KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 4.
Mapę gospodarczą sporządza się w skali
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:5 000 oznacza mapę o dużej szczegółowości, przydatną do gospodarki leśnej w terenie (np. lokalizacji elementów i granic). Mniejsze szczegóły dają skale 1:10 000 i 1:20 000, a 1:100 000 służy raczej do ujęć przeglądowych, nie do mapy gospodarczej.

Pełne wyjaśnienie:

Skala mapy informuje, jak bardzo zmniejszono rzeczywistość: w skali 1:5 000 1 jednostka na mapie odpowiada 5 000 takich samych jednostek w terenie (np. 1 cm to 50 m). Taka skala daje wysoką szczegółowość, potrzebną w gospodarce leśnej do pracy na poziomie oddziałów i pododdziałów, prowadzenia zabiegów, orientacji w granicach oraz lokalizacji obiektów.

Dlaczego pozostałe propozycje są gorsze?

  • 1:10 000 – skala nadal dość dokładna, ale zwykle zapewnia mniejszą czytelność drobnych elementów. Może być spotykana w innych opracowaniach, jednak w tym pytaniu nie jest uznana za właściwą dla mapy gospodarczej.
  • 1:20 000 – skala bardziej "ogólna", dobra do orientacji na większym obszarze, ale mniej przydatna do precyzyjnego planowania działań w małych jednostkach przestrzennych.
  • 1:100 000 – skala typowo przeglądowa (bardzo mało szczegółów). Na takiej mapie trudno przedstawić dokładne granice i szczegóły potrzebne w bieżącym gospodarowaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli pytanie dotyczy map wykorzystywanych w pracach terenowych i planowaniu zabiegów, zwykle poprawna jest skala bardziej szczegółowa (mniejszy mianownik), a skale z dużym mianownikiem częściej dotyczą map przeglądowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala mapy to stosunek odległości na mapie do odległości w terenie. Np. 1:5 000 znaczy, że 1 cm na mapie odpowiada 50 m w terenie. Im mniejszy mianownik (np. 5 000 zamiast 20 000), tym więcej szczegółów i łatwiejsza praca w terenie.
W skali 1:5 000 na tej samej kartce "mieści się" mniejszy obszar niż w 1:20 000, więc można czytelnie pokazać granice, drogi, linie oddziałowe i drobne obiekty. To ułatwia planowanie i realizację czynności gospodarczych oraz orientację w wydzieleniach.
W 1:5 000 jeden centymetr to 50 m. Zatem 2 cm to 2 × 50 m = 100 m. Warto zapamiętać: w skali 1:5 000 odległości w cm szybko zamieniają się na dziesiątki metrów, co jest praktyczne w terenie.
Skala 1:100 000 jest dobra do map przeglądowych: planowania dojazdu, orientacji w regionie, ogólnego położenia kompleksów leśnych. Nie nadaje się do precyzyjnego wskazywania granic wydzieleń czy szczegółów infrastruktury, bo elementy byłyby zbyt małe.
Częsty błąd to mylenie "większej skali" z "większą liczbą" w mianowniku. W kartografii większa skala to mniejszy mianownik (1:5 000 > 1:20 000 pod względem szczegółowości). Drugi błąd to przenoszenie skali z innego rodzaju map na mapę gospodarczą.
W praktyce szkolnej często podaje się jedną typową skalę, ale w terenie i dokumentacji mogą występować różne rozwiązania zależnie od potrzeb i standardów opracowania. Na egzaminie należy jednak trzymać się odpowiedzi przewidzianej w zadaniu i nauczanych standardów.
Zapis 1:10 000 oznacza, że 1 cm na mapie to 100 m w terenie. W porównaniu do 1:5 000 daje to mniej szczegółów (ten sam obiekt zajmuje na mapie około dwa razy mniej miejsca), więc drobne elementy mogą się zlewać lub być pomijane.
Do prac wymagających dokładnej lokalizacji (np. granice wydzieleń, linie oddziałowe, dojazdy, małe obiekty) lepsza jest mapa bardziej szczegółowa, czyli o mniejszym mianowniku skali. Ułatwia to wyznaczanie miejsca zabiegów i kontrolę wykonania prac.
Skala mapy jest podstawą pracy terenowej: wpływa na czytelność, możliwość pomiaru odległości i interpretację szczegółów. Egzamin sprawdza, czy zdający potrafi rozpoznać mapę "roboczą" do gospodarki leśnej oraz odróżnić ją od map przeglądowych.
Porównaj mianowniki: im mniejszy mianownik, tym mapa bardziej szczegółowa (1:5 000 jest bardziej szczegółowa niż 1:10 000 i 1:20 000). To prosta reguła: mniejsza liczba po dwukropku oznacza, że obiekt będzie większy na mapie.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Skala 1:5 000 oznacza mapę o dużej szczegółowości, przydatną do gospodarki leśnej w terenie (np. lokalizacji elementów i granic)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu urządzania lasu (mapy i dokumentacja)
  • Ćwiczenia z czytania map i przeliczania skali na odległość w terenie
  • Instrukcje i wewnętrzne wytyczne prowadzenia dokumentacji mapowej stosowane w praktyce (jeśli dostępne w szkole/nadleśnictwie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego