Czujnik zegarowy jest przyrządem do pomiaru małych przemieszczeń, najczęściej używanym do kontroli odchyłek geometrycznych przez porównanie i obserwację zmian wskazania. Jeżeli końcówka pomiarowa opiera się o powierzchnię wałka, a wałek jest obracany, to wskazówka czujnika będzie wychylała się zależnie od tego, jak bardzo powierzchnia "ucieka" w kierunku promieniowym. Taki sposób pracy odpowiada kontroli bicia promieniowego wałka (zmiana odległości od osi odniesienia w trakcie obrotu).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do typowego zastosowania czujnika zegarowego widocznego przy pomiarze na obracanym wale?
- "walcowości wałka" – walcowość to odchyłka kształtu całej powierzchni walcowej na długości. Do jej oceny trzeba wykonać serię pomiarów w wielu przekrojach i wzdłużnych położeniach, a nie tylko obserwować zmianę wskazania w jednym miejscu podczas obrotu.
- "średnicy wałka" – średnicę mierzy się zwykle mikrometrem lub średnicówką. Czujnik zegarowy może wspomagać pomiary porównawcze, ale sama konfiguracja typowa dla kontroli bicia nie jest klasycznym pomiarem średnicy (nie wyznacza wartości wymiaru bez dodatkowego wzorca/ustawienia).
- "chropowatości powierzchni wałka" – chropowatość mierzy się profilometrem (przyrządem do badania profilu), a czujnik zegarowy nie jest przeznaczony do rejestrowania mikrogeometrii powierzchni w skali parametrów Ra/Rz.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: gdy czujnik zegarowy pracuje "na obrocie" i odczyt faluje, najczęściej sprawdzasz bicie (promieniowe lub osiowe – zależnie od tego, gdzie i jak ustawiona jest końcówka).
