KWALIFIKACJA HGT3 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 40.
Masz do dyspozycji następujące produkty:
ProduktIlość
Chleb10 bochenków
Wędliny5 kg
Ser3 kg
Jajka50 sztuk
Pomidory2 kg

Ile osób maksymalnie jesteś w stanie obsłużyć na śniadanie, zakładając, że każda osoba zje 2 kromki chleba, 100g wędliny, 60g sera, 2 jajka i 100g pomidorów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksimum gości wyznacza czynnik limitujący, czyli produkt, który skończy się najszybciej: dla każdego składnika liczymy ilość dostępną ÷ zużycie na osobę. Pomidory: 2000 g ÷ 100 g = 20 osób, jajka: 50 ÷ 2 = 25, pozostałe dają ≥ 50. Zatem limit to 20 osób.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć maksymalną liczbę osób, które można obsłużyć na śniadanie, trzeba potraktować każdy produkt jako ograniczony zasób. Dla każdego składnika wyznacza się liczbę porcji: ilość dostępna ÷ zużycie na 1 osobę. Następnie wybiera się najmniejszy wynik, bo to on ogranicza obsługę (tzw. czynnik limitujący, "wąskie gardło").

Krok 1. Przeliczenie jednostek: kilogramy zamieniamy na gramy, aby porównywać z normą w gramach.
Wędliny: 5 kg = 5000 g, ser: 3 kg = 3000 g, pomidory: 2 kg = 2000 g.

Krok 2. Limity dla produktów:

  • Pomidory: 2000 g ÷ 100 g/os = 20 osób.
  • Jajka: 50 szt. ÷ 2 szt./os = 25 osób.
  • Wędliny: 5000 g ÷ 100 g/os = 50 osób.
  • Ser: 3000 g ÷ 60 g/os = 50 osób (bo 60×50 = 3000).
  • Chleb: tu norma jest w kromkach, a w tabeli są bochenki. Nawet bez dokładnej liczby kromek z bochenka widać, że limit wyznaczają pomidory (20 osób), bo pozostałe składniki pozwalają na ≥25 lub ≥50 osób.

Krok 3. Wybór minimum: porównujemy wyniki i bierzemy najmniejszy: min(20, 25, 50, 50, …) = 20. Odpowiedź "20 osób" jest więc poprawna, bo po przygotowaniu 20 porcji zabraknie pomidorów do kolejnej pełnej porcji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "25 osób" pomija ograniczenie pomidorów: dla 25 osób potrzeba 2500 g, a jest tylko 2000 g.
  • "30 osób" wymagałoby 3000 g pomidorów i 60 jaj (a jest 50), więc odpada z co najmniej dwóch powodów.
  • "50 osób" zgadza się dla wędlin i sera, ale jest sprzeczne z pomidorami i jajkami (wymagałoby 5000 g pomidorów i 100 jaj).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź wszystkie składniki i na końcu wybierz minimum. Maksimum porcji nigdy nie powinno być zaokrąglane w górę, bo oznaczałoby brak pełnej porcji dla części gości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz limit dla każdego produktu: ilość dostępna ÷ zużycie na osobę. Potem wybierz najmniejszy wynik, bo to on ogranicza liczbę porcji. W tym zadaniu pomidory dają 2000 g ÷ 100 g = 20, więc obsłużysz maksymalnie 20 osób.
Czynnik limitujący to składnik, który skończy się jako pierwszy i przez to "zatrzymuje" wydawanie pełnych porcji. Nawet jeśli inne produkty są w nadmiarze, brak jednego elementu (np. pomidorów) obniża liczbę możliwych do obsłużenia gości.
Bo każda porcja wymaga wszystkich składników jednocześnie. Jeśli choć jeden produkt wystarcza tylko na 20 porcji, to 21. porcji nie da się skompletować, nawet gdy wędliny czy ser wystarczają na 50. Dlatego maksimum wyznacza minimum z obliczonych limitów.
Stosuj stałą zasadę: 1 kg = 1000 g. Najpierw zamień wszystkie masy na te same jednostki, a dopiero potem dziel przez gramaturę porcji. Dzięki temu unikasz błędów typu 2 kg ÷ 100 g = 0,02 (to błąd jednostek, powinno być 2000 g ÷ 100 g).
W tym przykładzie nie, ponieważ limit wynika już z pomidorów (20 osób). Żeby chleb był czynnikiem limitującym, musiałoby brakować kromek na wymagane 2 kromki/osobę. Tu inne składniki pozwalają na ≥25 lub ≥50 osób, więc chleb nie zmienia wyniku.
Najczęstsze pomyłki to: nieuwzględnienie wszystkich produktów, błąd jednostek (kg vs g), zaokrąglanie w górę mimo braku pełnej porcji oraz wybór "intuicyjnego" składnika (np. jajek) bez porównania z innymi. Pomaga tabela z limitami dla każdego produktu.
Nie, jeśli pytanie dotyczy maksymalnej liczby osób przy pełnej porcji dla każdej z nich. Jeżeli na 21. osobę brakuje choć 1 g pomidorów lub 1 jajka, to nie ma kompletnej porcji. W praktyce można zmienić gramaturę, ale wtedy zmieniają się założenia zadania.
Zrób krótką listę: dla każdego składnika policz "ile osób obsłużę" (ilość ÷ norma porcji). Najmniejsza liczba to wąskie gardło. W pracy operacyjnej to podpowiedź, co uzupełnić najpierw (np. pomidory), aby uniknąć braków dla gości.
Bo jajka dają limit 50 ÷ 2 = 25 i wiele osób kończy liczenie na tym etapie (efekt zakotwiczenia). Jednak trzeba sprawdzić wszystkie składniki. Pomidory wystarczają tylko na 20 porcji, więc mimo że jajek jest na 25 osób, śniadania dla 25 gości nie da się skompletować.
Ćwicz schemat: (1) ujednolicenie jednostek, (2) limit dla każdego składnika, (3) wybór minimum, (4) kontrola zaokrągleń w dół. Pomocne są krótkie tabele w zeszycie lub arkuszu kalkulacyjnym i zadania z różnymi normami porcji.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że maksimum gości wyznacza czynnik limitujący, czyli produkt, który skończy się najszybciej: dla każdego składnika liczymy ilość dostępną ÷ zużycie na osobę.

Materiały:

  • Notatki z matematyki praktycznej: działania na jednostkach (kg–g) i obliczanie porcji
  • Materiały szkolne z planowania produkcji/usług: koncepcja wąskiego gardła (bottleneck)
  • Ćwiczenia z gospodarki magazynowej w gastronomii/hotelarstwie: wyznaczanie liczby porcji z zapasu

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego