KWALIFIKACJA GIW2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 20.
Metodą odprężenia pokładu tąpiącegonie jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odprężanie pokładu tąpiącego polega na wywołaniu kontrolowanych wstrząsów/zmian naprężeń w górotworze, zwykle metodami strzałowymi (np. strzelanie wstrząsowe, wstrząsowo-odprężające, torpedowanie stropu). Odmetanowanie dotyczy redukcji metanu, a nie odprężenia naprężeń.

Pełne wyjaśnienie:

W profilaktyce tąpań (w rejonach, gdzie występują pokłady tąpiące) stosuje się działania, których celem jest zmniejszenie koncentracji naprężeń i/lub kontrolowane uwolnienie energii sprężystej w górotworze. Taki efekt uzyskuje się m.in. przez odpowiednio zaplanowane roboty strzałowe, które wywołują wstrząsy i powodują lokalne uszkodzenia, spękania lub zmianę warunków podparcia.

Dlaczego "odmetanowanie górotworu" nie jest metodą odprężenia?
Odmetanowanie jest działaniem ukierunkowanym na zagrożenie metanowe: jego celem jest obniżenie zawartości/metanowości poprzez odprowadzenie metanu z górotworu. Nie jest to metoda służąca bezpośrednio do redukcji naprężeń i kontrolowania zjawisk tąpaniowych, dlatego w tym zestawie odpowiedzi stanowi opcję "niepasującą" do metod odprężania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Strzelanie wstrząsowe – jest przykładem działań, które mogą wywoływać kontrolowane wstrząsy i przez to wpływać na stan naprężeń. Z tego powodu bywa zaliczane do metod odprężania/profilaktyki tąpań.
  • Torpedowanie stropu – to działanie wykonywane w stropie, mające na celu wywołanie zniszczeń/spękań i zmianę warunków pracy górotworu; w praktyce może być stosowane jako sposób ograniczania skutków niekorzystnych naprężeń.
  • Strzelanie wstrząsowo-odprężające – sama nazwa wskazuje na intencję połączenia efektu wstrząsu z odprężeniem, czyli jest to metoda z tej samej grupy co techniki strzałowe profilaktyki tąpań.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "odprężenie" przy tąpaniach, szukaj odpowiedzi związanych ze zmianą naprężeń i kontrolowanym oddziaływaniem na górotwór. Opcje dotyczące gazów (metan) zwykle odnoszą się do innego rodzaju zagrożenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odprężanie to działania mające zmniejszyć koncentrację naprężeń w górotworze i ograniczyć ryzyko gwałtownego uwolnienia energii (tąpnięcia). W praktyce często wiąże się z kontrolowanym oddziaływaniem na górotwór, np. przez odpowiednio zaplanowane roboty strzałowe.
Odmetanowanie dotyczy zagrożenia metanowego: jego celem jest odprowadzenie metanu i obniżenie jego stężenia. Odprężanie natomiast odnosi się do stanu naprężeń i energii sprężystej górotworu. To różne cele i różne grupy działań profilaktycznych.
W kontekście egzaminacyjnym do metod odprężania/profilaktyki tąpań zalicza się rozwiązania oparte na robotach strzałowych wywołujących kontrolowane wstrząsy i spękania. Nazwy metod w pytaniach często zawierają słowa "wstrząsowe" lub "odprężające".
To roboty strzałowe prowadzone tak, aby wywołać zamierzony efekt dynamiczny (wstrząs) w górotworze. W profilaktyce tąpań idea polega na kontrolowanym wpływie na rozkład naprężeń zamiast dopuszczenia do niekontrolowanego tąpnięcia.
Hasła kluczowe: tąpania zwykle łączą się z "naprężeniami", "odprężeniem", "wstrząsami", "górotworem" i profilaktyką tąpaniową. Metan to "odmetanowanie", "wentylacja", "stężenie", "gaz". Zwróć uwagę, czego dotyczy pytanie.
W ujęciu testowym torpedowanie stropu jest traktowane jako działanie wpływające na górotwór (strop) poprzez wywołanie zniszczeń/spękań i zmianę warunków jego pracy. To kierunek zgodny z ideą odprężania, czyli redukcji niekorzystnych naprężeń.
Najczęściej zdający czyta zbyt szybko i wybiera metodę, która "jest" prawidłowa, ignorując negację. Pomaga prosta technika: podkreśl w myślach "NIE" i sprawdź, czy wskazana odpowiedź należy do innej kategorii zagrożeń (np. metan zamiast tąpań).
Odmetanowanie podnosi bezpieczeństwo w obszarze zagrożeń gazowych (metan, wybuchowość), ale nie jest typową metodą ukierunkowaną na redukcję naprężeń w górotworze. Na egzaminie zwykle traktuje się je jako profilaktykę metanową, a nie odprężanie.
Rozpoznaj mechanizm: odprężanie = wpływ na naprężenia/energię górotworu, często poprzez działania strzałowe i wstrząsy. Następnie odrzuć odpowiedzi, które ewidentnie dotyczą innych zagrożeń (gaz, pożar, wentylacja). To pomaga nawet bez pełnej listy nazw.
Gdy warunki geologiczno-górnicze wskazują na podwyższone zagrożenie tąpaniami, a celem jest ograniczenie ryzyka niekontrolowanych wstrząsów i szkód. Dobór metody zależy od lokalnych warunków i wymaga planowania oraz nadzoru zgodnie z procedurami zakładowymi.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odmetanowanie dotyczy redukcji metanu, a nie odprężenia naprężeń.

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe kopalni/zakładu górniczego z zakresu zagrożenia tąpaniami i profilaktyki
  • Podręczniki i skrypty z górnictwa podziemnego dotyczące zagrożeń naturalnych i robót strzałowych
  • Instrukcje i procedury zakładowe dotyczące robót strzałowych oraz profilaktyki tąpań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego