KWALIFIKACJA INF1 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 9.
Multiplekser o 4 wejściach adresowych posiada
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczba wejść danych multipleksera wynika z liczby linii adresowych (selekcji). Dla n linii adresowych można zakodować 2n stanów wyboru, czyli wskazać jedno z 2n wejść. Przy 4 wejściach adresowych otrzymujemy 24=16 możliwych wyborów, więc 16 wejść danych.

Pełne wyjaśnienie:

Multiplekser (MUX) to układ cyfrowy, który przełącza jedno z wielu wejść danych na pojedyncze wyjście. O tym, które wejście zostanie aktualnie podane na wyjście, decydują tzw. linie adresowe (często nazywane też liniami selekcji).

Kluczowa zasada jest taka, że jeśli mamy n linii adresowych, to możemy nimi zapisać 2n różnych kombinacji (bo każda linia może przyjąć stan 0 lub 1). Każda kombinacja odpowiada wyborowi jednego konkretnego wejścia danych. Dlatego multiplekser z 4 liniami adresowymi może wskazać 24 = 16 różnych stanów wyboru, a więc typowo ma 16 wejść danych.

Odpowiedź "16 wejść." jest więc poprawna, bo wynika bezpośrednio z zależności wykładniczej 2n między liczbą linii selekcji a liczbą wybieranych kanałów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "4 wejścia." – to typowy błąd utożsamienia linii adresowych z wejściami danych. Linie adresowe nie są kanałami danych, tylko sterują wyborem kanału.
  • "6 wejść." – taka wartość nie wynika z kodowania binarnego. Przy 4 liniach selekcji liczba stanów wyboru nie rośnie liniowo, tylko jako potęga dwójki.
  • "2 wejścia." – odpowiadałoby to sytuacji z 1 linią adresową (21=2), a nie z 4 liniami.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "n wejść adresowych/selekcji", odruchowo sprawdź 2n. Ta reguła pozwala szybko wyznaczać rozmiary typowych multiplekserów i demultiplekserów spotykanych w technice cyfrowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Multiplekser (MUX) to układ cyfrowy, który wybiera jeden z wielu sygnałów wejściowych i przekazuje go na wspólne wyjście. Stosuje się go do komutacji kanałów, oszczędzania linii transmisyjnych oraz wyboru źródła danych w urządzeniach i torach telekomunikacyjnych.
Wejścia adresowe nie przenoszą danych, tylko sterują wyborem kanału. Ich stan binarny wskazuje, które wejście danych ma zostać przełączone na wyjście. Dlatego liczba linii selekcji decyduje o tym, ile wejść danych może mieć multiplekser.
Stosuje się zależność 2n, gdzie n to liczba linii adresowych (selekcji). Wynika to z faktu, że każda linia ma dwa stany (0/1), więc łącznie tworzą 2n kombinacji wyboru, czyli tyle kanałów wejściowych.
Cztery linie selekcji kodują liczbę binarną o długości 4 bitów. Taki kod ma 24=16 możliwych kombinacji. Każda kombinacja odpowiada wyborowi jednego wejścia danych, więc typowy MUX z 4 liniami selekcji obsługuje 16 wejść.
Nie. "Wejścia adresowe" (selekcji) to sygnały sterujące wyborem, a "wejścia danych" to kanały, między którymi wybieramy. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba rozpoznać, o który typ wejść chodzi, bo mają różne funkcje i różną liczność.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie linii selekcji z wejściami danych, liczenie "liniowo" zamiast 2n, oraz przenoszenie intuicji z demultipleksera (wiele wyjść) na multiplekser (wiele wejść). Pomaga szybkie sprawdzenie reguły 2n.
MUX spotyka się m.in. w urządzeniach przełączających źródła sygnałów, w torach pomiarowych, w układach cyfrowych sterowania oraz w systemach, gdzie trzeba przełączyć wiele linii na wspólny kanał. To podstawowy element komutacji i wyboru kanału.
Multiplekser ma zwykle wiele wejść danych i jedno wyjście, a demultiplekser odwrotnie: jedno wejście i wiele wyjść. Oba mają linie adresowe (selekcji), ale pełnią one rolę wyboru wejścia lub wyboru wyjścia.
W typowych multiplekserach o liczbie wejść będącej potęgą dwójki tak: n = log2(m), gdzie m to liczba wejść danych. W praktyce istnieją też rozwiązania nietypowe (z dodatkowymi wejściami EN itp.), ale na egzaminach najczęściej obowiązuje relacja 2n.
Zawsze sprawdź, czy podana liczba dotyczy linii selekcji. Następnie policz 2n (dla 1→2, 2→4, 3→8, 4→16). Na końcu upewnij się, że pytanie dotyczy "wejść danych", a nie np. dodatkowych sygnałów sterujących.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Liczba wejść danych multipleksera wynika z liczby linii adresowych (selekcji)."

Źródła:

  • Wikipedia (EN), "Multiplexer" – opis relacji między liczbą linii selekcji a liczbą wejść (2^n), https://en.wikipedia.org/wiki/Multiplexer - dostęp 2026-03-02
  • All About Circuits, "Multiplexers (MUX) and Demultiplexers (DEMUX)" – wyjaśnienie, że n linii wyboru adresuje 2^n wejść, https://www.allaboutcircuits.com/textbook/digital/chpt-9/multiplexers/ - dostęp 2026-03-02
  • Texas Instruments, "SN74HC151 8-Line to 1-Line Data Selector/Multiplexer" (karta katalogowa – wejścia selekcji adresują kanały danych; przykład 3 linie selekcji → 8 wejść), https://www.ti.com/lit/ds/symlink/sn74hc151.pdf - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podstawy elektroniki cyfrowej: rozdziały o układach kombinacyjnych (MUX/DEMUX)
  • Noty katalogowe układów multiplekserów (np. rodzina 74HC/74LS – opis wejść selekcji i wejść danych)
  • Ćwiczenia z czytania schematów: identyfikacja linii selekcji i liczby kanałów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego