KWALIFIKACJA ELE5 - TEST WIEDZY NR 9

PYTANIE NR 4.
Między którymi punktami należy zmierzyć napięcie, aby zastosować prawo Ohma dla rezystora R1?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawo Ohma dotyczy konkretnego elementu (np. R1): napięcie U musi być zmierzone między jego dwoma końcówkami. Tylko taki pomiar daje spadek napięcia "na R1" potrzebny do zależności U=I×R. Pomiar między innymi punktami nie opisuje napięcia na samym rezystorze.

Pełne wyjaśnienie:

Prawo Ohma opisuje zależność między napięciem na elemencie, prądem płynącym przez ten element oraz jego rezystancją: U = I × R. Kluczowe jest to, że napięcie "U na rezystorze R1" oznacza różnicę potencjałów między dwoma zaciskami (końcami) rezystora R1.

Dlatego, aby móc zastosować prawo Ohma do R1, trzeba zmierzyć napięcie między początkiem a końcem R1 (czyli dokładnie na jego wyprowadzeniach). W praktyce woltomierz zawsze podłącza się równolegle do badanego elementu, a nie do dowolnych punktów w obwodzie.

  • B (poprawna): "Między początkiem a końcem R1" – to jest definicja napięcia na R1, więc umożliwia bezpośrednie użycie U=I×R dla tego rezystora.
  • A (błędna): "Między punktami przy R1 a masą" – pojęcie "masa" nie jest tu jednoznacznie zdefiniowane, a nawet gdyby była, pomiar do masy nie musi dawać spadku napięcia wyłącznie na R1 (może obejmować inne elementy lub część obwodu).
  • C (błędna): "Między punktami A i B" – punkty A i B leżą w innym miejscu schematu i nie muszą być końcami R1. Taki pomiar opisuje różnicę potencjałów między węzłami A i B, a nie spadek napięcia na R1.
  • D (błędna): "W dowolnym punkcie obwodu" – napięcia nie mierzy się "w punkcie", tylko między dwoma punktami. Bez wskazania końców elementu nie da się powiązać wyniku z rezystorem R1 w sensie prawa Ohma.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "napięcie na rezystorze", automatycznie szukaj odpowiedzi mówiącej o pomiarze między dwoma końcami tego rezystora. Węzły i "punkty" są ważne w prawach Kirchhoffa, ale prawo Ohma odnosi się do elementów o określonej rezystancji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To różnica potencjałów między dwoma końcami rezystora. Nie jest to "napięcie w punkcie", tylko wartość mierzona woltomierzem podłączonym równolegle do elementu. Taki spadek napięcia wykorzystuje się bezpośrednio w zależności U=I×R.
Najpierw ustal prąd płynący przez R1 oraz zmierz napięcie na końcach R1. Gdy znasz U i R, liczysz I=U/R; gdy znasz I i R, liczysz U=I×R. Warunek: U musi dotyczyć dokładnie tego elementu.
Punkt (węzeł) jest miejscem połączenia przewodów i idealnie nie ma rezystancji. Prawo Ohma łączy U, I i R dla elementu (np. rezystora), a nie dla samego węzła. Dla węzłów stosuje się typowo prawa Kirchhoffa.
Woltomierz podłącz równolegle, czyli jego przewody przyłóż do dwóch końców R1. Wtedy miernik pokaże spadek napięcia na tym rezystorze. Podłączenie do innych punktów może "zebrać" napięcie z dodatkowych elementów obwodu.
Nie, chyba że A i B byłyby faktycznie końcami R1 (co tu nie wynika z opisu odpowiedzi). Pomiar A–B opisuje różnicę potencjałów między tymi węzłami, a nie gwarantowany spadek napięcia na konkretnym elemencie R1.
Prawa Kirchhoffa stosuje się, gdy analizujesz węzły (suma prądów wpływających i wypływających) oraz oczka (sumy napięć w pętli). Prawo Ohma wykorzystujesz dla konkretnych elementów (rezystorów) lub fragmentów obwodu o znanej rezystancji.
Najczęściej myli się: (1) "napięcie w punkcie" z napięciem między punktami, (2) węzeł z elementem rezystancyjnym, (3) pomiar równoległy z szeregowym. Na egzaminie szukaj zawsze końców elementu, którego dotyczy U=I×R.
Nie zawsze bezpośrednio. Jeśli znasz dwa z trzech parametrów (U, I, R), trzeci możesz obliczyć. W praktyce prąd mierzy się amperomierzem włączonym szeregowo z gałęzią, ale często bywa wyznaczany pośrednio z innych pomiarów.
Końce rezystora to miejsca, w których symbol rezystora łączy się z przewodami (węzłami). Dla R1 są to węzły bezpośrednio po jego lewej i prawej stronie. Napięcie "na R1" zawsze liczysz i mierzysz dokładnie między tymi dwoma węzłami.
Ćwicz trzy kroki: (1) wskaż element (np. R1), (2) określ, gdzie mierzysz U (między końcami elementu) i gdzie płynie I (przez element), (3) dobierz prawo: Ohma dla elementów, Kirchhoffa dla węzłów/oczek.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że prawo Ohma dotyczy konkretnego elementu (np. R1): napięcie U musi być zmierzone między jego dwoma końcówkami.

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Prawo Ohma" https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (pl): "Napięcie elektryczne" https://pl.wikipedia.org/wiki/Napi%C4%99cie_elektryczne - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręcznik podstaw elektrotechniki: dział o prawie Ohma i pomiarach U oraz I
  • Zadania rachunkowe i jakościowe z obwodów rezystancyjnych (szeregowe/równoległe)
  • Instrukcje laboratoryjne dotyczące podłączania woltomierza i amperomierza

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego