KWALIFIKACJA ELM2 + ELM5 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 6.
Multiplekser to układ kombinacyjny, którego zadaniem jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Multiplekser (MUX) jest układem kombinacyjnym, który na podstawie linii adresowych wybiera jeden z wielu sygnałów wejściowych i przekazuje go na jedno wyjście.
Konwersja kodów to rola koderów/dekoderów, sterowanie wyświetlaczem realizuje zwykle dekoder/driver, a zliczanie impulsów wymaga układu sekwencyjnego (licznika).

Pełne wyjaśnienie:

Multiplekser (MUX) to układ kombinacyjny służący do selekcji jednego spośród wielu sygnałów wejściowych. Wybór odbywa się na podstawie sygnałów sterujących (linii adresowych). W efekcie na wyjściu pojawia się dokładnie ten sygnał, który został wskazany adresem/stanem wejść sterujących. Taka funkcja jest wykorzystywana m.in. do przełączania źródeł danych, wyboru kanału pomiarowego lub kierowania sygnału na wspólną linię.

Odpowiedź "przekazywanie wybranego adresem sygnału cyfrowego … na wyjście" opisuje właśnie tę istotę: MUX nie tworzy nowego kodu, tylko przepuszcza wybrane wejście na wyjście zgodnie z adresowaniem.

Pozostałe propozycje dotyczą innych bloków:

  • "konwersja kodu pierścieniowego …" – to opis działania kodera lub układu konwersji kodów. Multiplekser nie musi wykonywać konwersji reprezentacji; jego główną rolą jest wybór jednego sygnału.
  • "sterowanie wskaźnikiem 7-segmentowym" – typowo realizują to dekodery/sterowniki wyświetlaczy (np. konwersja kodu na segmenty). MUX może być elementem pomocniczym, ale nie jest to jego podstawowa definicja.
  • "zliczanie i zapamiętywanie liczby impulsów" – zliczanie wymaga pamięci stanu, więc dotyczy układów sekwencyjnych (liczników, rejestrów). Multiplekser jest kombinacyjny, więc nie "pamięta" liczby impulsów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się słowa "wybiera", "adresuje", "przełącza jedno z wielu" – najczęściej chodzi o multiplekser. Gdy jest "konwersja kodu" – myśl o koderze/dekoderze; gdy "zlicza" – o liczniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Multiplekser (MUX) to układ kombinacyjny, który wybiera jeden z wielu sygnałów wejściowych i przekazuje go na jedno wyjście. O tym, które wejście jest wybrane, decydują linie sterujące (adresowe).
Linie adresowe (sterujące) kodują wybór wejścia. Dla danego ustawienia adresu MUX łączy logicznie wybrane wejście z wyjściem, a pozostałe wejścia są "pomijane". To selekcja sygnału, a nie jego przetwarzanie.
Bo stan wyjścia zależy wyłącznie od aktualnych stanów wejść danych i wejść adresowych. Multiplekser nie przechowuje informacji w czasie, więc nie ma pamięci stanu jak liczniki czy rejestry.
Multiplekser wybiera jedno z wielu wejść i podaje je na wyjście. Dekoder zwykle zamienia kod z wejść na aktywację jednej z wielu linii wyjściowych (np. 3→8). To inny kierunek działania: selekcja vs dekodowanie.
Typowo nie. Konwersja kodów to zadanie koderów/dekoderów. MUX może przenosić sygnały będące kodami, ale jego podstawowa funkcja to wybór kanału, a nie zamiana jednej reprezentacji kodu na inną.
Gdy trzeba przełączyć wiele źródeł sygnału na jedną linię: np. wybór jednego czujnika do pomiaru, przełączanie kanałów danych na magistrali lub selekcja jednego z kilku sygnałów sterujących w układzie cyfrowym.
Zliczanie wymaga elementu pamiętającego poprzedni stan (kolejne wartości licznika), czyli układu sekwencyjnego. Multiplekser nie posiada pamięci stanu; jedynie przełącza sygnał na wyjście zależnie od adresu.
Szukaj sformułowań typu: "wybiera", "przełącza", "jeden z wielu", "adres", "selekcja wejścia". Jeśli odpowiedzi dotyczą sterowania wyświetlaczem lub zliczania, to zwykle są to dystraktory dla innych bloków logicznych.
Klasyczny MUX ma jedno wyjście, ale spotyka się rozwiązania wielobitowe (np. 8-bitowe), gdzie równolegle przełącza się kilka linii naraz. Funkcyjnie to nadal selekcja: wybór jednego "kanału" spośród wielu.
Często pojawiają się pytania o rozróżnienie: multiplekser, demultiplekser, dekoder, koder, licznik, rejestr. Warto umieć wskazać, które układy są kombinacyjne, a które sekwencyjne oraz jaka jest ich podstawowa funkcja.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (EN): Multiplexer — https://en.wikipedia.org/wiki/Multiplexer (dostęp: 2026-03-01)
  • All About Circuits: Multiplexers (Digital) — https://www.allaboutcircuits.com/textbook/digital/chpt-9/multiplexers/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Texas Instruments: Multiplexers and Demultiplexers overview (Logic) — https://www.ti.com/logic-voltage-translation/multiplexers-demultiplexers/overview.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Dokumentacje (datasheet) popularnych układów MUX/DEMUX serii 74xx/74HCxx (opis funkcji i tablice prawdy)
  • Notatki z podstaw techniki cyfrowej: układy kombinacyjne (MUX, DEMUX, dekodery, kodery)
  • Ćwiczenia z czytania tablic prawdy i schematów blokowych układów logicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego