KWALIFIKACJA PGF5 - STYCZEŃ 2022 (test 2)

PYTANIE NR 13.
Na ilustracji przedstawiono ocenę jakości wydruków cyfrowych na podstawie pomiaru
Ilustracja przedstawia urządzenie pomiarowe używane do oceny jakości wydruków cyfrowych, najprawdopodobniej densytometr lub
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gęstość optyczna jest mierzona densytometrem przykładanym do pól paska kontrolnego na wydruku próbnym. Parametr ten opisuje, ile światła pochłania zadrukowana powierzchnia (im "mocniejszy" nadruk, tym wyższa wartość). Gładkość i gramatura dotyczą papieru, a tack jest cechą farby ocenianą innymi metodami.

Pełne wyjaśnienie:

W kontroli jakości wydruków cyfrowych często wykorzystuje się densytometrię, czyli pomiar gęstości optycznej pól zadruku (zwykle na pasku kontrolnym). Densytometr przykłada się bezpośrednio do zadrukowanego pola, a urządzenie mierzy ilość światła odbitego (w praktyce: im mniej światła wraca do detektora, tym większa gęstość optyczna). Taki pomiar jest użyteczny, bo pozwala ocenić powtarzalność i "siłę" nadruku w czasie drukowania.

Odpowiedź "gęstości optycznej" jest właściwa, ponieważ właśnie ten parametr jest typowo kontrolowany na paskach kontrolnych zawierających jednolite pola barw procesowych (CMYK) lub pola pełnego krycia. Wynik pomaga wychwycić m.in. zbyt słabe lub zbyt mocne nałożenie tonera/farby, problemy z kalibracją, zabrudzenia lub zużycie materiałów.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych wielkości i innych narzędzi pomiarowych:

  • "gładkości podłoża" odnosi się do właściwości papieru/tektury (podłoża). Gładkość bada się metodami przeznaczonymi do oceny powierzchni (np. pomiar oporu przepływu powietrza), a nie ręcznym densytometrem na polu barwnym.
  • "gramatury papieru" to masa powierzchniowa podłoża. Nie ocenia się jej na gotowym polu zadruku densytometrem, tylko poprzez ważenie i odniesienie do powierzchni albo poprzez dane producenta papieru.
  • "tacku farby" (lepkości/"ciągliwości" farby) jest parametrem technologii farbowej kontrolowanym specjalnymi przyrządami na etapie przygotowania farby. Nie jest to standardowy pomiar wykonywany na arkuszu testowym przy ocenie gotowego wydruku cyfrowego.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: densytometrgęstość optyczna na pasku kontrolnym, natomiast papier → gramatura/gładkość, a farba (w przygotowalni) → tack.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gęstość optyczna to miara tego, ile światła pochłania zadrukowana powierzchnia. Im ciemniejsze i "mocniejsze" pole zadruku (większe krycie), tym wyższa gęstość. W kontroli jakości mierzy się ją na polach testowych, aby ocenić stabilność i powtarzalność nadruku.
Densytometr emituje światło na zadrukowane pole i mierzy światło odbite. Na tej podstawie wyznacza wartość gęstości (D). Operator przykłada głowicę do pola na pasku kontrolnym, wykonuje odczyt i porównuje wynik z wartościami docelowymi dla danej technologii druku.
Pasek kontrolny zawiera jednolite, powtarzalne pola barwne (np. 100% pokrycia), które dają stabilny i porównywalny pomiar. Fotografie i gradienty mają zmienną treść, więc wynik zależałby od miejsca przyłożenia przyrządu i nie nadawałby się do rzetelnej kontroli procesu.
Densytometr służy głównie do oceny gęstości optycznej (związanej z ilością/kryciem farby lub tonera). Spektrofotometr mierzy widmo odbicia i pozwala wyznaczać dokładne parametry barwy (np. w przestrzeni Lab). W praktyce oba narzędzia wspierają jakość, ale mierzą inne wielkości.
Gramatura wpływa na właściwości podłoża i pośrednio może zmieniać wygląd nadruku, ale densytometr nie mierzy gramatury. Pomiar gęstości dotyczy odbicia światła od zadrukowanej powierzchni. Gramaturę weryfikuje się innymi metodami (ważenie/dane materiałowe), a nie na pasku densytometrycznym.
Typowe błędy to: pomiar poza właściwym polem paska kontrolnego, zabrudzona głowica pomiarowa, niewłaściwe pozycjonowanie urządzenia oraz porównywanie wyniku z nieadekwatnymi wartościami wzorcowymi (np. z innej technologii druku). Problemem bywa też mylenie pomiaru gęstości z pomiarem barwy.
Pomiary wykonuje się podczas rozruchu (ustawienie i potwierdzenie stabilności), w trakcie nakładu (monitoring i wykrywanie dryfu) oraz po zakończeniu pracy (dokumentacja jakości). Częstotliwość zależy od procedur jakości, rodzaju zlecenia i wymagań klienta.
CMYK to zestaw barw procesowych: cyjan, magenta, żółty i czarny. Na pasku kontrolnym często znajdują się pola pełnego pokrycia dla każdej z tych barw, aby można było mierzyć gęstość optyczną i oceniać, czy każda składowa procesu jest drukowana stabilnie i zgodnie z ustawieniami.
Tack (lepkość/"ciągliwość" farby) to parametr związany z zachowaniem farby podczas drukowania i jej przenoszeniem, zwykle kontrolowany w przygotowalni lub w trakcie ustawiania procesu innymi przyrządami. Na gotowym arkuszu densytometr bada odbicie światła, więc nie daje informacji o tacku farby.
Warto umieć skojarzyć urządzenie z mierzonym parametrem: densytometr → gęstość optyczna, spektrofotometr → barwa (Lab), waga/oznaczenia materiału → gramatura, metody powierzchniowe → gładkość. Ćwicz na arkuszach testowych: rozpoznawaj pasek kontrolny i wyjaśniaj, po co są pola pomiarowe.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Gęstość optyczna jest mierzona densytometrem przykładanym do pól paska kontrolnego na wydruku próbnym."

Źródła:

  • ISO 13655, Graphic technology — Spectral measurement and colorimetric computation for graphic arts images
  • ISO 5-3, Photography — Density measurements — Part 3: Spectral conditions

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z poligrafii dotyczące densytometrii i kontroli jakości druku
  • Dokumentacja/ instrukcje obsługi densytometrów stosowanych w poligrafii (rozdziały o pomiarze gęstości)
  • Normy dotyczące pomiarów w poligrafii: ISO 13655 oraz ISO 5-3

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego