Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2011



PYTANIE NR 42.
Na koncie "Koszty działalności podstawowej" ujęte są następujące pozycje kosztów:

Materiały bezpośrednie 3 000 zł
Płace bezpośrednie z narzutami 4 000 zł
Koszty wydziałowe 1 000 zł
Razem koszty wytworzenia 8 000 zł

W bieżącym okresie wytworzono 80 sztuk jednorodnych wyrobów gotowych, oraz 40 sztuk produktów niezakończonych, przerobionych w 50% w stosunku do wyrobów gotowych. Jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu gotowego i wartość produkcji niezakończonej wynoszą odpowiednio
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw przelicz produkcję na jednostki ekwiwalentne: 80 szt. wyrobów gotowych to 80 jedn., a 40 szt. w toku przerobionych w 50% to 20 jedn. Razem 100 jedn. ekwiwalentnych. Koszt jednostkowy: 8 000 zł / 100 = 80 zł/szt. Wartość produkcji niezakończonej: 20 × 80 = 1 600 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba rozliczyć łączne koszty wytworzenia (8 000 zł) na dwie grupy: wyroby gotowe oraz produkty niezakończone (produkcję w toku). Ponieważ produkcja w toku jest przerobiona tylko w 50%, nie można jej traktować jak pełnowartościowych sztuk wyrobów gotowych.

Krok 1: produkcja ekwiwalentna (umowna)
Wyroby gotowe: 80 szt. × 100% = 80 jednostek ekwiwalentnych.
Produkcja niezakończona: 40 szt. × 50% = 20 jednostek ekwiwalentnych.
Razem: 80 + 20 = 100 jednostek ekwiwalentnych.

Krok 2: jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu gotowego
Skoro 8 000 zł dotyczy 100 jednostek ekwiwalentnych, to koszt 1 jednostki ekwiwalentnej wynosi:
8 000 zł / 100 = 80 zł/szt.

Krok 3: wartość produkcji niezakończonej
Produkcja w toku odpowiada 20 jednostkom ekwiwalentnym, więc jej wycena to:
20 × 80 zł = 1 600 zł.

Kontrola logiczna (bardzo pomocna na egzaminie)
Wartość wyrobów gotowych: 80 szt. × 80 zł = 6 400 zł.
Wartość produkcji w toku: 1 600 zł.
Suma: 6 400 + 1 600 = 8 000 zł, czyli dokładnie tyle, ile wynoszą koszty wytworzenia – rozliczenie jest spójne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Warianty z kosztem 100 zł/szt. zwykle wynikają z błędnego podzielenia kosztów przez 80 sztuk wyrobów gotowych, z pominięciem produkcji w toku. To zawyża koszt jednostkowy.
  • Warianty podające wartość produkcji w toku w zł/szt. nie odpowiadają pytaniu, bo druga wielkość ma być wartością (kwotą), a nie kosztem na sztukę.
  • Wariant 2 000 zł sugeruje pomylenie stopnia zaawansowania lub przyjęcie innej liczby jednostek ekwiwalentnych niż 20 (np. błędne założenie 25 jednostek), co nie wynika z danych.

Klucz: zawsze najpierw licz jednostki ekwiwalentne, a dopiero potem koszt jednostkowy i wycenę produkcji niezakończonej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest produkcja ekwiwalentna w rachunku kosztów?
Produkcja ekwiwalentna (umowna) to przeliczenie wyrobów gotowych i produkcji w toku na wspólną miarę "pełnych" jednostek. Produkty niezakończone uwzględnia się proporcjonalnie do stopnia zaawansowania, np. 50% = 0,5 jednostki ekwiwalentnej.
Jak obliczyć jednostki ekwiwalentne dla produkcji w toku 50%?
Mnożysz liczbę sztuk produkcji niezakończonej przez procent zaawansowania. Dla 40 sztuk w 50%: 40 × 0,5 = 20 jednostek ekwiwalentnych. Te 20 dodajesz do jednostek ekwiwalentnych wyrobów gotowych.
Dlaczego nie wolno dzielić kosztów przez 80+40 sztuk?
Bo 40 sztuk produkcji niezakończonej nie jest wytworzone w 100%. Proste dzielenie przez 120 sztuk zaniża koszt jednostkowy, ponieważ traktuje produkcję w toku jak gotową. Zamiast tego trzeba użyć jednostek ekwiwalentnych.
Jak policzyć koszt jednostkowy, gdy część produkcji jest niezakończona?
Najpierw liczysz łączną produkcję w jednostkach ekwiwalentnych (wyroby gotowe + przerób produkcji w toku). Potem dzielisz całe koszty wytworzenia przez tę liczbę. Otrzymujesz koszt 1 jednostki ekwiwalentnej, czyli koszt jednostkowy wyrobu gotowego.
Co oznacza "płace bezpośrednie z narzutami" w kosztach wytworzenia?
To wynagrodzenia pracowników bezpośrednio wykonujących wyrób wraz z dodatkowymi obciążeniami pracodawcy (narzutami). W kalkulacji kosztu wytworzenia traktuje się je jako istotny składnik kosztów bezpośrednich przypisywanych produktom.
Jak wycenić produkcję niezakończoną na koniec okresu?
Ustalasz stopień zaawansowania (np. 50%), przeliczasz sztuki na jednostki ekwiwalentne i mnożysz przez koszt jednostkowy (koszt 1 jednostki ekwiwalentnej). Dzięki temu produkcja w toku jest wyceniona proporcjonalnie do wykonanych prac.
Jak sprawdzić, czy rozliczenie kosztów jest poprawne w takim zadaniu?
Zrób kontrolę sumy: wartość wyrobów gotowych (ilość × koszt jednostkowy) + wartość produkcji niezakończonej powinna równać się łącznym kosztom wytworzenia z konta kosztów. Jeśli suma się nie zgadza, błąd jest w jednostkach ekwiwalentnych lub mnożeniu.
Kiedy w praktyce stosuje się stopień zaawansowania produkcji w toku?
Gdy na dzień bilansowy lub koniec miesiąca część zleceń/partii nie jest zakończona. Stopień zaawansowania ustala zwykle dział produkcji/techniczny, a księgowość wykorzystuje go do wyceny produkcji w toku i prawidłowego ustalenia kosztu własnego.
Jakie błędy najczęściej pojawiają się w zadaniach o produkcji niezakończonej?
Najczęstsze pomyłki to: dzielenie kosztów przez łączną liczbę sztuk bez współczynnika, mnożenie całej liczby sztuk w toku przez pełny koszt (bez 50%), oraz brak kontroli sumy kosztów. Pomaga zapisanie najpierw jednostek ekwiwalentnych w tabelce.
Czy koszt wydziałowy zawsze wchodzi do kosztu wytworzenia?
W klasycznym ujęciu kalkulacji kosztu wytworzenia koszty wydziałowe (pośrednie produkcyjne) są elementem kosztu wytworzenia i rozlicza się je na produkty. W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się je zgodnie z danymi w treści jako część kosztów wytworzenia.
info

Statystycznie 37% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Najpierw przelicz produkcję na jednostki ekwiwalentne: 80 szt."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Koszt wytworzenia" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt_wytworzenia (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Rachunek kosztów" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rachunek_koszt%C3%B3w (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki do rachunkowości zarządczej: rozdziały o kalkulacji podziałowej i produkcji ekwiwalentnej
  • Zbiory zadań z kalkulacji kosztów (produkcja w toku, stopień zaawansowania, jednostki ekwiwalentne)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych/CKZ dotyczące wyceny produkcji niezakończonej
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego