KWALIFIKACJA MTL3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 32.
Maksymalna prędkość ciągnienia w ciągarce łańcuchowej wynosi 9,2 m/min. Miernik prędkości przeciąganego pręta wskazuje wartość 7,6 m/min. O jaką wartość maksymalnie można zwiększyć prędkość ciągnienia tego materiału?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalny możliwy przyrost to różnica między prędkością dopuszczalną a aktualną.
Obliczamy: 9,2 m/min − 7,6 m/min = 1,6 m/min. Tyle maksymalnie można zwiększyć prędkość, aby nie przekroczyć wartości granicznej maszyny.

Pełne wyjaśnienie:

Treść zadania podaje dwie wartości w tych samych jednostkach (m/min): prędkość maksymalną ciągnienia oraz prędkość aktualnie wskazywaną przez miernik. Pytanie "o jaką wartość maksymalnie można zwiększyć" oznacza, że mamy policzyć maksymalny przyrost prędkości, który nie spowoduje przekroczenia limitu.

W takiej sytuacji wykonuje się proste odejmowanie:

  • prędkość maksymalna: 9,2 m/min
  • prędkość aktualna: 7,6 m/min
  • maksymalny przyrost: 9,2 − 7,6 = 1,6 m/min

Odpowiedź "1,6 m/min" jest poprawna, bo po zwiększeniu o 1,6 m/min otrzymamy dokładnie 9,2 m/min, czyli wartość graniczną. Większy przyrost spowodowałby przekroczenie maksimum, a mniejszy nie wykorzystałby pełnego dopuszczalnego zakresu.

Pozostałe propozycje są błędne, ponieważ:

  • "1,4 m/min" i "1,2 m/min" to zbyt małe różnice – po takim zwiększeniu prędkość nadal byłaby poniżej 9,2 m/min, więc nie jest to wartość maksymalna.
  • "1,8 m/min" jest zbyt duże – dodanie 1,8 do 7,6 dałoby 9,4 m/min, a więc przekroczenie dopuszczalnej prędkości maksymalnej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu występują sformułowania "maksymalnie można zwiększyć" lub "ile brakuje do maksimum", niemal zawsze chodzi o różnicę limit − stan aktualny. Zwracaj uwagę, by odejmować wartości w tych samych jednostkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To oznacza, że trzeba znaleźć największy możliwy przyrost, który nie przekroczy limitu maszyny. W praktyce liczy się różnicę: prędkość maksymalna minus prędkość aktualna.
Należy wykonać odejmowanie liczb dziesiętnych w tych samych jednostkach: 9,2 − 7,6. Wynik to przyrost prędkości, o jaki można jeszcze zwiększyć nastawę bez przekroczenia maksimum.
Dodawanie dałoby sumę dwóch prędkości, co nie odpowiada pytaniu. Pytanie dotyczy "ile brakuje do maksimum", więc liczymy różnicę między wartością dopuszczalną a aktualną.
Tak, ale tu obie wartości są w tych samych jednostkach, więc można je bezpośrednio odejmować. Wynik również ma jednostkę m/min. Problemy pojawiają się dopiero przy mieszaniu np. m/min i m/s.
Najczęściej: złe ustawienie przecinka, pomylenie kolejności (7,6 − 9,2), albo wybór odpowiedzi "na oko" bez obliczeń. Pomaga zapis w słupku i kontrola: czy wynik jest mniejszy niż 9,2 i dodatni.
Wtedy prędkość wyniosłaby 7,6 + 1,8 = 9,4 m/min, czyli przekroczyłaby limit 9,2 m/min. Taki przyrost nie jest dopuszczalny w zadaniu, bo pytanie dotyczy wartości maksymalnej bez przekroczenia.
W praktyce można zostawić zapas, ale w tym typie pytania egzaminacyjnego słowo "maksymalnie" oznacza największą możliwą wartość. Dlatego 1,4 m/min jest za małe, bo nadal nie wykorzystuje maksimum.
Można zrobić kontrolę: 7,6 + 1,6 = 9,2. Jeśli po dodaniu przyrostu do prędkości aktualnej dostajesz dokładnie limit, to przyrost jest policzony poprawnie.
Miernik pozwala porównać prędkość rzeczywistą z nastawą i ograniczeniami. Dzięki temu operator może regulować proces i nie przekraczać wartości granicznych, co zmniejsza ryzyko awarii i problemów jakościowych wyrobu.
Ćwicz działania na liczbach dziesiętnych, różnicę "wartość dopuszczalna − aktualna" oraz kontrolę wyniku przez dodanie. Warto też powtórzyć podstawowe przeliczenia jednostek, choć w tym zadaniu nie są wymagane.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI), 9th edition (2019), definicje jednostek i zasady stosowania SI (m.in. jednostki długości i czasu) https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-02-27)
  • NIST, The International System of Units (SI) – podstawowe informacje o jednostkach i zapisie wielkości fizycznych https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si/si-units (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (pl), "Prędkość" – definicja wielkości i jednostki (m.in. relacja drogi i czasu, jednostki pochodne) https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii i odczytu parametrów procesów (prędkość, wydajność)
  • Podręczniki do matematyki zawodowej: działania na liczbach dziesiętnych i jednostkach
  • Instrukcje/DTR producentów urządzeń (ogólnie: pojęcia prędkości roboczej i maksymalnej, ograniczenia eksploatacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego