KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 23.
Materiałami niezbędnymi do wykonania odbitki w technice sitodrukowej są:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W sitodruku do wykonania odbitki potrzebne są elementy procesu drukowania: narzędzie do przetłaczania farby (rakiel), sama farba oraz podłoże, na które farba jest nanoszona.
Pozycje typu roztwór zwilżający dotyczą offsetu, a czyściwo i rozpuszczalnik to materiały pomocnicze do mycia, nie warunek wykonania odbitki.

Pełne wyjaśnienie:

W technice sitodrukowej (druk przez sito) powstanie odbitki wymaga spełnienia trzech podstawowych warunków procesowych: musi być co nanosić, czym nanosić i na co nanosić.

  • "rakiel gumowy" jest narzędziem roboczym, które rozprowadza farbę po sicie i przetłacza ją przez oczka siatki w miejscach otwartych. W praktyce właśnie rakiel (najczęściej z elastomeru) odpowiada za docisk i równomierne przetłoczenie farby.
  • "farba" jest medium drukowym, które ma zostać przeniesione na podłoże. Bez farby nie można wykonać odbitki.
  • "podłoże drukowe" (papier, folia, tworzywo, tekstylia itp.) jest materiałem, na którym powstaje odbitka. Bez podłoża nie ma produktu procesu.

Pozostałe propozycje zawierają elementy, które mogą występować w drukarni, ale nie są niezbędnym zestawem do samego wykonania odbitki sitodrukowej:

  • "rakiel stalowy, gąbka wiskozowa" – gąbka jest typowo materiałem pomocniczym (np. do mycia/wycierania), a stalowy rakiel nie jest standardowym, podstawowym wskazaniem dla sitodruku w ujęciu egzaminacyjnym. Zestaw nie zawiera też farby i podłoża.
  • "forma drukowa, roztwór zwilżający" – roztwór zwilżający jest charakterystyczny dla offsetu (utrzymanie równowagi farba–woda na płycie). W sitodruku nie jest to podstawowy materiał do wykonania odbitki. Sama "forma" bez farby i podłoża również nie wystarczy.
  • "farba, czyściwo, rozpuszczalnik" – czyściwo i rozpuszczalnik są potrzebne do czyszczenia narzędzi i stanowiska, ale nie zastępują rakla ani podłoża. To typowy błąd polegający na myleniu materiałów procesowych z materiałami serwisowymi.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się sformułowanie "niezbędne do wykonania odbitki", myśl o minimalnym trójkącie: narzędzie aplikacji + farba + podłoże. Dodatki (chemia, czyściwo) zwykle dotyczą innych etapów: przygotowania formy lub mycia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Do wykonania odbitki sitodrukowej w ujęciu podstawowym potrzebujesz: rakla (do przetłaczania farby), farby oraz podłoża drukowego. Pozostałe materiały, jak rozpuszczalnik czy czyściwo, są zwykle pomocnicze (czyszczenie), a nie warunkują samego powstania odbitki.
Rakiel rozprowadza farbę po sicie i przetłacza ją przez oczka siatki w miejscach niezamkniętych. Dzięki dociskowi i odpowiedniemu kątowi prowadzenia rakla farba przechodzi na podłoże równomiernie, co wpływa na krycie, ostrość krawędzi i powtarzalność odbitek.
Roztwór zwilżający jest charakterystyczny dla druku offsetowego, gdzie utrzymuje rozdział obszarów drukujących i niedrukujących na płycie. Sitodruk działa inaczej: farba przechodzi przez sito w miejscach otwartych, więc w typowym zestawie "do wykonania odbitki" roztwór zwilżający nie jest elementem kluczowym.
W praktyce sitodruk wykorzystuje sito z przygotowanym obrazem (to odpowiednik formy), ale w pytaniach o "materiały niezbędne do wykonania odbitki" często chodzi o minimalny zestaw procesu: farba, rakiel i podłoże. Forma jest elementem przygotowania stanowiska, a nie zawsze bywa wymieniana jako "materiał" w takim ujęciu.
Podłoże drukowe to materiał, na którym powstaje odbitka, np. papier, karton, folia, tworzywo, szkło lub tekstylia. W sitodruku dobór podłoża wpływa na dobór farby, sposób suszenia i przyczepność. Bez podłoża nie da się wykonać odbitki, nawet jeśli masz gotowe sito i farbę.
Materiały takie jak czyściwo i rozpuszczalnik są bardzo potrzebne w pracy (mycie rakla, sita, usuwanie zabrudzeń), ale nie stanowią minimalnego zestawu do samego przeniesienia farby na podłoże. Na egzaminie łatwo je błędnie wybrać, bo są "zawsze pod ręką" w drukarni.
Rakiel gumowy (elastomerowy) jest standardem w sitodruku, bo zapewnia sprężystość, docisk i równomierne przetłoczenie farby przez siatkę. Dobór twardości i profilu rakla zależy od farby, siatki i podłoża. Inne rozwiązania mogą występować w specyficznych zastosowaniach, ale nie są typowym "minimum" egzaminacyjnym.
Zapamiętaj zasadę: offset kojarzy się z równowagą farba–woda i pojęciami typu roztwór zwilżający, a sitodruk z sitem i raklem przetłaczającym farbę. Jeśli w odpowiedzi pojawia się "zwilżający", "woda/farba na płycie", to zwykle trop prowadzi do offsetu, nie do sitodruku.
Najczęstsze pomyłki to: wybór materiałów czyszczących zamiast procesowych, mieszanie pojęć z innych technik druku (np. offset), oraz traktowanie "formy" jako jedynego wymaganego elementu. Pomaga myślenie etapami: co jest konieczne, by fizycznie przenieść farbę na podłoże w danej technice.
Skuteczna metoda to tworzenie krótkich zestawów "minimum" dla każdej techniki druku: co jest nośnikiem obrazu, czym przenosisz farbę i na co drukujesz. Do tego dopisz materiały pomocnicze (mycie, przygotowanie formy) osobno. Na testach szukaj słów-kluczy: sito–rakiel–farba vs płyta–zwilżanie–wałki.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Sitodruk" – opis zasady techniki i roli rakla – https://pl.wikipedia.org/wiki/Sitodruk (dostęp: 2026-02-27)
  • Encyclopaedia Britannica, "Screen printing" – ogólne omówienie metody i użycia squeegee – https://www.britannica.com/technology/screen-printing (dostęp: 2026-02-27)
  • FESPA, "What is screen printing?" – opis procesu i podstawowych elementów (ink/substrate/squeegee) – https://www.fespa.com/en/news-media/what-is-screen-printing (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do technologii sitodruku (materiały, narzędzia, przebieg procesu)
  • Instrukcje stanowiskowe BHP i karty technologiczne dla sitodruku w drukarni/szkole
  • Katalogi i instrukcje producentów materiałów sitodrukowych (farby, rakle, podłoża)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego