KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 19.
Na butelce koncentratu soku podano, że na 100 ml koncentratu należy użyć 2 l wody. Ile koncentratu należy przygotować, aby sporządzić napój z 6 litrów wody?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na etykiecie jest proporcja: 100 ml koncentratu na 2 l wody.
6 l wody to 3 razy więcej niż 2 l, więc koncentratu też potrzeba 3 razy więcej.
100 ml × 3 = 300 ml. Odpowiedź 300 ml zachowuje tę samą moc napoju.

Pełne wyjaśnienie:

Informacja z etykiety określa stały stosunek: na 2 l wody przypada 100 ml koncentratu. Aby napój miał taki sam smak i stężenie, przy większej ilości wody trzeba zwiększyć ilość koncentratu w tej samej proporcji.

Najprościej porównać ilość wody:

  • 2 l wody → 100 ml koncentratu
  • 6 l wody → ? ml koncentratu

Widać, że 6 l to 3 × 2 l, więc koncentratu także potrzebujemy 3 razy więcej:

100 ml × 3 = 300 ml.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "200 ml" zaniża ilość koncentratu (dałoby zbyt słaby napój), bo odpowiadałoby rozcieńczeniu mocniejszemu niż z etykiety.
  • "600 ml" zawyża ilość koncentratu (napój byłby za mocny); to tak, jakby dla 6 l przyjąć niewłaściwą proporcję.
  • "1200 ml" jest wielokrotnie za duże i wynika zwykle z pomylenia jednostek lub błędnego odwrócenia proporcji.

W gastronomii takie przeliczenia stosuje się przy dystrybutorach napojów, syropach i koncentratach. Dobra praktyka na egzaminie: najpierw policz, ile razy zmienia się "baza" (tu: woda), a potem pomnóż składnik zależny (tu: koncentrat) przez ten sam mnożnik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustal mnożnik skali: porównaj nową ilość wody do tej z etykiety (np. 6 l / 2 l = 3). Następnie pomnóż ilość koncentratu z etykiety przez ten mnożnik (100 ml × 3 = 300 ml). To zachowuje identyczne stężenie napoju.
Bo etykieta podaje stały stosunek koncentratu do wody. Gdy chcesz uzyskać ten sam smak, zwiększasz (lub zmniejszasz) oba składniki w tym samym stopniu. Proporcja pozwala przeliczyć recepturę bez zmiany stężenia.
Oznacza to zalecaną recepturę rozcieńczenia: na każde 2 litry wody dodajesz 100 ml koncentratu. W praktyce ułatwia to przygotowanie większych porcji napoju w gastronomii i zapewnia powtarzalność smaku między partiami.
Najczęstsze błędy to pominięcie zera (np. 6 l jako 600 ml), mylenie kierunku przeliczenia oraz zaokrąglanie bez kontroli. Warto pamiętać: 1 l = 1000 ml, więc 6 l = 6000 ml, choć tu można liczyć też bez zmiany jednostek.
Nie trzeba. Można pracować na litrach, bo proporcja dotyczy relacji "2 l wody → 100 ml koncentratu". Wystarczy zauważyć, że 6 l to 3 razy więcej niż 2 l. Przeliczenie na ml bywa pomocne, ale nie jest konieczne.
Oceń logicznie: jeśli wody jest 3 razy więcej, koncentratu też powinno być 3 razy więcej. Wynik 300 ml jest większy od 100 ml, ale nie gigantyczny. Gdy wychodzą wartości typu 1200 ml, warto wrócić do skali i upewnić się, że nie odwrócono proporcji.
Najpierw policz koncentrat na 1 l: skoro 100 ml jest na 2 l, to na 1 l wypada 50 ml. Potem pomnóż przez 6 l: 50 ml × 6 = 300 ml. Ta metoda jest wygodna, gdy etykieta podaje wartości na inną liczbę litrów.
Stosuje się je przy przygotowaniu napojów z koncentratów i syropów, rozrabianiu soków dla bufetu, barze, cateringu, a także przy zalewach i marynatach. Umiejętność szybkiego skalowania przepisu pomaga utrzymać stałą jakość i kontrolę kosztów.
Najczęściej: litr (l) i mililitr (ml) dla płynów, czasem decylitr (dl) oraz miary kuchenne (łyżka, szklanka). Na egzaminie zwykle podane są jednostki metryczne, więc kluczowe jest pewne przeliczanie 1 l = 1000 ml.
Ćwicz zadania z proporcji: rozcieńczanie koncentratów, skalowanie porcji i przeliczanie jednostek. Pomaga schemat: policz mnożnik skali (nowa ilość / stara ilość), a potem zastosuj go do składnika. Sprawdzaj wynik "na zdrowy rozsądek".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Na etykiecie jest proporcja: 100 ml koncentratu na 2 l wody."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Proporcja", https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL), "Litr", https://pl.wikipedia.org/wiki/Litr - dostęp 2026-02-27
  • Khan Academy, "Ratios and proportions (Arithmetic)", https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-ratios-proportions - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Ćwiczenia z proporcji i procentów w kontekście gastronomii (rozcieńczanie, zalewy, syropy)
  • Tabele przeliczeń jednostek kuchennych (l–ml)
  • Zadania rachunkowe z receptur: przeliczanie porcji i surowców

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego