KWALIFIKACJA EKA1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 15.
MBud sp. z o.o. spóźniła się z dostawą zamówionych produktów, wskutek czego odbiorca musiał zapłacić karę umowną za nieterminowe wykonanie usługi dla innego kontrahenta. W tej sytuacji spółka ponosi odpowiedzialność
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opisana sytuacja wynika z niewywiązania się z obowiązku terminowej dostawy w ramach łączącej strony umowy. Skoro dostawa nastąpiła z opóźnieniem, mamy do czynienia z nienależytym wykonaniem zobowiązania, a odpowiedzialność ma charakter kontraktowy. Odpowiedzialność deliktowa dotyczy szkód wyrządzonych czynem niedozwolonym, nie relacją umowną.

Pełne wyjaśnienie:

W zdarzeniu kluczowe jest ustalenie źródła obowiązku. MBud sp. z o.o. miała obowiązek dostarczyć produkty w terminie, ponieważ taki obowiązek wynika z umowy łączącej ją z odbiorcą. Jeżeli dostawa następuje po terminie, to nie jest to typowy przykład czynu niedozwolonego, lecz problem z realizacją zobowiązania umownego.

Dlatego prawidłowa kwalifikacja to odpowiedzialność kontraktowa z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania: świadczenie zostało spełnione, ale w sposób niezgodny z umową (nieterminowo). Skutkiem opóźnienia po stronie odbiorcy może być szkoda majątkowa, np. konieczność zapłaty kary umownej innemu kontrahentowi. W praktyce wciąż trzeba ocenić, czy istnieje adekwatny związek przyczynowy między opóźnieniem dostawcy a obciążeniem odbiorcy karą, ale sam reżim odpowiedzialności wynika z umowy.

Odpowiedź "kontraktową z tytułu niewykonania zobowiązania" jest myląca, bo niewykonanie oznacza sytuację, w której świadczenie w ogóle nie zostało spełnione. Tutaj opis wskazuje na spóźnienie, czyli wykonanie, ale nieprawidłowe.

Odpowiedzi deliktowe ("na zasadzie ryzyka" oraz "na zasadzie winy") odnoszą się do odpowiedzialności za czyny niedozwolone, czyli szkody wyrządzone niezależnie od więzi umownej. W tym stanie faktycznym sednem jest relacja kontraktowa i naruszenie postanowień umowy co do terminu, więc wybór reżimu deliktowego jest typowym błędem polegającym na pominięciu źródła zobowiązania.

Wskazówka egzaminacyjna: w pierwszej kolejności zawsze pytaj, czy strony łączy umowa i czy naruszenie dotyczy jej postanowień (np. termin, jakość, ilość). Jeśli tak, punktem wyjścia jest odpowiedzialność kontraktowa; dopiero gdy brak umowy lub szkoda wynika z czynu niedozwolonego, rozważa się odpowiedzialność deliktową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odpowiedzialność kontraktowa to odpowiedzialność za szkodę wynikłą z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Punktem wyjścia jest istnienie zobowiązania umownego oraz naruszenie jego treści (np. terminu dostawy), a następnie szkoda i związek przyczynowy.
Nienależyte wykonanie oznacza, że świadczenie zostało spełnione, ale niezgodnie z umową (np. po terminie, w gorszej jakości lub w niepełnej ilości). Spóźniona dostawa to klasyczny przykład wykonania nieprawidłowego, bo naruszono warunek terminowości.
Niewykonanie to sytuacja, gdy świadczenie nie zostało spełnione w ogóle (np. brak dostawy). Nienależyte wykonanie to wykonanie wadliwe (np. dostawa po terminie). Na egzaminie warto zwracać uwagę na sformułowania typu "spóźniła się", bo sugerują wykonanie, ale nieprawidłowe.
Odpowiedzialność deliktowa dotyczy szkód wyrządzonych czynem niedozwolonym, a nie naruszeniem umowy. Gdy strony łączy umowa i problemem jest brak terminowości dostawy, właściwa jest kwalifikacja kontraktowa, bo naruszone zostały obowiązki z zobowiązania umownego.
Może stanowić element szkody majątkowej odbiorcy, jeżeli wynika z następstw opóźnienia dostawcy i pozostaje z nim w odpowiednim związku przyczynowym. W praktyce wymaga to wykazania, że opóźnienie było istotną przyczyną naliczenia kary oraz że następstwo było przewidywalne w relacji umownej.
Szukaj informacji o istnieniu umowy lub zamówienia oraz o naruszeniu jej postanowień: terminu, jakości, ilości, sposobu wykonania. Jeżeli opis wskazuje na relację "dostawca–odbiorca" i spóźnienie w realizacji, to najczęściej testowana jest odpowiedzialność za naruszenie zobowiązania.
Nie zawsze jest to formułowane tak samo w zadaniach testowych, ale w praktyce znaczenie mają przesłanki odpowiedzialności oraz możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności przy braku zawinienia lub przy wystąpieniu okoliczności niezależnych. W testach zwykle najważniejsze jest prawidłowe wskazanie reżimu: umowa vs czyn niedozwolony.
Najczęściej przy sytuacjach niezwiązanych z umową, gdy szkoda powstaje w wyniku szczególnie niebezpiecznej działalności, ruchu przedsiębiorstwa lub posługiwania się określonymi urządzeniami. Jeśli opis dotyczy niewłaściwego wykonania umowy (np. spóźnienia), to zwykle nie jest to delikt.
Częsty błąd to wybór deliktu tylko dlatego, że "powstała szkoda". Trzeba najpierw sprawdzić, czy szkoda wynika z naruszenia obowiązków umownych. Drugi błąd to mylenie "niewykonania" z "nienależytym wykonaniem" i ignorowanie sygnałów typu "spóźnienie".
Ćwicz schemat: (1) czy jest umowa? (2) czy doszło do niewykonania czy wykonania wadliwego? (3) czy jest szkoda i związek przyczynowy? Rób krótkie notatki z definicjami pojęć i rozwiązuj testy, w których różnice między odpowiedziami są subtelne (terminowość, jakość, brak wykonania).
info

Około 30% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Opisana sytuacja wynika z niewywiązania się z obowiązku terminowej dostawy w ramach łączącej strony umowy."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny prawa cywilnego (odpowiedzialność za niewykonanie/nienależyte wykonanie zobowiązań)
  • Zbiory zadań testowych z podstaw prawa cywilnego dla szkół/kwalifikacji administracyjnych
  • Materiały dydaktyczne z działu: zobowiązania i odpowiedzialność odszkodowawcza (kursy lub podręczniki szkolne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego