KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 7.
Na mapie w skali 1:20 000 budynek biura nadleśnictwa oddalony jest od leśniczówki o 1,5 cm. Jaka jest rzeczywista odległość dzieląca oba budynki?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:20 000 oznacza, że 1 cm na mapie to 20 000 cm w terenie.
1,5 cm × 20 000 = 30 000 cm = 300 m, czyli 0,30 km. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przeliczenia skali lub jednostek (cm/m/km).

Pełne wyjaśnienie:

Skala mapy zapisana jako 1:20 000 oznacza proporcję: 1 jednostka na mapie = 20 000 tych samych jednostek w terenie. Najbezpieczniej liczyć w tych samych jednostkach, w których wykonano pomiar na mapie (tu: w centymetrach).

Krok 1: przeliczenie odległości z mapy na teren
Na mapie odległość wynosi 1,5 cm, więc w terenie będzie to:
1,5 cm × 20 000 = 30 000 cm.

Krok 2: zamiana centymetrów na metry i kilometry

  • 100 cm = 1 m, więc 30 000 cm = 300 m.
  • 1000 m = 1 km, więc 300 m = 0,30 km.

Dlatego poprawna jest odpowiedź 0,30 km.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,15 km – typowy skutek pomylenia danych (np. użycia 0,75 cm zamiast 1,5 cm) albo błędnej konwersji jednostek.
  • 1,50 km – często wynika z przepisania odczytu z mapy do wyniku bez zastosowania skali lub z przyjęcia błędnej skali (np. 1:100 000).
  • 3,00 km – może wynikać z przesunięcia przecinka przy konwersji (300 m błędnie uznane za 3 km) albo z niewłaściwego przeliczenia 30 000 cm.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj po drodze jednostki (cm → m → km). To minimalizuje ryzyko błędu "na przecinku" i pomaga szybko wychwycić nielogiczny wynik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:20 000 znaczy, że 1 jednostka na mapie odpowiada 20 000 takim samym jednostkom w terenie. Czyli 1 cm na mapie to 20 000 cm w terenie, a po przeliczeniu: 200 m.
Zmierz odległość na mapie, a potem pomnóż ją przez mianownik skali. Na końcu zamień jednostki na metry lub kilometry. Przykład: 1,5 cm w skali 1:20 000 to 1,5×20 000=30 000 cm=300 m=0,30 km.
Skala 1:n mówi, że mapa jest pomniejszeniem terenu. Aby wrócić z pomniejszenia do rzeczywistości, trzeba wartość z mapy powiększyć, czyli pomnożyć przez n. Dzielenie dawałoby jeszcze mniejszą liczbę, co jest sprzeczne z ideą skali.
Najpierw cm na m: dzielisz przez 100 (bo 100 cm = 1 m), więc 30 000 cm = 300 m. Następnie m na km: dzielisz przez 1000 (bo 1000 m = 1 km), więc 300 m = 0,30 km.
Najczęściej myli się kierunek przeliczenia (dzielenie zamiast mnożenia), gubi jednostki (cm, m, km), albo źle przesuwa przecinek. Pomaga zapisywanie pełnego łańcucha: cm z mapy → cm w terenie → m → km.
Tak, ale trzeba robić to konsekwentnie. W skali 1:20 000 można zapamiętać, że 1 cm = 200 m, więc 1,5 cm = 1,5×200 m = 300 m. To szybkie, ale tylko gdy nie pomylisz przelicznika dla danej skali.
W tej skali 1 cm to 200 m, więc kilka centymetrów na mapie daje zwykle setki metrów, a nie wiele kilometrów. Jeśli dla 1,5 cm wychodzi Ci np. 3 km lub 15 km, to sygnał, że pomyliłeś jednostki albo obliczenia.
Przy planowaniu dojść i dojazdów, ocenie odległości między obiektami (np. leśniczówka, nadleśnictwo, drogi), a także przy organizacji prac terenowych. Umiejętność szybkiego przeliczenia skali pomaga lepiej oszacować czas i zasoby.
Najbezpieczniej zaczynać w tych jednostkach, w których mierzysz na mapie (zwykle cm), a potem przejść na m i km. Zawsze dopisuj jednostki w każdym kroku. To ogranicza ryzyko pomyłek i ułatwia kontrolę wyniku.
Skale rzędu 1:10 000–1:50 000 są często spotykane w mapach wykorzystywanych w terenie, bo pozwalają wygodnie oceniać odległości i szczegóły. Niezależnie od typu mapy metoda obliczeń jest taka sama: pomiar × mianownik skali.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Skala 1:20 000 oznacza, że 1 cm na mapie to 20 000 cm w terenie.1,5 cm × 20 000 = 30 000 cm = 300 m, czyli 0,30 km. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przeliczenia skali lub jednostek (cm/m/km)."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(kartografia) - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilometr - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Notatki z kartografii: skala mapy i przykładowe przeliczenia
  • Zestawy zadań rachunkowych z przeliczania jednostek długości
  • Instrukcje/poradniki do czytania map topograficznych (część o skali i pomiarze odległości linijką)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego