Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MTL3 - STYCZEŃ 2019



PYTANIE NR 17.
Masa odkuwki kutej swobodnie ma wynosić 400 kg. Dobierz masę materiału wsadowego do wykonania odkuwki, jeżeli odpad na zgorzelinę i obcięte końce wynosi 18% masy odkuwki.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Masa wsadu musi uwzględniać straty. Skoro odpad wynosi 18% masy odkuwki (400 kg), to strata to 0,18×400=72 kg. Do uzyskania 400 kg odkuwki potrzeba więc 400+72=472 kg materiału wsadowego. Pozostałe wartości wynikają z błędnego procentu lub podstawy obliczeń.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano masę gotowej odkuwki: 400 kg. Podano też, że odpad na zgorzelinę i obcięte końce wynosi 18% masy odkuwki. To kluczowe: procent liczony jest od masy wyrobu (odkuwki), a nie od masy wsadu.

Krok 1: oblicz masę strat
18% z 400 kg to:
0,18 × 400 kg = 72 kg

Krok 2: wyznacz masę materiału wsadowego
Masa wsadu to suma masy odkuwki i strat:
400 kg + 72 kg = 472 kg

Dlaczego odpowiedź "472 kg" jest poprawna?
Bo dokładnie uwzględnia odpad określony jako procent masy odkuwki, czyli dodaje do 400 kg dodatkowe 72 kg przewidzianych strat (zgorzelina oraz odcięte końce).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "436 kg" – odpowiada doliczeniu tylko 36 kg strat (czyli 9% masy odkuwki) albo powstaje z pomyłki w mnożeniu 0,18×400. To typowy błąd rachunkowy.
  • "418 kg" – odpowiada doliczeniu 18 kg, jakby 18% błędnie potraktowano jako 18 kg niezależnie od masy lub liczono 18% od 100 kg zamiast od 400 kg. To błąd w rozumieniu procentu.
  • "482 kg" – jest zbyt duże o 10 kg względem wyniku. Najczęściej wynika z pomyłki w obliczeniu 18% (np. przyjęcie 0,205 zamiast 0,18) albo z dodania "zapasowego" naddatku, którego w treści nie ma.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, od jakiej podstawy liczony jest procent (tu: "massy odkuwki"). Jeśli w zadaniu byłoby "odpad wynosi 18% masy wsadu", wtedy obliczenia wyglądałyby inaczej. W tej treści nie ma jednak takiego założenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć masę wsadu, gdy odpad jest procentem masy odkuwki?
Najpierw liczysz masę odpadu jako procent z masy odkuwki, a potem dodajesz ją do masy odkuwki. Wzór: m_wsadu = m_odkuwki + p%·m_odkuwki. To proste "doliczenie strat" do masy wyrobu.
Dlaczego w tym zadaniu dodaje się 18%, a nie odejmuje?
Bo 400 kg to masa gotowej odkuwki, a 18% to strata materiału powstająca w procesie (zgorzelina i obcięte końce). Żeby po stratach zostało 400 kg, trzeba mieć na starcie więcej materiału, więc straty dolicza się do wymaganej masy wyrobu.
Co to jest zgorzelina i jak wpływa na bilans masy przy kuciu?
Zgorzelina to warstwa tlenków powstająca na powierzchni metalu podczas nagrzewania. W kuźni część materiału przechodzi w zgorzelinę i nie trafia do gotowej odkuwki, więc zwiększa zużycie wsadu. Dlatego w obliczeniach masy wsadu uwzględnia się odpowiedni procent strat.
Jak policzyć 18% z 400 kg na egzaminie najszybciej?
Możesz policzyć: 10% z 400 to 40, 5% to 20, 3% to 12. Razem 40+20+12=72 kg. Alternatywnie: 0,18×400=72. Potem dodajesz do 400 i masz 472 kg. Metoda "na dziesiątki" bywa szybsza bez kalkulatora.
Czy 18% odnosi się do masy wsadu czy do masy odkuwki?
W tej treści jest jasno: 18% masy odkuwki. To znaczy, że najpierw bierzesz 400 kg jako podstawę do procentu. Gdyby procent odnosił się do wsadu, w zadaniu musiałoby być napisane "18% masy wsadu" i wtedy wynik oblicza się innym sposobem.
Jakie są typowe błędy w zadaniach o odpadzie procentowym?
Najczęstsze pomyłki to: liczenie procentu od złej podstawy (wsad zamiast odkuwka), odejmowanie zamiast dodawania, mylenie 18% z 18 kg oraz błędy rachunkowe w mnożeniu. Pomaga zapisanie krótkiego wzoru i sprawdzenie, czy wsad logicznie wychodzi większy od odkuwki.
Czy wynik 472 kg można sprawdzić "na zdrowy rozsądek"?
Tak. Skoro straty wynoszą 18%, to wsad musi być wyraźnie większy niż 400 kg. 18% z 400 to około 1/5 z 400, czyli około 80 kg, a dokładnie 72 kg. 400+72=472 kg jest spójne. Gdyby wynik był bliski 400, oznaczałoby to zbyt małe straty.
Kiedy w praktyce uwzględnia się odpad na obcięte końce?
Uwzględnia się go, gdy z kęsa/pręta/wlewka odcina się fragmenty technologiczne (np. do usunięcia wad, wyrównania kształtu, przygotowania końców). Taki odpad nie trafia do gotowego wyrobu, więc trzeba zaplanować większą masę wsadu, żeby po odcięciu nadal uzyskać wymaganą masę odkuwki.
Jak zapisać wzór na masę wsadu przy stratach procentowych od masy wyrobu?
Jeśli straty są podane jako procent masy wyrobu, to: m_wsadu = m_wyrobu · (1 + p/100). Dla 400 kg i 18%: 400·(1+0,18)=400·1,18=472 kg. Taki zapis minimalizuje ryzyko pomyłki na egzaminie.
Czy do masy wsadu dolicza się też naddatki na obróbkę mechaniczną?
To zależy od treści zadania. W tym pytaniu uwzględniono tylko zgorzelinę i obcięte końce, więc nie wolno dopisywać innych naddatków "z doświadczenia". Na egzaminie liczysz wyłącznie to, co jest w poleceniu. Gdyby były inne straty, musiałyby być wymienione.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Masa wsadu musi uwzględniać straty."

Źródła:

  • Wikipedia: Procent (matematyka) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia: Obliczenia procentowe – https://pl.wikipedia.org/wiki/Obliczenia_procentowe (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przeróbki plastycznej dotyczące strat przy kuciu i pojęcia zgorzeliny
  • Zadania rachunkowe z procentów (poziom szkoły branżowej/technikum)
  • Instrukcje technologiczne zakładowe (jeśli dostępne) opisujące typowe straty przy kuciu swobodnym
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego