KWALIFIKACJA MEC5 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 27.
N10 G00 X0 Y0 Z0
N20 G01 X50 Y50 F500
N30 M06 T2
N40 M30
Interpretując powyższy kod, co oznacza linia N30?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Linia N30 zawiera polecenie M06 (M6), które w typowych programach NC oznacza wykonanie zmiany narzędzia.
Adres T2 wskazuje numer narzędzia, które ma zostać pobrane/aktywowane, dlatego N30 interpretuje się jako zmianę narzędzia na nr 2, a nie ruch osi czy zakończenie programu.

Pełne wyjaśnienie:

W programach NC poszczególne bloki (tu oznaczone numerami N10, N20, N30, N40) mogą zawierać zarówno polecenia ruchu osi (najczęściej G-kody), jak i funkcje pomocnicze sterowania (M-kody) oraz adresy opisujące parametry, np. współrzędne i posuw.

W linii N30 M06 T2 kluczowy jest kod M06 (M6). W typowych sterowaniach CNC jest to polecenie zmiany narzędzia (tool change). Adres T2 oznacza numer narzędzia – czyli wskazanie, które narzędzie ma zostać wybrane i użyte po wykonaniu zmiany. Z tego powodu poprawna interpretacja N30 to: zmiana narzędzia na numer 2.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo mieszają różne grupy funkcji:

  • "Zatrzymanie programu i powrót do początku." – temu odpowiada zwykle kod kończący program (np. M30), a nie M06. W pokazanym fragmencie funkcję końca programu pełni linia N40.
  • "Przesunięcie narzędzia do punktu (2, 2) w trybie interpolacji liniowej." – interpolacja liniowa jest realizowana przez G01 i wymaga podania współrzędnych osi (np. X… Y…). Sam zapis T2 nie jest współrzędną i nie uruchamia ruchu.
  • "Przesunięcie narzędzia do punktu (2, 2) w trybie interpolacji okrężnej zgodnie z ruchem wskazówek zegara." – interpolacja kołowa (zwykle G02/G2) to również G-kod, a nie M-kod, i wymaga parametrów geometrycznych toru. W linii N30 nie ma takich danych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w bloku widzisz M (np. M06, M30), myśl o funkcjach pomocniczych/organizacyjnych programu, a gdy widzisz G (np. G00, G01), myśl o trybie ruchu i interpolacji. Adres T najczęściej dotyczy narzędzia, a nie położenia osi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kod M06 (M6) najczęściej oznacza polecenie zmiany narzędzia. Sterowanie wykonuje procedurę wymiany (np. z magazynu narzędzi), aby przygotować wskazane narzędzie do dalszej obróbki.
Adres T oznacza zwykle numer narzędzia (np. T2 = narzędzie nr 2). W połączeniu z M06 wskazuje, które narzędzie ma zostać pobrane/aktywowane po zmianie.
Współrzędne położenia zapisuje się adresami osi, np. X i Y. Zapis T2 nie jest osią, tylko adresem narzędzia, więc nie opisuje ruchu do punktu (2,2).
M30 najczęściej oznacza koniec programu oraz reset/przewinięcie do początku (zależnie od sterowania). Nie jest to kod zmiany narzędzia ani kod ruchu interpolacyjnego.
G-kody opisują tryby ruchu i interpolacje (np. szybki dojazd, interpolacja liniowa). M-kody sterują funkcjami pomocniczymi (np. zmiana narzędzia, zakończenie programu). To ułatwia szybką interpretację bloków.
Zmianę narzędzia wstawia się przed operacją, która wymaga innego narzędzia (np. po planowaniu przejście na frez palcowy). Zwykle poprzedza się ją bezpiecznym odjazdem na wysokość Z i do pozycji wymiany.
Zależy od sterowania. Często spotyka się zapis T2 M06, ale niektóre sterowania akceptują też M06 T2. Na egzaminie liczy się rozpoznanie, że kombinacja M06 i T dotyczy zmiany narzędzia.
Typowe błędy to mylenie T ze współrzędnymi osi, przypisywanie M06 znaczenia zakończenia programu (to rola M30) albo pomijanie faktu, że M-kody nie opisują interpolacji ruchu (G01/G02/G03).
G01 oznacza ruch prostoliniowy do zadanych współrzędnych z określonym posuwem (F). Aby ruch wystąpił, w bloku muszą pojawić się adresy osi (np. X, Y, Z), a nie adres narzędzia T.
Naucz się grup funkcji: ruch (G00/G01/G02/G03), posuw (F), obroty (S), narzędzie (T) i funkcje pomocnicze (M). Ćwicz czytanie krótkich programów i wskazywanie, które bloki odpowiadają za ruch, a które za organizację procesu.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • LinuxCNC Documentation – M6 (Tool Change) – https://linuxcnc.org/docs/html/gcode/m-code.html#mcode:m6-tool-change (dostęp: 2026-02-27)
  • LinuxCNC Documentation – M30 (Program End and Rewind) – https://linuxcnc.org/docs/html/gcode/m-code.html#mcode:m30-program-end-and-rewind (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (EN) – G-code (omówienie kodów M i adresu T) – https://en.wikipedia.org/wiki/G-code (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Dokumentacja/konwersatory producenta sterowania używanego w pracowni (opis M06, M30, T)
  • Podręczniki do podstaw programowania NC (G-kody, M-kody, struktura bloków)
  • Materiały szkolne z kwalifikacji dotyczące użytkowania obrabiarek skrawających i programowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego