KWALIFIKACJA HGT7 + HGT8 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 10.
Miłośnik turystyki górskiej, korzystając ze strony mapa-turystyczna.pl odczyta, że najbardziej łagodne podejście na górę Nosal znajduje się od strony
Ilustracja przedstawia mapę topograficzną okolic góry Nosal, co jest istotne w kontekście turystyki górskiej i kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na mapie topograficznej o nachyleniu stoku informuje gęstość poziomic.
Im większe odstępy między poziomicami, tym teren jest łagodniejszy (mniejsze nachylenie). Wokół Nosala najszerzej rozstawione poziomice widać od strony południowej (w kierunku Nosalowej Przełęczy), więc tam podejście jest najłagodniejsze.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowa jest interpretacja poziomic (linii łączących punkty o tej samej wysokości). Poziomice nie mówią wprost "tu jest stromo/tu jest łagodnie", ale pozwalają to odczytać z ich układu.

Zasada: im gęściej ułożone poziomice (małe odstępy między liniami), tym większe nachylenie stoku, czyli teren bardziej stromy. Im rzadziej (większe odstępy), tym łagodniejsze podejście.

Na dołączonej mapie Nosala widać wyraźne zróżnicowanie zagęszczenia poziomic na poszczególnych stokach. Od strony północnej linie są bardzo blisko siebie, co odpowiada bardzo stromemu zboczu. Podobnie strome są podejścia od zachodu i wschodu, gdzie poziomice także układają się gęsto. Natomiast od strony południowej, na odcinku grzbietu w kierunku Nosalowej Przełęczy, poziomice są rozstawione wyraźnie szerzej, co wskazuje na najmniejsze nachylenie.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "południowej": to tam mapa sugeruje najbardziej łagodne podejście. Odpowiedzi "północnej", "wschodniej" i "zachodniej" są niepoprawne, ponieważ na tych stronach zagęszczenie poziomic jest większe, a więc teren jest bardziej stromy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze porównaj co najmniej dwa stoki i upewnij się, że prawidłowo odczytujesz kierunki świata z róży wiatrów (N u góry, S na dole mapy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poziomice to linie łączące punkty o tej samej wysokości nad poziomem morza. Dzięki nim mapa pokazuje rzeźbę terenu bez modelu 3D. Analizując układ i zagęszczenie poziomic, można ocenić m.in. stromość stoków, grzbiety, doliny i przełęcze.
Najłagodniejsze podejście wskazują miejsca, gdzie poziomice są najrzadziej rozmieszczone (największe odstępy między liniami). Oznacza to mniejsze nachylenie. Dla porównania: bardzo gęste poziomice sugerują stromy stok, a czasem nawet urwisko.
Bo przy dużym nachyleniu w krótkiej odległości poziomej szybko zmienia się wysokość, więc kolejne "warstwice" wysokości leżą blisko siebie. Gdy teren jest łagodny, ta sama zmiana wysokości rozkłada się na dłuższym odcinku, dlatego poziomice są dalej od siebie.
Róża wiatrów pokazuje kierunki świata: N (północ), S (południe), E (wschód), W (zachód). Na typowej mapie północ jest u góry, ale zawsze warto to potwierdzić różą wiatrów. Dopiero potem oceniaj, z której strony jest podejście, przełęcz czy dolina.
Przełęcz to obniżenie terenu między wzniesieniami. Często prowadzi przez nią wygodniejszy wariant przejścia grzbietem. Jeśli w rejonie przełęczy poziomice są szerzej rozstawione, może to wskazywać łagodniejsze podejście w porównaniu z podejściem "prosto" stromym stokiem.
Nie. Sama wysokość szczytu nie przesądza o trudności podejścia. O trudności w terenie górskim decydują m.in. nachylenie, długość podejścia, ekspozycja, podłoże i warunki. Na mapie nachylenie ocenisz przede wszystkim po zagęszczeniu poziomic.
Częste pomyłki to: mylenie "wysoko" ze "stromo", odwrócenie kierunków świata (np. złe użycie N/S), oraz ocenianie trudności po samym przebiegu szlaku bez sprawdzenia poziomic. Warto porównywać kilka stoków naraz i szukać najbardziej rozstrzelonych poziomic.
Niekoniecznie. Szlak bywa poprowadzony kompromisowo: omija tereny niebezpieczne, własności prywatne, obszary chronione albo prowadzi do punktów widokowych. Często jednak (zwłaszcza dla łatwych tras) wybiera się wariant o mniejszym nachyleniu, co widać po poziomicach.
Przy planowaniu programu wycieczek górskich i pieszych: dobór tras do możliwości grupy, szacowanie czasu przejścia, ocena trudności oraz przygotowanie wariantów awaryjnych. Umiejętność oceny nachylenia ze znaków mapy pomaga ograniczyć ryzyko i lepiej dopasować ofertę do klienta.
Weź kilka map z poziomicami i zaznacz na nich odcinki z gęstymi oraz rzadkimi poziomicami, a potem porównaj z wizualizacją 3D lub zdjęciami terenu. Dobrym ćwiczeniem jest też wybieranie "najłagodniejszego podejścia" na różne szczyty i uzasadnianie wyboru samą analizą poziomic.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Na mapie topograficznej o nachyleniu stoku informuje gęstość poziomic.Im większe odstępy między poziomicami, tym teren jest łagodniejszy (mniejsze nachylenie)."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica: "Contour line" (definition and use in representing slope) https://www.britannica.com/science/contour-line (dostęp: 2026-03-02)
  • USGS (U.S. Geological Survey): "Topographic Map Symbols" / interpretacja poziomic i rzeźby terenu https://www.usgs.gov/programs/national-geospatial-program/topographic-maps (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Poziomica" – podstawowa definicja i interpretacja zagęszczenia poziomic https://pl.wikipedia.org/wiki/Poziomica (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne z czytania map topograficznych i turystycznych
  • Instrukcje/poradniki PTTK lub GOPR dotyczące planowania wycieczek i czytania map
  • Mapy turystyczne Tatr (papierowe i cyfrowe) do ćwiczeń z poziomicami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego