KWALIFIKACJA BUD22 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 29.
Na czym polegają fitomelioracje przeciwerozyjne?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Fitomelioracje przeciwerozyjne polegają na trwałym zabezpieczaniu powierzchni gruntu roślinnością, która ogranicza spływ wody i wywiewanie cząstek gleby. Dlatego poprawne jest wskazanie zadrzewień, zakrzewień i zadarnień jako biologicznej "zabudowy" terenu stabilizującej podłoże i skarpy.

Pełne wyjaśnienie:

Fitomelioracje przeciwerozyjne to działania melioracyjne o charakterze biologicznym, w których czynnikiem "naprawczym" jest roślinność. Ich celem jest ograniczenie erozji (zwłaszcza wodnej na stokach oraz na skarpach rowów i cieków) poprzez trwałe związanie i osłonięcie gleby.

Odpowiedź "Na zabudowie terenu trwałymi formacjami roślinnymi – zadrzewienia, zakrzewienia, zadarnienia." jest poprawna, ponieważ opisuje sedno fitomelioracji: wykorzystanie stałej okrywy roślinnej i systemów korzeniowych do:

  • zmniejszenia prędkości spływu powierzchniowego i energii kropli deszczu,
  • zwiększenia szorstkości powierzchni i zatrzymania części wody,
  • mechanicznego wzmocnienia gruntu (korzenie),
  • ograniczenia odsłonięcia gleby na działanie wiatru.

Pozostałe propozycje nie opisują fitomelioracji, choć mogą mieć związek z ochroną gleby:

  • "Wykonywanie zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych poprzecznie do spadku terenu" odnosi się do praktyk agrotechnicznych (organizacji uprawy), a nie do trwałych formacji roślinnych jako umocnienia biologicznego.
  • "Spulchnianie głębszych warstw gleby z wykorzystaniem specjalistycznych maszyn" to działanie mechaniczne (uprawowe/gleboznawcze) ukierunkowane na strukturę i zwięzłość gleby, a nie typowa fitomelioracja przeciwerozyjna.
  • "Regularne koszenie skarp oraz usuwanie drzew i zakrzaczeń ze stref przybrzeżnych koryta cieku" dotyczy utrzymania i eksploatacji skarp/koryta. Usuwanie roślinności może wręcz pogarszać odporność na erozję, więc nie jest istotą działań fitomelioracyjnych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się przedrostek "fito-", szukaj odpowiedzi opartych na roślinach i ich trwałym oddziaływaniu (zadarnienie, nasadzenia, pasy roślinne), a nie na pracy maszyną czy jednorazowym zabiegu pielęgnacyjnym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Są to działania przeciwerozyjne oparte na roślinności, czyli trwałym zabezpieczeniu gruntu przez zadarnienie, zakrzewienie lub zadrzewienie. Rośliny osłaniają glebę i wzmacniają ją korzeniami, dzięki czemu zmniejsza się wymywanie i wywiewanie cząstek gruntu.
Okrywa roślinna zmniejsza uderzenie kropli deszczu w glebę, spowalnia spływ powierzchniowy i zwiększa infiltrację. System korzeniowy stabilizuje skarpy i wiąże cząstki gruntu, co ogranicza powstawanie bruzd i osuwanie się materiału.
Typowe przykłady to zadarnianie skarp rowów, zakładanie pasów krzewów na stokach, zadrzewienia śródpolne oraz obsiew mieszanek traw na powierzchniach narażonych na spływ. Ważna jest trwałość: rośliny mają stanowić stałe umocnienie biologiczne.
Zabiegi uprawowe poprzecznie do spadku terenu to rozwiązania agrotechniczne (organizacja uprawy), które mogą ograniczać spływ, ale nie polegają na tworzeniu trwałych formacji roślinnych jako umocnienia. Fitomelioracje koncentrują się na roli roślin jako elementu stabilizującego grunt.
Nie w typowym rozumieniu. Spulchnianie to zabieg mechaniczny dotyczący struktury gleby, a nie wykorzystanie roślin do zabezpieczenia powierzchni przed erozją. Fitomelioracje bazują na okrywie roślinnej i korzeniach, które działają długotrwale w terenie.
Zadarnienie stosuje się tam, gdzie grunt jest odsłonięty i narażony na spływ lub rozmywanie, np. na skarpach rowów, nasypach i po robotach ziemnych. Darń szybko osłania powierzchnię i stabilizuje ją korzeniami, co ogranicza ubytki gruntu.
Krzewy i trawy wzmacniają brzegi oraz skarpy korzeniami i tłumią energię wody opadowej. Ich usunięcie może odsłonić glebę, ułatwić jej rozmywanie i przyspieszyć degradację skarp. Utrzymanie cieków nie zawsze oznacza maksymalne "oczyszczanie" z roślin.
Fitomelioracje wykorzystują rośliny jako główny element stabilizacji (darń, krzewy, drzewa). Umocnienia techniczne opierają się na materiałach i konstrukcjach (np. narzut, elementy prefabrykowane). W praktyce często łączy się oba podejścia, ale pytanie o "fito-" wskazuje na rozwiązania roślinne.
Najczęściej mylą działania roślinne z agrotechniką (orka, uprawa w poprzek stoku) albo z pracami mechanicznymi w glebie. Inny błąd to uznanie, że samo koszenie skarp jest "przeciwerozyjne", mimo że kluczowe jest utrzymanie trwałej okrywy i stabilizacji korzeniami.
Pomaga grupowanie pojęć według mechanizmu: biologiczne (rośliny), mechaniczne (maszyny i grunt), agrotechniczne (organizacja uprawy), techniczne (konstrukcje). Dla "fitomelioracji" zapamiętaj rdzeń "fito-" i kojarz go z trwałą okrywą roślinną i korzeniami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Fitomelioracje przeciwerozyjne polegają na trwałym zabezpieczaniu powierzchni gruntu roślinnością, która ogranicza spływ wody i wywiewanie cząstek gleby."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - zalecane: podręczniki i skrypty z melioracji oraz ochrony gleb używane w kształceniu zawodowym
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych dot. umocnień biologicznych skarp i przeciwerozyjnego zagospodarowania terenu
  • Notatki z zakresu rekultywacji i biologicznej stabilizacji powierzchni gruntów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego