KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2024 (test 2)

PYTANIE NR 14.
Na ilustracji przedstawiono tabliczkę znamionową pompy wody która będzie zastosowana w projektowanym systemie mechatronicznym. Wartość wpisana w miejscu oznaczonym skrótem RPM określa wartość
Ilustracja przedstawia tabliczkę znamionową pompy wody, która jest częścią projektowanego systemu mechatronicznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
RPM to skrót od "revolutions per minute", czyli liczby obrotów na minutę. Na tabliczce znamionowej pompy (lub jej napędu) informuje o prędkości obrotowej wału/wirnika. Moc znamionowa i napięcie mają inne oznaczenia, a średnica wirnika zwykle nie jest opisywana jako RPM.

Pełne wyjaśnienie:

Skrót RPM oznacza revolutions per minute, czyli liczbę obrotów na minutę. Jest to jednostka opisu prędkości obrotowej elementu wirującego (najczęściej wału silnika, wału pompy lub zespołu wirującego w urządzeniu).

W praktyce mechatronika informacja o RPM jest istotna, bo:

  • pozwala dobrać napęd (silnik, przekładnię) do wymaganej pracy pompy,
  • ułatwia dobór i nastawy falownika/sterownika (np. ograniczenia prędkości),
  • pomaga w diagnostyce: zbyt niska prędkość obrotowa może oznaczać błędne zasilanie, złą konfigurację falownika, poślizg sprzęgła lub przeciążenie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Moc znamionowa jest zwykle podawana w watach lub kilowatach (W/kW) i opisywana innym symbolem/parametrem niż RPM. Moc nie mówi, ile obrotów wykonuje wał w czasie.
  • Napięcie zasilania dotyczy strony elektrycznej (np. V) i nie jest wyrażane jako RPM. Napięcie to parametr zasilania, a nie prędkości ruchu.
  • Średnica wirnika jest wielkością geometryczną (np. mm) i również nie jest opisywana skrótem RPM. Średnica może wpływać na charakterystykę pompy, ale nie jest równoznaczna z prędkością obrotową.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się skrót RPM, prawie zawsze chodzi o prędkość obrotową. Dla pewności porównuj, czy odpowiedź ma sens jednostkowo: "obroty na minutę" to wielkość związana z ruchem, a nie z geometrią ani z parametrami elektrycznymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
RPM oznacza liczbę obrotów na minutę (ang. revolutions per minute). Jest to informacja o prędkości obrotowej wału/zespołu wirującego i pomaga ocenić, z jaką szybkością pracuje napęd pompy.
RPM opisuje ruch (obroty/min), a moc jest podawana zwykle w W lub kW. Jeśli widzisz liczbę z jednostką kW/W, to moc; jeśli jest RPM lub 1/min, to prędkość obrotowa.
Od RPM zależy zachowanie elementu wykonawczego: wydajność, charakterystyka pracy i dobór sterowania. W mechatronice RPM wpływa na dobór silnika, przekładni oraz parametry falownika (np. ograniczenia prędkości, rampy).
Często spotkasz zapis 1/min (na minutę) lub min-1, które oznaczają to samo co RPM. W praktyce wszystkie te oznaczenia odnoszą się do liczby obrotów w jednostce czasu.
To zależy od konstrukcji i tabliczki: bywa, że tabliczka jest od całego zespołu pompowego, a bywa, że od silnika. W obu przypadkach RPM oznacza prędkość obrotową wału, z którą pracuje układ (bez względu na to, który element jest opisany).
Najczęściej myli się RPM z parametrami elektrycznymi (napięcie V, moc kW) albo z danymi geometrycznymi. Pomaga zasada: RPM zawsze dotyczy ruchu obrotowego, więc szukaj odpowiedzi związanej z "obrotami" i "minutą".
W praktyce używa się tachometru lub odczytu z falownika/enkodera. Jeśli układ ma czujnik prędkości, warto porównać wartość zadawaną i rzeczywistą. Różnice mogą wskazywać przeciążenie, błąd sterowania lub usterkę napędu.
Gdy pompa nie osiąga wymaganej prędkości obrotowej, zwykle spada wydajność i ciśnienie w instalacji. Przyczyną może być zła konfiguracja falownika, zbyt niskie napięcie zasilania, przeciążenie mechaniczne albo nieprawidłowy dobór napędu.
Typowo pojawiają się parametry elektryczne i eksploatacyjne, np. napięcie (V), prąd (A), moc (kW), częstotliwość (Hz), stopień ochrony, a czasem sprawność. RPM jest jednym z kluczowych parametrów mechanicznych opisujących ruch.
Ćwicz rozpoznawanie skrótów i jednostek: RPM/1/min, V, A, kW, Hz. Warto analizować przykładowe tabliczki z DTR i katalogów. Na egzaminie najczęściej chodzi o podstawową interpretację, bez skomplikowanych obliczeń.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rPM to skrót od "revolutions per minute", czyli liczby obrotów na minutę.

Źródła:

  • Wikipedia: "Revolutions per minute" (RPM) – definicja i znaczenie skrótu, https://en.wikipedia.org/wiki/Revolutions_per_minute - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Prędkość obrotowa" – opis wielkości i interpretacja w technice, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87_obrotowa - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw napędów elektrycznych i mechaniki (prędkość obrotowa, moment)
  • Materiały dydaktyczne o czytaniu tabliczek znamionowych silników i urządzeń wykonawczych
  • Dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR) pomp i silników – rozdziały o danych znamionowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego