KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 16.
Maszyna przedstawiona na rysunku to
Ilustracja przedstawia maszynę przemysłową, która jest prasą do oleju.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prasa do oleju służy do mechanicznego tłoczenia oleju z surowców roślinnych (np. nasion) i zwykle ma elementy odpowiadające za docisk/tłoczenie oraz odbiór oleju i wytłoków. Wirówka do mleka rozdziela fazy siłą odśrodkową, drylownica usuwa pestki z owoców, a wilk rozdrabnia mięso – to inne funkcje i inna budowa.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania kluczowe jest rozpoznanie funkcji urządzenia na podstawie jego budowy. Prasa do oleju to maszyna przeznaczona do tłoczenia oleju z surowców roślinnych (najczęściej nasion). W praktyce spotyka się prasy, w których surowiec jest podawany do komory roboczej, gdzie następuje stopniowy docisk i wyciskanie oleju, a produktem ubocznym są wytłoki.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Wirówka do mleka służy do rozdziału mleka na frakcje (np. śmietankę i mleko odtłuszczone) dzięki sile odśrodkowej. Jej istotą jest szybko obracający się bęben i układ talerzy/separatorów, a nie mechanizm tłoczenia surowca w celu wyciśnięcia cieczy.
  • Drylownica do wiśni jest urządzeniem do usuwania pestek z owoców. Charakterystyczne są w niej elementy pozycjonujące owoc i wypychające pestkę (często trzpień) oraz prowadnice podawania owoców. Nie realizuje ona procesu tłoczenia oleju ani nie wytwarza wytłoków.
  • Wilk do mielenia mięsa to maszynka do rozdrabniania surowca mięsnego: ślimak podaje mięso do noża i sitka, uzyskując przemiał. Efektem jest zmiana rozdrobnienia, a nie separacja oleju z surowca roślinnego. Budowa wilka jest podporządkowana cięciu i przeciskaniu przez sitko.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy masz wątpliwość, zadaj sobie pytanie: jaki jest produkt procesu? Jeśli produktem ma być olej i wytłoki – szukasz prasy. Jeśli produktem ma być śmietanka – szukasz wirówki. Jeśli usunięta pestka – drylownica. Jeśli przemiał – wilk.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prasa do oleju to urządzenie do mechanicznego tłoczenia oleju z surowców roślinnych (np. nasion). W wyniku procesu powstaje olej oraz wytłoki. W agrobiznesie bywa używana w małym przetwórstwie i sprzedaży produktów lokalnych.
Sprawdź, jaki jest cel procesu: prasa ma układ nastawiony na wyciskanie cieczy i odprowadzanie oleju oraz wytłoków, a wilk na rozdrabnianie przez nóż i sitko. Wilk ma zwykle wyraźne sitko na wylocie i element tnący.
Wirówka (separator) działa na zasadzie siły odśrodkowej i rozdziela mieszaniny na frakcje (np. śmietanka i mleko odtłuszczone). Prasa do oleju działa przez docisk/tłoczenie surowca, aby wycisnąć olej. To inne zjawisko fizyczne i inna konstrukcja.
Wytłoki to pozostałość stała po wyciśnięciu oleju z surowca roślinnego. Mogą być wykorzystywane np. jako komponent paszowy lub surowiec do dalszego przetwarzania (zależnie od rodzaju surowca i wymagań jakościowych). Nie powstają w wirówce ani w drylownicy.
Najczęściej tłoczy się nasiona i ziarna roślin oleistych. Na egzaminie zwykle nie trzeba znać listy gatunków, ale warto kojarzyć, że prasa jest powiązana z przetwórstwem roślinnym, a nie z obróbką mięsa czy owoców pestkowych.
Drylownica usuwa pestkę z owocu poprzez pozycjonowanie owocu i wypchnięcie/wybicie pestki elementem roboczym. Efektem jest owoc bez pestki oraz oddzielna frakcja pestek. Urządzenie nie wyciska oleju i nie rozdziela faz wirówką.
Tak, bywa wykorzystywana w małym przetwórstwie do produkcji olejów tłoczonych na zimno lub na ciepło (zależnie od technologii). Dla technika agrobiznesu ważne jest rozpoznanie urządzenia przy planowaniu produkcji, kosztów i sprzedaży.
Najczęściej uczniowie kierują się ogólnym kształtem obudowy zamiast funkcją i elementami roboczymi. Częsta jest też interferencja: mylenie ślimaka w wilku z rozwiązaniami w prasach. Pomaga analiza: jaki produkt ma powstać i którędy jest odprowadzany.
Ucz się "cecha → funkcja": jakie elementy wskazują na tłoczenie, separację, drylowanie lub mielenie. Oglądaj zdjęcia maszyn z podpisami oraz schematy procesu technologicznego. Ćwicz na krótkich testach z podobnymi dystraktorami.
To dystraktory z tej samej szerokiej grupy urządzeń przetwórstwa żywności: wszystkie są maszynami, ale realizują inne operacje jednostkowe (separacja, usuwanie pestek, rozdrabnianie). Zadanie sprawdza, czy rozpoznajesz właściwy proces i zastosowanie maszyny.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Prasa do oleju służy do mechanicznego tłoczenia oleju z surowców roślinnych (np. nasion) i zwykle ma elementy odpowiadające za docisk/tłoczenie oraz odbiór oleju i wytłoków."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Prasa" (sekcja o prasach i zastosowaniach) https://pl.wikipedia.org/wiki/Prasa - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Wirówka" (opis zasady działania siły odśrodkowej) https://pl.wikipedia.org/wiki/Wir%C3%B3wka - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Drylownica" https://pl.wikipedia.org/wiki/Drylownica - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Katalogi i instrukcje obsługi producentów pras do oleju (sekcje: budowa, zasada działania, zastosowanie)
  • Materiały dydaktyczne z technologii przetwórstwa rolno-spożywczego (urządzenia do tłoczenia, separacji, rozdrabniania)
  • Atlasy/ilustracje maszyn spożywczych i rolniczych używane w kształceniu zawodowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego