KWALIFIKACJA BUD15 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 28.
Na fotografii przedstawiono fragment nawierzchni chodnika z betonowej kostki brukowej. Ile m² kostki betonowej ułożono na powierzchni koła tej nawierzchni, jeżeli jego średnica wynosi 2 m?
Ilustracja przedstawia fragment chodnika z betonowej kostki brukowej, który znajduje się w ogrodzie przydomowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pole koła oblicza się ze wzoru S = πr2.
Średnica wynosi 2 m, więc promień r = 1 m. Zatem S = π·12 ≈ 3,14 m². Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z użycia średnicy zamiast promienia lub z błędnego przeliczenia.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć, ile m² kostki ułożono na powierzchni koła, trzeba policzyć pole koła (powierzchnię w rzucie z góry). W praktyce jest to typowy obmiar robót brukarskich: powierzchnie liczy się w .

Krok 1: zamiana średnicy na promień
W zadaniu podano średnicę d = 2 m. Promień to połowa średnicy, więc r = d/2 = 1 m.

Krok 2: zastosowanie wzoru na pole koła
Wzór: S = πr2. Po podstawieniu r = 1 m otrzymujemy S = π·(1 m)2 = π·1 m² ≈ 3,14 m² (przy przybliżeniu π ≈ 3,14).

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?

  • 4,00 m² – często jest efektem mylenia koła z kwadratem 2×2 albo "zaokrąglania" wyniku bez użycia π.
  • 6,26 m² – typowy skutek błędu polegającego na podstawieniu do wzoru średnicy zamiast promienia: S = π·22 ≈ 12,56 m², a następnie wykonania dodatkowego błędnego dzielenia przez 2 lub innego nieuzasadnionego kroku.
  • 8,00 m² – może wynikać z intuicyjnego (ale niepoprawnego) przyjęcia, że "koło o średnicy 2 m ma około 2·π ≈ 6,28" i pomieszania obwodu z polem lub z mechanicznego mnożenia bez właściwego wzoru.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli podana jest średnica, zawsze wykonaj szybki krok kontrolny: policz promień r = d/2 i dopiero potem użyj wzoru. Na końcu sprawdź jednostkę: pole musi wyjść w m².

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zamień średnicę na promień: r = d/2. Potem użyj wzoru na pole: S = πr². Na końcu sprawdź jednostkę: przy metrach wynik pola zawsze będzie w .
W obliczeniach szkolnych i egzaminacyjnych często przyjmuje się przybliżenie π ≈ 3,14, aby łatwo policzyć wynik bez kalkulatora naukowego. Daje to wystarczającą dokładność w typowych zadaniach obmiarowych.
Promień to odcinek od środka koła do jego brzegu. Jest zawsze o połowę mniejszy od średnicy, więc przy średnicy 2 m promień wynosi 1 m. Ten krok jest kluczowy, żeby poprawnie zastosować wzór S = πr².
Najczęściej myli się średnicę z promieniem i podstawia do wzoru d zamiast r. Drugi błąd to pomylenie pola z obwodem (2πr). Warto też uważać na jednostki: pole zapisujemy w m².
Nie. Pole opisuje powierzchnię "w środku" koła i liczy się je w m² (S = πr²). Obwód to długość brzegu koła, liczona w metrach (L = 2πr). Na egzaminie trzeba rozpoznać, o co pyta treść.
Można zrobić przybliżenie: koło o średnicy 2 m mieści się w kwadracie 2×2, więc pole koła musi być mniejsze niż 4 m², ale większe niż pole wpisanego mniejszego kwadratu. Wynik około 3,14 m² jest logiczny.
W m² rozlicza się m.in. nawierzchnie z kostki brukowej, płyty chodnikowe, warstwy nawierzchni na określonej grubości w przedmiarze oraz prace obejmujące pokrycie terenu. To typowy obmiar w dokumentacji robót.
Najpierw liczysz pole koła: dla d = 2 m wychodzi około 3,14 m². Potem w praktyce dodaje się zapas (na docinki i odpady) zgodnie z założeniami inwestora/wykonawcy. Sama matematyczna podstawa to pole w m².
Nie. Zdjęcie pełni rolę kontekstu (pokazuje, że to fragment chodnika z kostki), ale do obliczeń wystarcza informacja, że powierzchnia ma kształt koła oraz podana średnica. Matematycznie liczy się pole koła z danej średnicy.
Przy obliczaniu powierzchni podaje się jednostkę . Jeśli w treści są metry, to po podniesieniu do kwadratu otrzymujesz metry kwadratowe. Podanie samej liczby bez m² jest na egzaminach zwykle traktowane jako błąd zapisu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 71% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Pole koła oblicza się ze wzoru S = πr2.Średnica wynosi 2 m, więc promień r = 1 m."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pole koła" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Pole_ko%C5%82a (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy (PL): "Pole koła" — https://pl.khanacademy.org/math/geometry/hs-geo-circles/hs-geo-circle-area/a/area-of-circles-review (dostęp: 2026-03-01)
  • Matemaks: "Pole koła" — https://www.matemaks.pl/pole-kola.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały z matematyki: geometria płaska (koło i okrąg)
  • Zadania obmiarowe z robót drogowych i brukarskich
  • Karty pracy/zeszyty ćwiczeń z obliczeń budowlanych (obmiary pól figur)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego