Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA TWO9 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 36.
Na ilustracji przedstawiającej windę kotwiczno-cumowniczą strzałką wskazano
Ilustracja przedstawia windę kotwiczno-cumowniczą, która jest urządzeniem stosowanym na statkach do obsługi kotwic i lin
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stoper zapadkowy to element służący do mechanicznego zabezpieczenia łańcucha (zatrzymania/utrzymania obciążenia) poprzez współpracę zapadki z kołem zapadkowym.
Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych części: hamulec realizuje tarcie, kluza prowadzi łańcuch przez pokład/burtę, a kołnierz jest elementem mocującym/przejściowym na pokładzie.

Pełne wyjaśnienie:

W urządzeniach kotwiczno-cumowniczych (np. windzie kotwiczno-cumowniczej) występują różne elementy o pozornie podobnym zadaniu: "zatrzymać" ruch łańcucha lub utrzymać obciążenie. Kluczowe jest rozróżnienie stopera zapadkowego od hamulca oraz od elementów prowadzących/przejściowych.

Odpowiedź "stoper zapadkowy" jest właściwa, gdy wskazany detal ma postać mechanizmu zapadkowego: zapadka blokuje ruch w jednym kierunku, opierając się o zęby koła zapadkowego. Taki stoper służy do pewnego mechanicznego zabezpieczenia łańcucha kotwicznego (lub elementu napędu) przed samoczynnym wybieraniem/oddawaniem pod obciążeniem.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują:

  • "Hamulec taśmowy" działa na zasadzie tarcia (taśma obejmuje bęben/koło hamulcowe). Może regulować prędkość oddawania lub zatrzymywać ruch, ale konstrukcyjnie wygląda inaczej niż zapadka i koło zapadkowe. Uczniowie często mylą te pojęcia, bo oba elementy "hamują", lecz robią to innym mechanizmem.
  • "Kluza kotwiczna" jest elementem prowadzącym (przepustem) dla łańcucha kotwicznego przez kadłub/pokład. Typowo kojarzy się z otworem/kształtką prowadzącą, a nie z mechanizmem blokującym na kole zapadkowym.
  • "Kołnierz pokładowy" to część konstrukcyjna związana z przejściem przez pokład, osadzeniem, uszczelnieniem lub wzmocnieniem miejsca montażu. Nie pełni funkcji blokowania ruchu jak stoper zapadkowy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na ilustracji widać zęby i zapadkę (mechaniczne "zatrzaskiwanie"), wybór powinien iść w stronę stopera zapadkowego, a nie hamulca. Jeśli widoczna jest taśma/opaska obejmująca bęben – wtedy bardziej pasowałby hamulec.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest stoper zapadkowy w urządzeniu kotwicznym?
Stoper zapadkowy to mechanizm zabezpieczający przed samoczynnym ruchem (najczęściej oddawaniem) elementu pod obciążeniem. Działa przez współpracę zapadki z kołem zapadkowym, czyli blokuje obrót w określonym kierunku i utrzymuje łańcuch/napęd w położeniu.
Jak odróżnić stoper zapadkowy od hamulca taśmowego na ilustracji?
Stoper zapadkowy rozpoznasz po zapadce i zębatym kole, które "zatrzaskują się" mechanicznie. Hamulec taśmowy ma element obejmujący bęben/koło (taśmę/opaskę) i działa tarciem. Na rysunku szukaj: zęby+zapadka = stoper, taśma na bębnie = hamulec.
Dlaczego hamulec taśmowy nie jest tym samym co stoper zapadkowy?
Hamulec taśmowy zatrzymuje lub reguluje ruch dzięki tarciu, a jego skuteczność zależy m.in. od docisku i stanu okładzin. Stoper zapadkowy blokuje ruch mechanicznie (zapadka opiera się o zęby), więc służy głównie do pewnego zabezpieczenia pod obciążeniem, a nie do płynnej regulacji.
Co to jest kluza kotwiczna i do czego służy?
Kluza kotwiczna to element prowadzący łańcuch kotwiczny przez kadłub lub pokład, tak aby łańcuch nie uszkadzał konstrukcji i miał właściwy tor biegu. Nie jest to mechanizm hamujący ani blokujący – kluza pełni rolę "przejścia/prowadnicy" dla łańcucha.
Gdzie najczęściej znajduje się kluza kotwiczna na statku?
Kluza kotwiczna jest zlokalizowana w rejonie dziobu (w obszarze urządzeń kotwicznych), w miejscu wyprowadzenia łańcucha na zewnątrz. Na ilustracjach często widać ją jako otwór lub kształtkę prowadzącą na poszyciu/pokładzie w pobliżu kotwicy i windy.
Co oznacza kołnierz pokładowy w kontekście urządzeń pokładowych?
Kołnierz pokładowy to element konstrukcyjno-montażowy związany z mocowaniem lub przejściem elementu przez pokład. Może wzmacniać miejsce osadzenia, stabilizować położenie i ułatwiać uszczelnienie. Zwykle nie odpowiada za hamowanie ani blokowanie łańcucha, tylko za poprawny montaż.
Jakie są typowe błędy na egzaminie przy rozpoznawaniu elementów windy kotwicznej?
Najczęściej myli się elementy "zatrzymujące" ruch: hamulec (tarcie) ze stoperem (zapadka). Częsty jest też błąd skojarzeniowy: "kotwica" → wybór "kluza", mimo że strzałka wskazuje mechanizm na windzie. Pomaga szukanie cech konstrukcyjnych: zęby, zapadka, taśma, przepust.
Czy stoper zapadkowy zawsze blokuje ruch w obu kierunkach?
Typowy stoper zapadkowy działa jednokierunkowo: blokuje obrót w jednym kierunku, a w drugim pozwala na ruch (lub wymaga odchylenia zapadki). Dlatego w praktyce ważne jest, by rozumieć, w jakim kierunku ma działać zabezpieczenie i jak bezpiecznie zwolnić zapadkę przed manewrem.
Kiedy w praktyce używa się stopera zapadkowego na statku?
Stoper zapadkowy wykorzystuje się do zabezpieczenia łańcucha kotwicznego po wybraniu (lub podczas postoju), aby przenieść obciążenie i zapobiec samoczynnemu oddawaniu łańcucha. Jest to istotne przy pracy na obciążeniu oraz w sytuacjach, gdy nie polega się wyłącznie na hamulcu ciernym.
Jak uczyć się rozpoznawania części urządzeń kotwiczno-cumowniczych do egzaminu?
Najlepiej pracować na ilustracjach i schematach: najpierw poznaj nazwy i funkcje (stoper, hamulec, kluza, kołnierz), potem ćwicz rozpoznawanie po cechach kształtu. Dobrą metodą jest porównywanie par: "tarcie vs zapadka", "mechanizm vs przepust", oraz krótkie fiszki ze zdjęciami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Stoper zapadkowy to element służący do mechanicznego zabezpieczenia łańcucha (zatrzymania/utrzymania obciążenia) poprzez współpracę zapadki z kołem zapadkowym."

Materiały:

  • Instrukcje obsługi (DTR) windy kotwiczno-cumowniczej używanej w jednostkach szkoleniowych
  • Podręczniki z budowy statków i urządzeń pokładowych (rozdziały o urządzeniach kotwicznych i cumowniczych)
  • Atlasy/rysunki poglądowe wyposażenia pokładowego (winda, kluza, stoper, hamulec)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego