KWALIFIKACJA DRM4 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 18.
Na dłutarce łańcuszkowej wykonuje się gniazda o przekroju
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dłutarka łańcuszkowa wykonuje gniazda pod czopy, w których końce nie są "ostre", lecz zaokrąglone – wynika to z toru pracy łańcucha i prowadnicy. W efekcie przekrój takiego gniazda ma kształt owalny (zbliżony do prostokąta z półokrągłymi zakończeniami). Pozostałe figury nie oddają typowego efektu tej obróbki.

Pełne wyjaśnienie:

Dłutarka łańcuszkowa jest maszyną stolarską przeznaczoną do wykonywania gniazd, najczęściej w elementach przeznaczonych do połączeń czopowo‑gniazdowych. Narzędziem roboczym jest łańcuch tnący poruszający się po prowadnicy. Taki układ powoduje, że podczas wybierania materiału końce wybrania nie tworzą idealnych naroży 90°, lecz mają zaokrąglenia wynikające z geometrii prowadzenia łańcucha.

Dlatego typowy kształt gniazda wykonywanego na dłutarce łańcuszkowej opisuje się jako owalny (praktycznie: "prostokąt" z półokrągłymi zakończeniami). To rozpoznawalna cecha odróżniająca ten sposób wykonywania gniazd od technologii dających przekroje stricte okrągłe lub o ostrych narożach.

  • Owalnym – poprawnie, bo końce gniazda są zaokrąglone przez tor pracy narzędzia.
  • Okrągłym – błędnie; przekrój okrągły jest typowy dla wiercenia (wiertło) lub rozwiercania, a nie dla klasycznego gniazda pod czop wykonywanego łańcuchem.
  • Prostokątnym – błędnie w sensie ścisłym: gniazdo może mieć boki równoległe jak w prostokącie, ale zakończenia nie są ostrokątne, więc nie jest to idealny prostokąt.
  • Kwadratowym – błędnie; po pierwsze kwadrat to szczególny przypadek prostokąta, a po drugie nadal występują zaokrąglenia na końcach, więc nie uzyskuje się przekroju kwadratowego w sensie geometrycznym.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się dłutarka łańcuszkowa, zapamiętaj skojarzenie: "gniazdo z zaokrąglonymi końcami". To pomaga odróżnić ją od wiertarki (okrąg) i od metod wymagających ostrych naroży (które zwykle i tak wymagają dodatkowego dopracowania).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dłutarka łańcuszkowa to maszyna stolarska do wykonywania gniazd w drewnie (najczęściej pod połączenia czopowo-gniazdowe). Materiał jest wybierany przez łańcuch tnący poruszający się po prowadnicy, co umożliwia szybkie wykonanie gniazda o wymaganej długości i głębokości.
Końce gniazda są zaokrąglone, bo wynika to z geometrii pracy łańcucha i prowadnicy. Narzędzie usuwa materiał w sposób, który nie tworzy idealnie ostrych naroży na zakończeniach wybrania. Stąd przekrój opisuje się jako owalny (zbliżony do prostokąta z zaokrąglonymi końcami).
Gniazda pod czopy stosuje się m.in. w ramach (drzwi, okna), konstrukcjach mebli, stelażach i elementach szkieletowych. Czop wchodzi w gniazdo, a połączenie można dodatkowo wzmocnić klejem lub kołkami. Ważne jest dopasowanie wymiarów i uwzględnienie zaokrągleń końców gniazda.
W praktyce typowy efekt pracy dłutarki łańcuszkowej to gniazdo z zaokrąglonymi zakończeniami. Jeśli projekt wymaga ostrych naroży, zwykle potrzebna jest dodatkowa obróbka wykańczająca (np. ręczne dopracowanie) albo zastosowanie innej technologii, która lepiej odpowiada wymaganej geometrii.
Gniazdo owalne ma "dłuższy" kształt: boki są w przybliżeniu równoległe, a końce są zaokrąglone. Otwór okrągły ma stały promień na całym obwodzie i jest typowy dla wiercenia. Gdy w pytaniu występuje dłutarka łańcuszkowa i "gniazdo", najczęściej chodzi o kształt owalny.
Najczęściej myli się efekt pracy dłutarki łańcuszkowej z wiertarką (wybór "okrągły") albo zakłada idealny "prostokąt/kwadrat" bez zaokrągleń. Pomaga zapamiętanie, że narzędzie pracuje po prowadnicy i pozostawia zaokrąglone zakończenia gniazda, co daje przekrój owalny.
Kluczowe są: długość, szerokość i głębokość gniazda oraz jakość powierzchni (poszarpania, przypalenia, wyrwania włókien). Istotna jest też powtarzalność ustawień i prostopadłość do baz. W połączeniu czop–gniazdo liczy się dopasowanie, aby zapewnić wytrzymałość i stabilność elementu.
Dłutarkę łańcuszkową wybiera się, gdy trzeba szybko wykonać gniazda pod czopy w elementach drewnianych, szczególnie przy produkcji seryjnej. Wiertarka jest typowa dla otworów okrągłych, a frezarka częściej do rowków i kształtowania. Dobór zależy od geometrii i wymaganej wydajności.
Najważniejsze to stabilne mocowanie elementu, sprawdzenie osłon i stanu łańcucha, trzymanie rąk z dala od strefy skrawania oraz praca zgodnie z procedurą uruchomienia i zatrzymania. Nie wolno usuwać wiórów ręką przy pracującym narzędziu. Zawsze stosuj ochronę oczu i słuchu.
Ucz się "cecha → efekt": dopasuj maszynę do kształtu obróbki (np. wiertarka → okrągły otwór, dłutarka łańcuszkowa → owalne gniazdo). Powtarzaj nazwy maszyn i ich zastosowania, oglądaj przykładowe połączenia stolarskie oraz ćwicz na zdjęciach: rozpoznawanie śladów narzędzia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dłutarka łańcuszkowa wykonuje gniazda pod czopy, w których końce nie są "ostre", lecz zaokrąglone – wynika to z toru pracy łańcucha i prowadnicy.

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i DTR dłutarek łańcuszkowych (materiały producenta używane w pracowni)
  • Podręczniki do technologii drewna i obróbki skrawaniem drewna (rozdziały o maszynach do wykonywania gniazd)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych dotyczące maszyn stolarskich (ćwiczenia: wykonywanie połączeń czopowo-gniazdowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego