KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 30.
Mapy zasadniczej nie opracowuje się w skali
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mapa zasadnicza jest mapą wielkoskalową, przeznaczoną do prezentacji bardzo szczegółowej treści (m.in. uzbrojenia terenu, obiektów budowlanych i elementów sytuacyjnych).
Dlatego opracowuje się ją w skalach takich jak 1:1000, 1:2000 czy 1:5000, natomiast skala 1:10000 ma charakter bardziej przeglądowy i nie jest typową skalą mapy zasadniczej.

Pełne wyjaśnienie:

Mapa zasadnicza należy do map wielkoskalowych, czyli takich, które służą do przedstawiania terenu z dużą szczegółowością i czytelnością. W praktyce geodezyjnej ma ona odzwierciedlać wiele obiektów sytuacyjnych i informacji istotnych dla procesów inwestycyjnych (np. lokalizacji obiektów, przebiegu sieci uzbrojenia terenu, elementów zagospodarowania).

Z tego powodu skala mapy zasadniczej musi umożliwiać pokazanie detali w sposób jednoznaczny. Typowe skale, w których wykonuje się mapy o tak szczegółowej treści, to m.in. 1:1000, 1:2000 oraz 1:5000. Są to skale, w których można zachować odpowiednią "gęstość" informacji bez utraty czytelności i przy zachowaniu praktycznej użyteczności dla projektowania, tyczenia i inwentaryzacji.

Skala 1:10000 jest skalą mniejszą (bardziej "oddaloną"), a więc z natury rzeczy prowadzi do większego uogólnienia treści. Takie skale częściej kojarzą się z mapami o charakterze bardziej przeglądowym, gdzie nie pokazuje się wszystkich detali wymaganych od mapy zasadniczej.

Dlatego odpowiedź "1:10000" jest właściwa jako skala, w której mapy zasadniczej nie opracowuje się. Pozostałe propozycje (1:1000, 1:2000, 1:5000) odpowiadają skalom spotykanym dla opracowań wielkoskalowych, w których szczegółowość mapy zasadniczej jest możliwa do utrzymania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się skale 1:1000–1:5000 oraz 1:10000, warto skojarzyć mapę zasadniczą z dokumentacją "do inwestycji" i wybierać skale większe (bardziej szczegółowe), a odrzucać skale przeglądowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mapa zasadnicza to podstawowe, szczegółowe opracowanie kartograficzne przedstawiające m.in. obiekty topograficzne, elementy zagospodarowania i uzbrojenie terenu. Jest wykorzystywana przy projektowaniu, tyczeniu oraz inwentaryzacji, dlatego wymaga wysokiej czytelności i dużej szczegółowości.
Jeśli skala jest "przeglądowa" (duży mianownik), to na mapie zwykle brakuje miejsca na pokazanie wielu detali i opisów. Mapa zasadnicza powinna umożliwiać jednoznaczne odczytanie obiektów i ich relacji przestrzennych, co jest trudne przy zbyt małej skali.
Ponieważ ma przedstawiać teren z dużą dokładnością i bogatą treścią. Im większa skala (mniejszy mianownik), tym łatwiej pokazać detale: krawędzie obiektów, przebieg sieci, opisy i symbole bez nadmiernego uogólnienia i "zlania się" informacji.
Najczęściej spotyka się skale typowo "inwestycyjne", czyli takie, które zapewniają wysoki poziom szczegółowości. W zadaniach testowych zwykle będą to skale rzędu 1:1000, 1:2000 lub 1:5000, a skale bardziej przeglądowe pojawią się jako odpowiedzi mylące.
Bardziej szczegółowa jest skala 1:2000, bo ma mniejszy mianownik. Oznacza to, że ta sama odległość w terenie jest przedstawiona na mapie "większym" odcinkiem, więc można czytelnie pokazać więcej elementów, opisów i szczegółów sytuacyjnych.
W wielu zastosowaniach tak, bo 1:5000 wciąż jest skalą wielkoskalową w porównaniu z mapami przeglądowymi. W praktyce szczegółowość zależy też od treści, symbolizacji i celu opracowania, ale na egzaminie 1:5000 bywa traktowana jako typowa skala dla mapy zasadniczej.
Typowy błąd to wybór odpowiedzi na podstawie samej wielkości liczby, bez zrozumienia relacji: większa skala = mniejszy mianownik = więcej szczegółów. Drugi częsty błąd to mieszanie mapy zasadniczej z mapami przeglądowymi i automatyczne wskazywanie dużych mianowników.
Przydatna reguła: "mały mianownik = duża skala = dużo detali". Jeśli mianownik rośnie, mapa staje się mniej szczegółowa i bardziej uogólniona. W kontekście mapy zasadniczej szukaj więc skal, które "mieszczą" dużo informacji na arkuszu.
Najczęściej przy zadaniach związanych z inwestycjami: przygotowaniem podkładów do projektów, pracami realizacyjnymi, tyczeniem obiektów oraz inwentaryzacją powykonawczą. W tych sytuacjach kluczowe jest, aby mapa była szczegółowa i jednoznaczna w odczycie.
Warto ćwiczyć porównywanie skal (co jest bardziej szczegółowe), kojarzyć rodzaje map z ich zastosowaniem oraz rozwiązywać testy, w których pojawiają się typowe zakresy skal. Pomaga też analiza przykładów map: im więcej opisów i detali, tym większa skala.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z kartografii geodezyjnej (dział: mapa zasadnicza i skale map)
  • Materiały dydaktyczne ODGIK/zasoby szkolne o treści i zastosowaniu map
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z zakresu map i skal w zawodzie technik geodeta

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego