KWALIFIKACJA BUD9 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 36.
Minimalny wymiar przekroju kanału wywiewnego wentylacji grawitacyjnej wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W wentylacji grawitacyjnej przewód wywiewny musi spełnić jednocześnie dwa warunki: minimalną powierzchnię przekroju 0,016 m² (160 cm²) oraz najmniejszy wymiar co najmniej 10 cm. Kanał 14×14 cm ma 196 cm², więc spełnia oba wymagania. Kanały 12×12 i 10×10 mają zbyt małą powierzchnię.

Pełne wyjaśnienie:

W kanałach wywiewnych wentylacji grawitacyjnej (naturalnej) kluczowe jest zapewnienie odpowiedniego przekroju przewodu, bo od niego – obok wysokości kanału i różnicy temperatur – zależy siła ciągu i skuteczność usuwania zużytego powietrza.

Wymagania techniczne mówią, że przewód do wentylacji grawitacyjnej powinien mieć:

  • powierzchnię przekroju co najmniej 0,016 m², czyli 160 cm²,
  • najmniejszy wymiar przekroju co najmniej 0,1 m, czyli 10 cm.

Dlatego nie wystarczy sprawdzić tylko jednego parametru (np. samego "boku 10 cm"). Trzeba spełnić oba jednocześnie.

Ocena odpowiedzi:

  • 14×14 cm → pole = 14·14 = 196 cm², a najmniejszy bok = 14 cm. Spełnia: 196 > 160 oraz 14 > 10, więc jest poprawne.
  • 12×12 cm → pole = 144 cm². Mimo że najmniejszy bok (12 cm) jest > 10 cm, pole jest za małe (144 < 160), więc odpada.
  • 10×10 cm → pole = 100 cm² i dodatkowo jest to wartość graniczna boku. Nie spełnia wymogu minimalnej powierzchni, więc jest nieprawidłowe.
  • 16×16 cm → pole = 256 cm², spełnia wymagania, ale pytanie dotyczy minimalnego wymiaru przekroju; 16×16 cm jest większe niż minimum, więc nie jest prawidłową odpowiedzią.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pada "minimalny przekrój", sprawdzaj pole (cm²) i nie myl go z minimalnym wymiarem boku (cm). W praktyce 14×14 cm jest typowym, bezpiecznym rozwiązaniem, bo przekracza wymagane minimum powierzchni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wentylacja grawitacyjna to naturalna wymiana powietrza wywołana różnicą gęstości (temperatury) powietrza w budynku i na zewnątrz. Kanał wywiewny odprowadza zużyte powietrze pionowo do góry, a skuteczność zależy m.in. od wysokości kanału i jego przekroju.
Wymagania obejmują dwa warunki jednocześnie: minimalną powierzchnię przekroju 0,016 m² (160 cm²) oraz najmniejszy wymiar przekroju co najmniej 10 cm. Spełnienie tylko jednego parametru (np. samego boku) nie wystarcza do uznania kanału za prawidłowy.
Bo liczy się nie tylko najmniejszy wymiar boku, ale też pole przekroju. Kanał 12×12 cm ma pole 144 cm², czyli mniej niż wymagane 160 cm². To typowa pułapka egzaminacyjna: "10 cm" dotyczy boku, a nie minimalnego pola przekroju.
Zapamiętaj, że 1 m² = 10 000 cm². Wtedy 0,016 m² = 0,016 × 10 000 = 160 cm². To przeliczenie pozwala od razu porównać wynik z polem kanału prostokątnego liczonym w cm² (a·b).
Pole kanału prostokątnego liczysz jako a·b. Dla 14×14 cm: 14·14 = 196 cm². Minimum to 160 cm², więc 196 cm² jest większe. Dodatkowo najmniejszy bok wynosi 14 cm, czyli spełnia wymaganie co najmniej 10 cm.
Tak, 16×16 cm spełnia wymagania (ma większą powierzchnię i większy wymiar boku). Jednak w pytaniu chodzi o minimalny wymiar przekroju z podanych opcji. 16×16 cm jest większe od minimum, więc nie jest najlepszą odpowiedzią, gdy szukasz wartości minimalnej.
Nie powinna. W praktyce elementy końcowe (kratki, redukcje, krótkie przyłącza) nie mogą powodować przewężenia, które obniża efektywny przekrój poniżej wymaganego minimum. Na odbiorze robót warto sprawdzić, czy zastosowane elementy nie "dławią" przepływu.
Najsłabiej działa zwykle przy małej różnicy temperatur (np. latem) i krótkich kanałach, bo ciąg jest wtedy mniejszy. Zbyt mały przekrój dodatkowo zwiększa opory przepływu, co pogarsza działanie. Dlatego minimalne przekroje są wymagane, aby ograniczyć ryzyko nieskutecznej wentylacji.
Najczęstsze błędy to: utożsamianie "10 cm" z minimalnym przekrojem (zamiast z minimalnym bokiem), stosowanie 10×10 lub 12×12 cm mimo zbyt małej powierzchni, oraz wykonywanie przewężeń na odcinkach przyłączeniowych. Często myli się też wymagania wentylacji grawitacyjnej z mechaniczną.
Ćwicz trzy rzeczy: (1) przeliczanie m² na cm², (2) liczenie pól prostokąta i koła, (3) zapamiętanie, że wymagania obejmują jednocześnie minimalną powierzchnię i minimalny wymiar. Rozwiązuj zadania na "minimalny" i "najmniejszy" – to najczęstsze sformułowania w testach.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Kanały 12×12 i 10×10 mają zbyt małą powierzchnię."

Źródła:

  • Dziennik Ustaw: tekst jednolity wskazany w kontekście (Dz.U. 2022 poz. 1225) – informacja o podstawie prawnej i treści § 140 ust. 5 wg materiału kontekstowego (weryfikacja: lektura aktu w wersji ujednoliconej)

Materiały:

  • Tekst jednolity WT (warunki techniczne) – dział dotyczący przewodów kominowych i wentylacji
  • Podręczniki i skrypty z wentylacji budynków (wentylacja naturalna i przewody wywiewne)
  • Zadania obliczeniowe z przeliczania pól przekrojów i jednostek (cm² ↔ m²)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego