkach o mniejszym polu przepływu. Dlatego pomiary i ocena warunków powinny uwzględniać lokalne "wąskie gardła", a nie tylko odcinek prosty.
Wyrobisko wybierkowe to rejon bezpośrednio związany z urabianiem i wybieraniem kopaliny, gdzie zwykle występuje większe pylenie i stała praca ludzi oraz maszyn. Chodniki pełnią częściej funkcje transportowe i komunikacyjne. Różnice funkcji i zagrożeń mogą powodować różne wymagania dla parametrów wentylacji.
Pomaga nauka w zestawach: parametr + miejsce (np. "wyrobisko wybierkowe – prędkość maksymalna"). Warto łączyć limit z uzasadnieniem: "żeby nie zwiększać pylenia i przeciągów". Takie skojarzenie ułatwia wybór właściwej liczby, a nie strzelanie spośród 8–12 m/s.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Wyższe wartości, jak 8–12 m/s, są w tym kontekście zbyt duże."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przedmiotu: wentylacja kopalń podziemnych (skrypty szkolne dla technika górnictwa)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące pomiarów wentylacyjnych i dopuszczalnych prędkości powietrza (jeśli udostępnione uczniom)
  • Notatki z zajęć o zagrożeniach wentylacyjnych (pył, gazy, mikroklimat) i parametrach dopuszczalnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego