KWALIFIKACJA ROL5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 11.
Metodę zarządzania przez cele można inaczej określić jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda "zarządzania przez cele" jest powszechnie znana pod angielską nazwą Management by Objectives, skracaną jako MBO.
Pozostałe skróty (BCC, BCG, BOM) oznaczają inne pojęcia/koncepcje i nie są nazwą tej metody.

Pełne wyjaśnienie:

Zarządzanie przez cele to podejście, w którym kluczowe jest ustalanie celów (dla organizacji, działów i pracowników), a następnie monitorowanie stopnia ich realizacji oraz rozliczanie wyników. W literaturze zarządzania metoda ta funkcjonuje pod angielską nazwą Management by Objectives, której standardowym skrótem jest MBO. Dlatego poprawną odpowiedzią jest "MBO".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • BCC – to skrót używany w innych kontekstach; nie jest utrwaloną nazwą metody zarządzania przez cele. W pytaniu chodzi o powszechny, rozpoznawalny akronim metody.
  • BCG – kojarzy się najczęściej z macierzą portfelową (Boston Consulting Group). To narzędzie analizy portfela produktów/obszarów działalności, a nie synonim zarządzania przez cele.
  • BOM – zwykle odnosi się do zestawienia materiałowego/struktury wyrobu (Bill of Materials) w logistyce i produkcji. Nie dotyczy koncepcji rozliczania celów w zarządzaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się sformułowanie "zarządzanie przez cele", warto zapamiętać parę: zarządzanie przez cele = Management by Objectives = MBO. Na testach często myli się to z BCG (macierzą), bo oba skróty są krótkie i "biznesowe", ale oznaczają zupełnie różne narzędzia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zarządzanie przez cele (MBO) to metoda, w której najpierw ustala się konkretne cele dla organizacji i pracowników, a potem mierzy ich realizację i rozlicza wyniki. Kluczowe są: jasne cele, terminy, wskaźniki oraz cykliczna kontrola postępów.
Nazwa MBO pochodzi od angielskiego określenia Management by Objectives, czyli dosłownie "zarządzanie przez cele". Na egzaminach często sprawdza się znajomość tego skrótu, bo jest powszechnie stosowany w literaturze i praktyce zarządzania.
Najczęściej wyróżnia się: (1) ustalenie celów organizacji, (2) rozpisanie celów na działy i stanowiska, (3) uzgodnienie mierników i terminów, (4) monitorowanie postępów, (5) ocenę rezultatów i działania korygujące. Ważna jest też komunikacja celów.
MBO dotyczy ustalania i rozliczania celów, a BCG to narzędzie do analizy portfela (np. produktów/obszarów działalności). Jeśli w pytaniu pojawiają się "cele", "mierniki", "rozliczanie wyników" — zwykle chodzi o MBO, nie o BCG.
Tak. MBO można stosować np. do planowania plonów, jakości surowca, terminów zabiegów agrotechnicznych, realizacji kontraktów czy wyników sprzedaży. Warunek: cele muszą być mierzalne (np. tonaż, procent braków, terminowość) i realne do kontrolowania.
Zalety to m.in.: lepsza koncentracja na priorytetach, większa przejrzystość oczekiwań, łatwiejsza kontrola wyników i możliwość powiązania premii z efektami. W agrobiznesie pomaga też uporządkować sezonowe zadania i ograniczać straty przez monitorowanie celów.
Ryzyka to m.in.: ustawianie celów zbyt ogólnych albo nierealnych, "gonienie wskaźników" kosztem jakości, konflikty między celami działów oraz spadek motywacji, gdy cele są narzucone bez uzgodnienia. Dlatego ważne są dobre mierniki i regularne przeglądy.
Pomaga zasada SMART: cel ma być konkretny, mierzalny, osiągalny, istotny i określony w czasie. Przykład w agrobiznesie: "zmniejszyć odsetek braków jakościowych do 2% do końca kwartału" zamiast "poprawić jakość produkcji".
Najczęściej mylą skróty (np. wybierają BCG, bo kojarzą go z zarządzaniem), nie łączą "celów" z angielskim skrótem MBO albo sugerują się brzmieniem liter. Najlepiej zapamiętać pełne rozwinięcie: Management by Objectives.
Szukaj odpowiedzi, która jest standardowym skrótem angielskiej nazwy metody: MBO. Pozostałe skróty mogą dotyczyć innych narzędzi (np. analiz portfelowych czy dokumentacji produkcyjnej). W pytaniu o "cele" właściwe skojarzenie to MBO.
info

Statystycznie 71% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Zarządzanie przez cele" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Zarz%C4%85dzanie_przez_cele (dostęp: 2026-02-18)
  • Encyclopaedia Britannica: "management by objectives (MBO)" — https://www.britannica.com/topic/management-by-objectives (dostęp: 2026-02-18)
  • Investopedia: "Management by Objectives (MBO): Definition, Steps, Example" — https://www.investopedia.com/terms/m/managementbyobjectives.asp (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z podstaw zarządzania w przedsiębiorstwie
  • Notatki z działu: funkcje zarządzania, planowanie, kontrola i motywowanie
  • Ćwiczenia: formułowanie celów metodą SMART oraz dobór wskaźników KPI

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego