KWALIFIKACJA MED10 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 2.
Które mięśnie odpowiadają za ruch zgięcia w stawie biodrowym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgięcie w stawie biodrowym wykonują przede wszystkim mięśnie przebiegające przed osią stawu. Mięsień biodrowo-lędźwiowy jest głównym zginaczem biodra, a mięsień prosty uda (jako jedyna część czworogłowego przekraczająca biodro) również wspomaga ten ruch. Pozostałe propozycje zawierają głównie prostowniki lub odwodziciele biodra.

Pełne wyjaśnienie:

Ruch zgięcia w stawie biodrowym zachodzi, gdy kość udowa porusza się do przodu względem miednicy (lub miednica pochyla się do przodu względem uda). W ujęciu funkcjonalnym zginaczami są mięśnie, których linia działania przebiega przed osią stawu biodrowego.

Odpowiedź "Biodrowo-lędźwiowy i prosty uda." jest prawidłowa, ponieważ:

  • Mięsień biodrowo-lędźwiowy (zespół biodrowy + lędźwiowy większy) jest uznawany za główny zginacz biodra i typowo najsilniej inicjuje ten ruch, szczególnie przy unoszeniu uda.
  • Mięsień prosty uda przekracza zarówno staw biodrowy, jak i kolanowy. Jako część czworogłowego uda odpowiada za wyprost kolana, ale jednocześnie uczestniczy w zgięciu biodra, bo jego przyczep początkowy leży na miednicy.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z powodu doboru mięśni, które nie są zginaczami biodra lub mają inną dominującą funkcję:

  • "Pośladkowy wielki i obszerny boczny." – mięsień pośladkowy wielki jest przede wszystkim prostownikiem biodra (szczególnie przy wstawaniu, chodzeniu pod górę). Mięsień obszerny boczny działa na staw kolanowy (wyprost), nie jest zginaczem biodra.
  • "Dwugłowy uda i obszerny pośrodkowy." – mięsień dwugłowy uda (część grupy kulszowo-goleniowej) typowo prostuje biodro i zgina kolano. Mięsień obszerny pośrodkowy, podobnie jak inne mięśnie obszerne, prostuje kolano i nie wykonuje zgięcia biodra.
  • "Biodrowo-lędźwiowy i pośladkowy średni." – biodrowo-lędźwiowy jest zginaczem, ale pośladkowy średni pełni głównie funkcję odwodziciela i stabilizatora miednicy w podporze (np. w fazie podporu chodu), a nie podstawowego zginacza biodra.

W praktyce (np. w masażu) warto pamiętać, że przeciążenie i skrócenie zginaczy biodra często wiąże się z długim siedzeniem i może ograniczać wyprost biodra oraz wpływać na ustawienie miednicy. Dlatego identyfikacja głównych zginaczy jest kluczowa dla planowania pracy tkanek miękkich.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zgięcie w stawie biodrowym to ruch, w którym udo przesuwa się do przodu i ku górze względem miednicy (np. unoszenie kolana). W praktyce ocenia się je w siadzie lub leżeniu, obserwując zakres i kontrolę ruchu oraz ewentualne kompensacje miednicy.
Najważniejszym zginaczem biodra jest mięsień biodrowo-lędźwiowy. Do częstych współpracujących zginaczy zalicza się też m.in. mięsień prosty uda oraz inne mięśnie przedniej okolicy uda i miednicy, zależnie od pozycji i obciążenia podczas ruchu.
Mięsień biodrowo-lędźwiowy ma przebieg sprzyjający unoszeniu uda i działa efektywnie w wielu ustawieniach stawu biodrowego. Często bywa też przykurczony u osób długo siedzących, co wpływa na ustawienie miednicy i może ograniczać wyprost biodra w chodzie.
Mięsień prosty uda robi jedno i drugie: prostuje kolano, a ponieważ jako jedyna część czworogłowego przekracza też staw biodrowy, wspomaga zgięcie biodra. W testach funkcjonalnych widać to np. przy unoszeniu wyprostowanej kończyny dolnej.
Mięsień pośladkowy wielki leży z tyłu stawu biodrowego, więc jego dominująca funkcja to wyprost biodra (np. wstawanie z krzesła, wchodzenie po schodach). Może też współtworzyć stabilizację miednicy, ale nie jest głównym mięśniem unoszącym udo.
Zginacze unoszą udo do przodu (ruch w płaszczyźnie strzałkowej), a odwodziciele odprowadzają udo na bok (płaszczyzna czołowa). Pomaga też zasada osi stawu: zginacze przebiegają przed osią biodra, a odwodziciele bardziej bocznie.
Najczęściej przy objawach skrócenia po długim siedzeniu, przy ograniczeniu wyprostu biodra, uczuciu "ciągnięcia" w pachwinie lub przedniej części uda oraz w ramach przygotowania do treningu. Zawsze łączy się pracę tkankową z oceną postawy i ruchem.
Częste są: ból lub dyskomfort w pachwinie, napięcie w przedniej części uda, trudność w wyproście biodra podczas chodu oraz kompensacje w odcinku lędźwiowym (np. zwiększona lordoza). Objawy zależą od aktywności, nawyków i wzorca ruchu.
Typowo nie – grupa kulszowo-goleniowa (np. dwugłowy uda) częściej prostuje biodro i zgina kolano. Na egzaminie to częsta pułapka: skojarzenie "mięśnie uda" nie oznacza automatycznie "zginacze biodra", bo wiele mięśni działa głównie na kolano.
Pomaga reguła funkcjonalna: przód biodra = zgięcie, tył biodra = wyprost. Następnie zapamiętaj dwa filary: biodrowo-lędźwiowy jako główny zginacz oraz prosty uda jako mięsień uda, który przekracza biodro i wspomaga zgięcie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zgięcie w stawie biodrowym wykonują przede wszystkim mięśnie przebiegające przed osią stawu.

Źródła:

  • TeachMeAnatomy: Iliopsoas (Psoas Major & Iliacus) – actions and anatomy, https://teachmeanatomy.info/lower-limb/muscles/hip/iliopsoas/ (dostęp: 2026-02-27)
  • Kenhub: Iliopsoas muscle (iliacus + psoas major) – function/hip flexion, https://www.kenhub.com/en/library/anatomy/iliopsoas-muscle (dostęp: 2026-02-27)
  • OpenStax Anatomy & Physiology 2e: Muscles of the lower limb (hip and thigh; actions incl. hip flexion/extension), https://openstax.org/details/books/anatomy-and-physiology-2e (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Atlas anatomiczny (dział: mięśnie obręczy kończyny dolnej i uda)
  • Skrypt z anatomii funkcjonalnej narządu ruchu dla kierunków medycznych
  • Materiały e-learningowe z anatomii (moduł: staw biodrowy i mięśnie go otaczające)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego