KWALIFIKACJA DRM4 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 2.
Na ilustracji przedstawiono deskę z widocznym sękiem
Ilustracja przedstawia fragment drewnianej deski z wyraźnie widocznym sękiem, który jest określany jako "skrzydlaty".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sęk skrzydlaty rozpoznaje się po wydłużonym kształcie z "rozchodzącymi się" strefami po bokach, przypominającymi skrzydła wzdłuż włókien. Pozostałe określenia odnoszą się zwykle do sęków bardzo małych (szpilkowy), cienkich i podłużnych (ołówkowy) lub typowo okrągłych/pojedynczych bez "skrzydeł".

Pełne wyjaśnienie:

Wady drewna, w tym sęki, mają duże znaczenie w przemyśle drzewnym: wpływają na wytrzymałość, estetykę, a także zachowanie materiału podczas skrawania, frezowania i klejenia. W zadaniu trzeba rozpoznać typ sęka na podstawie jego kształtu na powierzchni deski.

Odpowiedź "skrzydlatym." jest właściwa, gdy widoczny sęk nie ma formy wyłącznie okrągłej plamy, ale tworzy wydłużenia po bokach – charakterystyczne "skrzydła", które układają się zgodnie z przebiegiem włókien. Taki obraz wskazuje, że sęk "rozciąga się" w kierunku słojów, a nie jest jedynie punktowym wrostem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "szpilkowym." – ta nazwa kojarzy się z sękiem bardzo małym, punktowym, "jak od szpilki". Jeżeli na desce widać wyraźny, większy i rozciągnięty kształt, to nie odpowiada temu typowi.
  • "ołówkowym." – sugeruje sęk długi, cienki i wąski, przypominający kreskę. Jeśli na ilustracji występują wyraźne poszerzenia po bokach ("skrzydła") zamiast jednej wąskiej smugi, określenie "ołówkowy" nie oddaje cech kształtu.
  • "pojedynczym." – wskazuje raczej na fakt występowania jednego sęka (liczebność), a nie jego szczególną geometrię. W pytaniu chodzi o rozpoznanie rodzaju sęka, więc sama informacja "pojedynczy" nie opisuje kluczowej cechy widocznej na rysunku.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu sęków najpierw oceń, czy kształt jest punktowy, wąsko-liniowy czy ma wyraźne rozszerzenia. Dopiero potem dopasuj nazwę. To ogranicza zgadywanie i zmniejsza ryzyko pomylenia podobnie brzmiących terminów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sęk to fragment gałęzi wrośnięty w pień, widoczny w tarcicy jako obszar o innym układzie włókien i barwie. Jest to typowa wada/cecha drewna wpływająca na wytrzymałość i wygląd. W praktyce operator ocenia sęki, by dobrać element do właściwego zastosowania.
Sęk skrzydlaty rozpoznaje się po tym, że oprócz głównej części sęka widać po bokach wydłużone "skrzydła" układające się wzdłuż włókien. To nie jest tylko okrągła plama. Na egzaminie zwracaj uwagę na kształt i kierunek rozciągnięcia wzdłuż słojów.
Sęki zmieniają ciągłość włókien, co może osłabiać element i powodować pękanie przy obróbce. Wpływają też na estetykę (np. w meblarstwie) i na procesy technologiczne, takie jak klejenie czy lakierowanie. Dlatego sortowanie tarcicy często uwzględnia liczbę, wielkość i rodzaj sęków.
Najczęściej myli się nazwy brzmiące podobnie albo wybiera odpowiedź "najbardziej znaną" bez analizy kształtu. Błąd robi też patrzenie tylko na rozmiar, a nie na geometrię (czy jest punktowy, liniowy, czy ma "skrzydła"). Pomaga metoda: najpierw opisz cechy, potem dopiero wybierz nazwę.
"Pojedynczy" zwykle opisuje liczbę wystąpień (jeden sęk), a nie jego specyficzną geometrię. W zadaniach egzaminacyjnych o identyfikacji typu sęka kluczowe są cechy kształtu widoczne na powierzchni, np. punktowy, wydłużony lub z rozszerzeniami ("skrzydłami").
W strefie sęka włókna są silnie zaburzone i twardsze, co zwiększa ryzyko wyrwań, przypaleń i nierównej powierzchni po struganiu lub frezowaniu. Operator może wtedy potrzebować innego posuwu, ostrzejszych narzędzi lub zmiany kierunku obróbki. Dlatego rozpoznanie sęków ma znaczenie praktyczne.
Zależy to od przeznaczenia wyrobu: w elementach konstrukcyjnych duże lub skupione sęki mogą być krytyczne, a w elementach dekoracyjnych bywa, że są akceptowane. Decydują też wymagania zakładowe i przyjęta klasa jakości. Na egzaminie ważniejsze jest rozpoznanie i poprawne nazwanie typu wady.
Najlepiej pracować na zdjęciach i próbkach tarcicy: opisz na głos cechy (wielkość, kształt, rozciągnięcie, kierunek włókien), a potem dopasuj nazwę. Rób fiszki z fotografiami i nazwami. Dobrą praktyką jest też porównywanie podobnych przypadków obok siebie, by utrwalić różnice.
Sęk szpilkowy kojarzy się z bardzo małym, punktowym śladem (jak ukłucie), natomiast ołówkowy z wąskim, dłuższym przebiegiem przypominającym kreskę. Kluczowe jest porównanie proporcji długości do szerokości na powierzchni deski. Gdy pojawiają się boczne rozszerzenia, to zwykle nie jest żaden z tych typów.
Bo mechanik-operator musi umieć szybko rozpoznać cechy materiału, które wpływają na dobór parametrów obróbki i na decyzję o przeznaczeniu elementu. Poprawne nazwanie wady ułatwia komunikację w zakładzie (np. z kontrolą jakości). To typowa kompetencja praktyczna, a nie teoria dla samej teorii.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sęk skrzydlaty rozpoznaje się po wydłużonym kształcie z "rozchodzącymi się" strefami po bokach, przypominającymi skrzydła wzdłuż włókien.

Materiały:

  • Podręczniki do technologii drewna (dział: wady drewna)
  • Atlas/album wad drewna i przykładów sęków (materiały dydaktyczne szkół drzewnych)
  • Instrukcje zakładowe/karteczki wzorcowe do sortowania tarcicy używane w przedsiębiorstwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego