Wyłącznik nadmiarowoprądowy jest zabezpieczeniem, którego zadaniem jest ochrona przewodów i odbiorników przed skutkami zbyt dużego prądu w obwodzie. Reaguje więc na nadmiar prądu (przekroczenie wartości znamionowej), a nie na samo pojawienie się napięcia o większej wartości.
W praktyce wyróżnia się dwa podstawowe stany, przy których taki wyłącznik zadziała:
- Przeciążenie – prąd jest podwyższony, ale nie ekstremalnie (np. zbyt wiele odbiorników na jednym obwodzie). Zadziałanie jest zwykle opóźnione w czasie, aby umożliwić krótkotrwałe prądy rozruchowe.
- Zwarcie – prąd rośnie bardzo gwałtownie i wielokrotnie przekracza prąd znamionowy. Wtedy wyłącznik wyłącza obwód szybko (zadziałanie natychmiastowe), ograniczając skutki termiczne i elektrodynamiczne.
Odpowiedź "Zwarcia pomiędzy przewodem fazowym a neutralnym." jest poprawna, ponieważ zwarcie L-N tworzy drogę o małej impedancji i powoduje przepływ bardzo dużego prądu, który jest dokładnie tym, co wykrywa wyłącznik nadmiarowoprądowy.
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:
- "Przepięcia powstałe na skutek czynności łączeniowych." – przepięcia to problem głównie zbyt wysokiego napięcia, a nie bezpośrednio zbyt dużego prądu znamionowego; do tego służą ograniczniki przepięć. Wyłącznik nadprądowy może zadziałać tylko pośrednio, jeśli przepięcie doprowadzi do uszkodzenia i w efekcie zwarcia/przeciążenia.
- "Zwarcia pomiędzy przewodem neutralnym a ochronnym." – połączenie N-PE w typowych układach może wywoływać niepożądane zjawiska (np. prądy w przewodzie ochronnym) i jest istotne z punktu widzenia ochrony przeciwporażeniowej, ale nie jest klasycznym przypadkiem wywołującym duży prąd roboczy jak zwarcie L-N. Zabezpieczeniem, które szczególnie "widzi" upływy i nierównowagę prądów, jest wyłącznik różnicowoprądowy, nie nadmiarowoprądowy.
- "Przerwanie ciągłości przewodu neutralnego." – przerwa w przewodzie neutralnym to stan awaryjny, który może powodować nieprawidłowe napięcia w instalacji, ale sam w sobie nie musi powodować wzrostu prądu ponad wartość znamionową, więc nie jest typowym bodźcem do zadziałania wyłącznika nadmiarowoprądowego.
W kontekście instalacji związanych z gazownictwem takie zabezpieczenia chronią m.in. obwody zasilające automatykę, pompy czy dmuchawy: jeśli dojdzie do zwarcia L-N w zasilaniu urządzenia, wyłącznik nadmiarowoprądowy powinien szybko odłączyć obwód.
