KWALIFIKACJA ROL4 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 4.
Na jaką powierzchnię gruntów ornych można zastosować obornik przechowywany na płycie o wymiarach 50 m x 20 m x 1,5 m, jeśli zaplanowana dawka wynosi 30 t/ha, a 1 m3 nawozu waży 900 kg?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość obornika na płycie: 50×20×1,5 = 1500 m³.
Masa: 1500 m³ × 900 kg/m³ = 1 350 000 kg = 1350 t.
Przy dawce 30 t/ha powierzchnia wynosi 1350/30 = 45 ha.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć, na jaką powierzchnię można zastosować obornik, trzeba przejść przez trzy kroki: objętość, masę oraz podział przez dawkę na 1 ha.

1) Objętość obornika na płycie
Zakładamy, że obornik wypełnia prostopadłościan o wymiarach: 50 m × 20 m × 1,5 m.
Objętość: 50 × 20 × 1,5 = 1500 m³.

2) Zamiana objętości na masę
Podano, że 1 m³ nawozu waży 900 kg, czyli masa objętościowa wynosi 900 kg/m³.
Masa całkowita: 1500 m³ × 900 kg/m³ = 1 350 000 kg.
Następnie przeliczamy na tony, bo dawka jest w t/ha: 1 350 000 kg ÷ 1000 = 1350 t.

3) Obliczenie powierzchni przy dawce 30 t/ha
Jeżeli na 1 ha ma przypadać 30 t, to powierzchnia możliwa do nawożenia wynosi: 1350 t ÷ 30 t/ha = 45 ha.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wynik 30 ha zwykle wynika z pomylenia jednostek (np. pozostania przy kg bez zamiany na t) albo błędnego przyjęcia mniejszej masy całkowitej.
  • Wynik 15 ha często pojawia się po pominięciu czynnika 2 w obliczeniach (np. pomylenie 50×20=1000 z 500 lub błąd w mnożeniu przez 1,5).
  • Wynik 50 ha może być skutkiem "zakotwiczenia" na liczbie 50 z treści albo wykonania tylko części obliczeń i dopasowania do odpowiedzi.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich zadaniach zawsze pilnuj, by jednostki w ostatnim działaniu pasowały do siebie: skoro dawka jest w t/ha, to masa całkowita też musi być w tonach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Traktujesz pryzmę jak prostopadłościan i liczysz: długość × szerokość × wysokość. Dla 50 m × 20 m × 1,5 m wychodzi 1500 m³. Ten krok jest konieczny, bo dopiero z objętości przechodzisz do masy, korzystając z informacji, ile waży 1 m³.
To masa objętościowa (praktycznie "gęstość" w zadaniu). Mówi, ile kilogramów ma 1 m³ obornika. Dzięki temu możesz przeliczyć objętość na masę: masa = objętość × 900 kg/m³. Bez tego nie da się porównać wyniku z dawką podaną w t/ha.
Najprościej: 1 tona = 1000 kg. Gdy masz masę w kilogramach, dzielisz przez 1000 i otrzymujesz tony. To ważne, bo dawki nawożenia w rolnictwie często podaje się w t/ha lub kg/ha i jednostki muszą się zgadzać w ostatnim działaniu.
Dawka 30 t/ha oznacza, że na każdy 1 hektar potrzeba 30 ton obornika. Jeśli znasz masę całkowitą (w tonach), to liczba hektarów wynika z ilorazu: t ÷ (t/ha) = ha. To klasyczne przeliczenie "ile jednostek powierzchni obsłuży zapas przy stałym zużyciu".
Najczęstsze pomyłki to: brak zamiany kg na t (albo odwrotnie), pominięcie jednego wymiaru przy liczeniu objętości, błędne mnożenie przez 1,5 oraz dzielenie objętości (m³) przez dawkę w t/ha. Pomaga kontrola jednostek w każdym kroku: m³ → kg → t → ha.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się, że podane wymiary opisują objętość obornika, którą należy wykorzystać w obliczeniach (czyli "pełne wypełnienie" do wskazanej wysokości). Jeśli w praktyce są straty, ubijanie lub nierówna pryzma, to musi być to doprecyzowane w treści.
Takie obliczenia stosuje się przy planowaniu nawożenia i logistyki: ile pola da się zasilić daną ilością obornika, ile kursów rozrzutnikiem będzie potrzebnych, czy zapas wystarczy na zaplanowane działki. Dla pszczelarza prowadzącego gospodarstwo rolne to element planowania bazy pożytkowej i upraw.
Wykonaj oszacowanie: objętość 1500 m³ i masa 900 kg/m³ daje ok. 1,35 mln kg, czyli ok. 1350 t. Przy dawce 30 t/ha wychodzi 1350/30 ≈ 45 ha. Jeśli otrzymasz np. 0,45 ha lub 450 ha, to niemal na pewno masz błąd jednostek lub w mnożeniu.
Nie musi, ale jednostki muszą być spójne. Możesz liczyć w kilogramach: 30 t/ha to 30 000 kg/ha. Wtedy powierzchnia = 1 350 000 kg ÷ 30 000 kg/ha = 45 ha. Wybierz wariant, który minimalizuje ryzyko pomyłki, i pilnuj dzielenia przez 1000 lub 30 000.
Ćwicz schemat: objętość → masa → dawka → powierzchnia, a przy każdym kroku dopisuj jednostki. Zrób zestaw krótkich zadań z przeliczania: m³ na kg, kg na t, t/ha na kg/ha. Najwięcej punktów traci się na drobnych konwersjach, nie na samym dzieleniu.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że objętość obornika na płycie: 50×20×1,5 = 1500 m³.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Prostopadłościan" – wzór na objętość (V=a·b·c). https://pl.wikipedia.org/wiki/Prostopad%C5%82o%C5%9Bcian - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL): "Hektar" – definicja i przeliczenie na m². https://pl.wikipedia.org/wiki/Hektar - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL): "Tona" – relacja t do kg (1 t = 1000 kg). https://pl.wikipedia.org/wiki/Tona - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i materiały do przedmiotów rolniczych: nawożenie i gospodarka nawozami naturalnymi (działy: dawki, jednostki, obliczenia)
  • Zestawy zadań z przeliczania jednostek i obliczeń praktycznych w rolnictwie
  • Materiały szkoleniowe z planowania nawożenia (część obliczeniowa: t/ha, kg/ha)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego