KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 12.
Model rynku, na którym funkcjonuje bardzo dużo przedsiębiorstw posiadających dużą swobodę w zakresie podejmowania decyzji gospodarczych, ceny ustalane są na rynku w wyniku równoważenia się popytu i podaży, a w sytuacji równowagi rynkowej cena równa jest kosztowi krańcowemu, nazywany jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Konkurencja doskonała to model, w którym działa bardzo wielu producentów, a pojedyncza firma nie ma wpływu na cenę (jest cenobiorcą). Cena kształtuje się na rynku w wyniku równowagi popytu i podaży, a w typowym ujęciu warunkiem wyboru produkcji firmy jest zrównanie ceny z kosztem krańcowym, stąd poprawna jest odpowiedź o konkurencji doskonałej.

Pełne wyjaśnienie:

Opis w pytaniu odpowiada klasycznemu modelowi konkurencji doskonałej. Najważniejsze cechy tego modelu to: bardzo duża liczba przedsiębiorstw, brak siły rynkowej pojedynczej firmy oraz kształtowanie się ceny na rynku jako rezultat równoważenia się popytu i podaży. W takiej sytuacji pojedyncze przedsiębiorstwo przyjmuje cenę jako daną (jest cenobiorcą) i wybiera wielkość produkcji tak, aby maksymalizować wynik ekonomiczny.

W standardowym ujęciu decyzja produkcyjna firmy w konkurencji doskonałej prowadzi do warunku, że przy danej cenie rynkowej opłaca się produkować do momentu, w którym cena zrówna się z kosztem krańcowym. To właśnie ta relacja (P = MC) jest silną wskazówką, że chodzi o konkurencję doskonałą, a nie o rynek z siłą rynkową sprzedawców.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Konkurencja monopolistyczna: firm jest zwykle wiele, ale produkty są zróżnicowane, a przedsiębiorstwa mają pewną możliwość wpływania na cenę (marka, cechy produktu). Nie jest to więc sytuacja pełnego "braku wpływu na cenę" charakterystyczna dla konkurencji doskonałej.
  • Monopol: na rynku działa jeden producent, który posiada znaczną siłę rynkową i kształtuje cenę, a nie przyjmuje jej jako wynik czystej gry popytu i podaży przy wielu firmach.
  • Oligopol: na rynku działa niewielu dużych producentów, których decyzje wzajemnie na siebie oddziałują (strategiczne zachowania). To przeciwieństwo założenia o "bardzo dużej liczbie" niezależnych firm.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: gdy w opisie pojawia się wiele firm + cena rynkowa jako dana dla firmy + warunek P=MC, najczęściej chodzi o konkurencję doskonałą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Konkurencja doskonała to model rynku, w którym działa bardzo wielu sprzedawców i nabywców, a pojedyncza firma nie ma wpływu na cenę (jest cenobiorcą). Cena powstaje na rynku w wyniku popytu i podaży, a firma wybiera produkcję, kierując się m.in. relacją ceny do kosztu krańcowego.
Bo przy bardzo dużej liczbie firm udział pojedynczego przedsiębiorstwa w rynku jest mały. Sprzedaż większej lub mniejszej ilości przez jedną firmę nie zmienia zauważalnie podaży rynkowej, więc nie wpływa na cenę. Firma przyjmuje cenę jako daną i dopasowuje do niej wielkość produkcji.
Oznacza to, że opłaca się zwiększać produkcję do momentu, gdy dodatkowy przychód z kolejnej jednostki (w konkurencji doskonałej równy cenie) zrównuje się z dodatkowym kosztem jej wytworzenia (kosztem krańcowym). Po przekroczeniu tego punktu dalsza produkcja jest niekorzystna.
W konkurencji doskonałej produkty są jednorodne, a firma nie ma wpływu na cenę. W konkurencji monopolistycznej firm jest wiele, ale produkty są zróżnicowane (marka, cechy), więc przedsiębiorstwo ma pewną kontrolę nad ceną. Na egzaminie szukaj w treści: "jednorodny produkt" i "brak wpływu na cenę".
Monopol to sytuacja, w której na rynku działa jeden producent (lub dominuje w praktyce), a wejście konkurentów jest utrudnione. Taki podmiot ma siłę rynkową i może kształtować cenę, zamiast ją tylko przyjmować. W zadaniach testowych wskazówką jest "jeden sprzedawca" oraz bariery wejścia.
O oligopolu mówimy, gdy rynek jest zdominowany przez kilka dużych firm. Ich decyzje są strategiczne, bo każda firma reaguje na działania konkurentów. W konkurencji doskonałej firm jest bardzo dużo i żadna nie ma wpływu na cenę. Różnica dotyczy głównie liczby firm i siły rynkowej.
Popyt i podaż opisują, ile konsumenci chcą kupić i ile producenci chcą sprzedać przy różnych cenach. Cena równowagi to taka, przy której ilość oferowana zrównuje się z ilością kupowaną. W modelach konkurencyjnych ta równowaga jest kluczowa, bo wyznacza cenę, którą firmy następnie "przyjmują".
Równowaga rynkowa występuje wtedy, gdy popyt i podaż są sobie równe, więc nie ma presji na zmianę ceny. W treści zadań często pojawia się sformułowanie o "równoważeniu się popytu i podaży" albo "cenie równowagi". To sygnał, że analizujemy mechanizm rynkowy, a nie decyzje cenowe monopolisty.
Monopol zakłada istnienie jednego sprzedawcy (lub praktycznie jednego dominującego). Jeśli w opisie jest "bardzo dużo przedsiębiorstw" i cena powstaje jako wynik równowagi popytu i podaży bez wpływu pojedynczej firmy, to jest to przeciwne do monopolu. W monopolach podmiot ma siłę kształtowania ceny.
Ucz się porównawczo: dla każdej struktury (konkurencja doskonała, monopolistyczna, oligopol, monopol) wypisz liczbę firm, siłę rynkową, rodzaj produktu i sposób kształtowania ceny. Trenuj na krótkich definicjach i przykładach. Na teście szukaj słów-kluczy: "wiele firm", "jeden sprzedawca", "zróżnicowany produkt".
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że konkurencja doskonała to model, w którym działa bardzo wielu producentów, a pojedyncza firma nie ma wpływu na cenę (jest cenobiorcą).

Źródła:

  • N. Gregory Mankiw, "Zasady ekonomii", rozdziały dotyczące konkurencji doskonałej i maksymalizacji zysku (warunek P=MC)
  • Hal R. Varian, "Mikroekonomia", część o zachowaniu przedsiębiorstwa w konkurencji doskonałej (koszt krańcowy i decyzje produkcyjne)
  • Paul A. Samuelson, William D. Nordhaus, "Ekonomia", rozdziały o strukturach rynkowych: konkurencja doskonała, monopol, oligopol

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw mikroekonomii (rozdziały: konkurencja doskonała, monopol, oligopol)
  • Notatki/opracowania z definicjami struktur rynkowych i ich cechami
  • Zestawy zadań testowych z mikroekonomii dla szkół ponadpodstawowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego